سنجد (روسي)

دانستنیهای علمی

خانواده و رده‌بندی

سنجد روسی با نام علمی Elaeagnus angustifolia متعلق به خانواده Elaeagnaceae و راسته Rosales است. این گونه درختچه‌ای تا درختی، خزان‌دار و مقاوم به خشکی است و به دلیل برگ‌های باریک نقره‌ای‌رنگ به‌راحتی قابل تشخیص است.

جنس و ویژگی‌های مورفولوژیک

Elaeagnus جنسی شامل گونه‌های بوته‌ای و درختی است که اغلب برگ‌ها و شاخه‌های پوشیده از پوسته‌های نقره‌ای یا زنگاری دارند. وجود ریشه‌های دارای گره‌های همزیست تثبیت‌کننده نیتروژن، توان سازگاری گیاه را در خاک‌های فقیر افزایش می‌دهد.

منطقه بومی و پراکنش

سنجد روسی بومی آسیای مرکزی و غربی، از جمله ایران، افغانستان و مناطق استپی اوراسیا است. این گونه در نیمه‌خشک‌ها، حاشیه رودخانه‌ها، دشت‌های آبرفتی و خاک‌های شنی-رسی رشد می‌کند و نسبت به شوری و سرما نیز تحمل بالایی دارد.

تاریخچه و کاربردهای علمی-بوم‌شناختی

Elaeagnus angustifolia در سده‌های اخیر به اروپا و آمریکای شمالی نیز معرفی شده است. در بسیاری از کشورها به عنوان گونه پیشگام برای تثبیت خاک، بادشکن و بهبود حاصلخیزی اراضی فقیر به کار می‌رود، هرچند در برخی مناطق به‌عنوان گونه مهاجم شناخته می‌شود.

خصوصیات - معرفی

ساقه و تنه

ساقه سنجد روسی چوبی، خاردار و به شدت منشعب است. رنگ پوست تنه در ابتدا خاکستری‑نقره‌ای و در سنین بالاتر خاکستری‑قهوه‌ای و ترک‌دار می‌شود. شاخه‌ها باریک، خمیده و پوشیده از لایه‌ای نقره‌ای‑پوستکی هستند که به گیاه ظاهری ماتی و فلزی می‌دهد.

برگ‌ها

برگ‌ها باریک، نیزه‌ای تا باریک‑بیضوی، معمولاً 4 تا 8 سانتی‌متر طول دارند. سطح رویی برگ سبز مایل به خاکستری و سطح زیرین به‌طور واضح نقره‌ای‑سفید و درخشان است. پوشش فلس‌مانند نقره‌ای روی برگ‌ها مشخصه بارز این گونه است و باعث کاهش تعرق می‌شود.

گل‌ها

گل‌ها کوچک، زنگوله‌ای‑شکل و بدون گلبرگ حقیقی هستند و کاسبرگ‌های زرد طلایی، عطردار و پرشهد دارند. هر گل معمولاً چهار لوب دارد و به صورت منفرد یا در خوشه‌های کوچک در زاویه برگ‌ها ظاهر می‌شود. رایحه قوی و شیرین گل‌ها در بهار به‌خوبی قابل تشخیص است.

میوه و بذر

میوه سنجد روسی شفتی بیضوی تا تخم‌مرغی شکل، به طول حدود 1 تا 1.5 سانتی‌متر است. رنگ میوه در رسیدگی کامل زرد متمایل به نخودی با پوشش نقره‌ای و کمی آردی می‌شود. بذر درون میوه سخت، کشیده و استخوانی است.

شرایط نگهداری سنجد (روسي)

نور مورد نياز خیلی زیاد آبياري و رطوبت خشک دماي مورد نياز ?30 تا 35 سانتيگراد درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک‌هاي فقير تا متوسط با زهکشي خوب (تحمل شوري/خشکي)

شرایط دمایی و اقلیمی سنجد روسی

سنجد روسی (Elaeagnus angustifolia) گیاهی بسیار مقاوم به سرما و خشکی است. این گیاه دمای منفی ۳۰ تا مثبت ۴۰ درجه سانتی‌گراد را تحمل می‌کند، اما بهترین رشد را در مناطق با زمستان سرد و تابستان نسبتاً گرم دارد. در دوره استقرار، آبیاری منظم مفید است، ولی پس از ریشه‌دوانی، به کم‌آبی بسیار مقاوم می‌شود.

نور و تابش خورشید

این گیاه برای رشد بهینه به آفتاب کامل نیاز دارد. حداقل ۶ ساعت نور مستقیم در روز باعث افزایش گل‌دهی و میوه‌دهی می‌شود. در سایه‌ی شدید، رشد کند و تاج گیاه تنک می‌شود.

خاک، زهکشی و رطوبت

سنجد روسی در انواع خاک‌ها، از شنی تا رسی، رشد می‌کند؛ اما خاک‌های سبک تا متوسط با زهکشی خوب و شوری متوسط برای آن مناسب‌تر است. pH خاک از کمی اسیدی تا قلیایی را تحمل می‌کند. خاک‌های باتلاقی و ماندابی برای ریشه‌ها مضر است و خطر پوسیدگی را افزایش می‌دهد.

باد، ارتفاع و آلودگی

مقاومت بالا به باد، آلودگی هوا و خاک‌های فقیر از ویژگی‌های مهم این گونه است. در ارتفاعات پایین تا متوسط عملکرد بهتری دارد و به دلیل تثبیت نیتروژن، در خاک‌های فقیر نیز به‌خوبی رشد می‌کند.

سنجد سنجد پاییزی سنجد زینتی

سنجد زینتی سنجد سنجد پاییزی سنجد تلخ