گیاه خودکشی (Dendrocnide moroides)؛ گزندگی شدید و خطرناک‌ترین «نیش» گیاهی

نویسنده: شیما حسن زاده
تاریخ انتشار: 1399/04/12
گیاه خودکشی (Dendrocnide moroides)؛ گزندگی شدید و خطرناک‌ترین «نیش» گیاهی
Dendrocnide moroides (خودکشی/درخت خودکشی در ایران؛ Gympie-gympie، stinging tree در جهان) گونه‌ای از خانواده Urticaceae و درختچه تا درخت کوچک با برگ‌های پهن و قلبی‌شکل، دندانه‌دار و کرک‌دار است که در تمام اندام‌های هوایی دارای کرک‌های نیش‌دار سیلیسی-سوزنی بوده و تماس با آن درد سوزان و پایدار ایجاد می‌کند. گل‌ها کوچک و کم‌نما بوده و میوه‌های ریز پس از گرده‌افشانی تشکیل می‌شوند. این گیاه در اقلیم‌های گرم و مرطوب، با بارندگی بالا، خاک‌های غنی از مواد آلی و زهکشی مناسب، معمولاً در نیم‌سایه و حاشیه‌های جنگل‌های بارانی رشد بهینه دارد. بومی شمال‌شرقی استرالیا (به‌ویژه کوئینزلند) و بخش‌هایی از گینه نو و جزایر مجاور است و عمدتاً در زیستگاه‌های جنگل بارانی و نواحی بازشونده پس از آشفتگی دیده می‌شود. این گونه به‌طور ویژه به‌سبب نیش بسیار دردناک و طولانی‌مدت شهرت دارد.

Nargil_Dendrocnide moroides
نام علمي
Dendrocnide moroides
نام لاتين
gympie-gympie
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

شاید اسم گیاه گیمپای کمی خنده دار به نظر برسد، اما بهتر است با شنیدن اسم آن بترسید. سطح برگ های این گیاه از کرک های بسیار ریز و سمی پوشیده شده است که در اولین تماس وارد بدن وفرد خواهند شد. اگر این کرک ها در بدن شما گیر کنند دردهای شدیدی را حتی برای ماه ها در بدن شما ایجاد خواهند کرد. درمان این حالت نیز به اندازه علائم مسموم شدن با آن دردناک است. به گفته یک گیاه شناس برای خلاص شدن از درد این گیاه باید محل را با هیدروکلریک اسید یا همان جوهر نمک شسته سپس از چسب های نواری برای بیرون کشیدن کرک های سمی استفاده نمایید. 

خودکشی

خصوصیات - معرفی

این گیاه را در جنگل های بارانی شمال کشور می توان یافت. این گیاه دارای کرک های بسیار زیادی است که کل گیاه را می پوشاند و زمانی که دست انسان آن را لمس می کند توسط غده های کوچک نوک کرک ها، نوروتوکسین ترشح می شود و به پوست انسان تزریق می کند. این ماده بسیار سمی است. اگر این کرک ها روی سطح وجود نداشت، این گیاه برای انسان خوراکی محسوب می شد. معمولا به عنوان تک گیاه رشد کرده از 1 تا 3 متر ارتفاع دارد. برگ های بزرگ قلبی شکل دارد حدود 12 تا 22 سانتی متر طول و 11 تا 18 سانتی متر عرض دارد با حاشیه های ریز دندانه دار.


شرایط محیط رشد

دمای مورد نیاز
دمای مورد نیاز خودکشی
15-18 درجه سانتیگراد
آبیاری و رطوبت
رطوبت مورد نیاز خودکشی
کمی مرطوب
نور مورد نیاز
نور مورد نیاز گیاه خودکشی
متوسط
خاک مورد نیاز
خاک مورد نیاز خودکشی
کوهپایه ها


دما و دامنه تحمل

گیاه Dendrocnide moroides (معروف به «درخت خودکشی») بومی جنگل‌های بارانی گرمسیری است و در شرایط گرم و یکنواخت بهترین رشد را دارد. دمای مطلوب برای رشد فعال معمولاً حدود ۱۸ تا ۲۸ درجه سانتی‌گراد است. این گیاه به سرما حساس است؛ افت طولانی‌مدت دما به زیر ۱۰–۱۲ درجه می‌تواند باعث کاهش رشد، ریزش برگ و آسیب بافتی شود.


رطوبت و جریان هوا

این گونه به رطوبت نسبی بالا (حدود ۶۰ تا ۹۰٪) نیاز دارد و در هوای خشک دچار تنش و سوختگی حاشیه برگ می‌شود. در عین رطوبت بالا، جریان هوای ملایم برای پیشگیری از بیماری‌های قارچی اهمیت دارد؛ محیط‌های بسیار بسته و مرطوب خطر لکه‌برگی و کپک را افزایش می‌دهند.


نور و سایه

Dendrocnide moroides به‌طور طبیعی در زیرآشکوب و حاشیه‌های روشن جنگل رشد می‌کند. نور زیادِ فیلترشده یا نیم‌سایه روشن مناسب‌ترین وضعیت است. آفتاب مستقیمِ شدید به‌ویژه در اقلیم‌های گرم می‌تواند باعث تنش نوری و آسیب برگ شود، در حالی‌که سایه عمیق رشد را کند و فاصله میان‌گره‌ها را زیاد می‌کند.


خاک، بافت، زهکشی و اسیدیته

خاک ایده‌آل، غنی از مواد آلی با بافت لومی تا لومی-شنی و زهکشی بالا است؛ ایستایی آب به پوسیدگی ریشه می‌انجامد. دامنه pH مناسب معمولاً اسیدی تا کمی اسیدی (حدود ۵٫۵ تا ۶٫۵) است. حفظ رطوبت یکنواخت خاک (مرطوب اما نه غرقابی) برای رشد پایدار ضروری است.


ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره گزنه و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 3.83 از ۵، بر اساس 6 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید