Cucumis melo var. cantalupensisCantaloupe که به فارسی کانتالوپ یا گرمک نامیده میشود، گیاهی از خانواده کدوئیان بومی ایتالیا می باشد. نیاز های این گیاه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دمای محیط: 22 تا 30 درجه سانتیگراد خاک: خاک لومی – شنی و خوب زهکشی شده
دانستنیهای علمی
نام علمي
Cucumis melo var. cantalupensis
طبقهبندی و نامگذاری
Cucumis melo var. cantalupensis زیرگونهای از گونه C. melo و متعلق به خانواده Cucurbitaceae (کدوئیان) است. این خانواده شامل خیار، کدو، طالبی و هندوانه بوده و از نظر اقتصادی و غذایی اهمیت بالایی دارد. جنس Cucumis حدود ۳۰ گونه شناختهشده دارد که بیشتر آنها علفی، یکساله و رونده هستند. در منابع گیاهشناسی، این واریته اغلب با نامهای رایج «کانتالوپ» و «گرمک» ذکر میشود.
منشأ جغرافیایی و گسترش
منشأ اولیه C. melo احتمالاً نواحی خشک و نیمهخشک آسیای جنوبغربی، ایران، افغانستان و بخشهایی از آسیای میانه است. از این کانون تنوع، ارقام مختلف طالبی و گرمک به تدریج به هند، مدیترانه و سپس اروپا و آمریکا راه یافتند. گزارشهای تاریخی از دوران باستان در خاورمیانه و روم به کشت ملونها اشاره دارند، اما تمایز دقیق بین زیرگونهها همیشه روشن نبوده است.
زیستگاه و بومشناسی
Cucumis melo var. cantalupensis گیاهی یکساله، رونده و آفتابدوست است که در اقلیمهای گرم و نیمهخشک بهترین عملکرد را دارد. این واریته در خاکهای سبک تا متوسط با زهکش خوب و pH نزدیک به خنثی رشد بهینه دارد. گرمک نسبت به رطوبت زیاد خاک و دمای پایین حساس است و در مناطق با تابستانهای طولانی و گرم سازگاری بیشتری نشان میدهد. در زیستگاههای بومی، معمولاً در زمینهای زراعی آبی یا دیم بهصورت کشت انسانساخت دیده میشود و یک گونه کاملاً کشتپذیرفته است.
تاریخچه اهلیسازی و استفاده
شواهد باستانگیاهشناسی نشان میدهد که اهلیسازی ملونها در هلال حاصلخیز و فلات ایران قدمتی چند هزارساله دارد. انتخاب تدریجی توسط کشاورزان برای عطر، شیرینی و بافت گوشت میوه، به شکلگیری واریتههای خوشطعم مانند کانتالوپ انجامیده است. ورود این گروه به اروپا در دوره رنسانس ثبت شده و از آنجا به سایر قارهها گسترش یافته است. امروز C. melo var. cantalupensis یکی از مهمترین ملونهای تجاری جهان و منبع مهم قندهای طبیعی، ویتامین C و کاروتنوئیدها بهشمار میرود.
![کانتالوپ یا گرمک]()
![کانتالوپ یا گرمک]()
خصوصیات - معرفی
کانتالوپ یا گرمک گیاهی یکپایه است و گل های نر و ماده به صورت جدا از هم روی یک پایه قرار دارند. گل های نر در کانتالوپ، بطور چند تایی با هم مجتمع شده و به صورت یک خوشه در می آیند و گل های ماده هم انفرادی می باشند. عمر مفید گلهای نر حدود یک روز است. در یک بوته، حدود600-500 گل به وجود می آید که تنها 20 عدد آنها قابل لقاح است و در نهایت 3 تا 7 میوه ی مناسب می توان برداشت کرد. هر میوه نیز حدود 400 عدد بذر به وجود می آورد.
ميوه آن گرد و به رنگ های زرد، سبز، مشبك و اغلب دارای خطوط عمودی هستند. درصد قند این میوه ها، كمتر از خربزه می باشد. واريته های سبز رنگ شيرين تر هستند.
![Cantaloupe]()
![Cantaloupe]()
شرایط نگهداری کانتالوپ یا گرمک
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
22 تا 30 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک لومی – شنی و خوب زهکشی شده
|
درجه حرارت مناسب برای رشد این گیاه، بین 22 تا 30 درجه سانتیگراد است. آب و هوای مناسب برای کانتالوپ، یک فصل نسبتاً طولانی عاری از یخبندان همراه با نور فراوان و حرارت هوای خشک است. این گیاهان بهترین نتیجه را در آب و هوای گرم و خشک می دهند. این گیاه بر اساس منشأ خود گرمادوست بوده و به ویژه به نور زیاد نیاز دارد. هوای ابری و بارانی در موقع رسیدن میوه باعث می شود که میوه ها طعم مطبوع و کیفیت لازم را پیدا نکنند.
خاک لومی – شنی و خوب زهکشی شده و مرطوب با ph بین 6 تا 7 برای این گیاه مناسب است. در خاک های اسیدی رشد آن کاهش یافته و برگ ها به رنگ زرد مایل به سبز در می آیند.
از نظر نیاز آبی به آبیاری منظم و متوسط نیاز دارد.
دما: دمای مناسب برای کشت طالبی دمایی در حدود 15 درجه می باشد.
دوره رویش این گیاهان طولانی بین 80 تا 100 روز متفاوت است.
![Cucumis melo var. cantalupensis]()
![Cucumis melo var. cantalupensis]()
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
کانتالوپ یا گرمک یكی از بهترین منابع ویتامین آ است و مملو از بتا كاروتن است كه در بدن تبدیل به ویتامین آ می شود. یك فنجان آب گرمک، 129% نیاز روزانه ما به ویتامین آ را تامین می كند كه تأثیر آن در بهبود بینایی و پوست بدن بر همه واضح است.
کانتالوپ یكی از غنی ترین میوه های حاوی ویتامین ث است. علاوه بر ویتامین های آ و ث حاوی مواد مغذی مفید دیگری مثل پتاسیم، فولات، فیبر، منیزیم، ید و ویتامین های ب6،ب3،ب5 و ب1 است.
کانتالوپ میوه ای اشتها آور است.
ادرارآور، نرم كننده (ملیّن) و موجب طراوت و شادابی پوست بدن است.
خوردن گرمک، بعد از غذا برای درمان كم خونی مفید است.
مصرف آن برای كسانی كه سل ریوی دارند و یا مبتلا به یبوست و بواسیر هستند، مفید است.
گرمك سرشار از ویتامین های آ و ث و سلولز است.
گرمك ملّین است؛ مخصوصاً برای كسانی كه از یبوست می نالند مفید است.
گرمك و طالبی، تشنگی را در تابستان تسكین می دهند.
گوشت آن برای تسكین سوختگی های سطحی و یا درمان ورم پوست مؤثر است.
آب کانتالوپ برای نرم نمودن پوست مفید است.
کانتالوپ یا گرمک یكی از بهترین منابع ویتامین آ است و مملو از بتا كاروتن است كه در بدن تبدیل به ویتامین آ می شود. یك فنجان آب گرمک، 129% نیاز روزانه ما به ویتامین آ را تامین می كند كه تأثیر آن در بهبود بینایی و پوست بدن بر همه واضح است.
کانتالوپ یكی از غنی ترین میوه های حاوی ویتامین ث است. علاوه بر ویتامین های آ و ث حاوی مواد مغذی مفید دیگری مثل پتاسیم، فولات، فیبر، منیزیم، ید و ویتامین های ب6،ب3،ب5 و ب1 است.
کانتالوپ میوه ای اشتها آور است.
ادرارآور، نرم كننده (ملیّن) و موجب طراوت و شادابی پوست بدن است.
خوردن گرمک، بعد از غذا برای درمان كم خونی مفید است.
مصرف آن برای كسانی كه سل ریوی دارند و یا مبتلا به یبوست و بواسیر هستند، مفید است.
گرمك سرشار از ویتامین های آ و ث و سلولز است.
گرمك ملّین است؛ مخصوصاً برای كسانی كه از یبوست می نالند مفید است.
گرمك و طالبی، تشنگی را در تابستان تسكین می دهند.
گوشت آن برای تسكین سوختگی های سطحی و یا درمان ورم پوست مؤثر است.
آب کانتالوپ برای نرم نمودن پوست مفید است.
ارزش غذایی:
بر اساس مطالعات انجام شده، در هر صد گرم از قسمت خوراکی (میوه های) این گیاه حدود 141 کیلوژول (34کیلوکالری) انرژی، 8.16 گرم کربوهیدرات ها، 7.86 گرم قند، 0.9 گرم فیبر خام، 0.19 گرم چربی، 0.84 گرم پروتئین، 169 میکروگرم بتاکاروتن، 26 میکروگرم لوتئین زآزانتین، 0.041 میلیگرم ویتامین ب1 (تیامین)، 0.019 میلیگرم ویتامین ب2 (ریبوفللاوین)، 0.734 میلیگرم ویتامین ب3 (نیاسین)، 105 میلیگرم ویتامین ب5 (پانتوتنیک اسید)، 0.042 میلیگرم ویتامین ب6، 21 میکروگرم ویتامین ب9 (فولات)، 7.6 میلیگرم کولین، 36.7 میلیگرم ویتامین ث، 2.5 میکروگرم ویتامین کا، 9 میلیگرم کلسیم، 0.21 میلیگرم آهن، 12 میلیگرم منیزیم، 0.41 میلیگرم منگنز، 15 میلیگرم فسفر، 267 میلیگرم پتاسیم، 16 میلیگرم سدیم و 0.18 میلیگرم روی، وجود دارد.
![معرفی و راهنمای پرورش سیفی جات - کانتالوپ یا گرمک]()
![معرفی و راهنمای پرورش سیفی جات - کانتالوپ یا گرمک]()
مقابله به آفات کانتالوپ یا گرمک
آفات مهم کانتالوپ و مدیریت آنها
شتهها، سفیدبالک، تریپس و کنه تارتن از آفات کلیدی Cucumis melo var. cantalupensis هستند و با مکیدن شیره، کاهش رشد و انتقال ویروسها خسارت میزنند. پایش هفتگی پشت برگها و حذف علفهای هرز میزبان، پایه کنترل است. برای کاهش جمعیت از تلههای زرد چسبنده، رهاسازی دشمنان طبیعی مانند کفشدوزکها و زنبورهای پارازیتوئید، و محلولپاشی صابون حشرهکش یا روغنهای معدنی در ابتدای آلودگی استفاده کنید. در طغیان، سموم انتخابی و کمخطرتر (با تناوب ماده مؤثره) و رعایت دوره کارنس بهکار رود.
امراض قارچی و باکتریایی و روشهای پیشگیری
سفیدک پودری و سفیدک دروغی از شایعترین بیماریها هستند که موجب لکهدار شدن برگ و کاهش قند میوه میشوند. کاهش رطوبت سطح برگ با آبیاری قطرهای، فاصلهگذاری مناسب و تهویه مزرعه، مؤثرترین پیشگیری است. استفاده از ارقام متحمل، حذف بقایای آلوده، و در صورت نیاز قارچکشهای ثبتشده بهصورت تناوبی توصیه میشود. پوسیدگیهای طوقه و ریشه (مانند فیتوفتورا) با زهکشی مناسب، اجتناب از آبیاری سنگین و ضدعفونی بستر کاهش مییابد. لکه زاویهای باکتریایی با بذر سالم، ضدعفونی ابزار و محلولهای مسی کنترل میشود.
بیماریهای ویروسی و کاهش انتقال
ویروسهای موزائیک (مانند CMV/WMV/ZYMV) باعث موزائیک، بدشکلی برگ و کاهش عملکرد میشوند. کنترل ناقلها (شته و سفیدبالک)، حذف بوتههای آلوده و استفاده از نشاء و بذر گواهیشده حیاتی است. توری ضدحشره، مالچ نقرهای و جلوگیری از جابجایی مکانیکی شیره گیاهی، انتقال را کم میکند.
![کانتالوپ یا گرمک]()
![کانتالوپ یا گرمک]()
نحوه تکثیر کانتالوپ یا گرمک
تکثیر این گیاهان از طریق کشت بذرهای آنها صورت می گیرد. به این صورت که آنها را بر روی ردیف هایی از برآمدگی های خاکی و به صورت گروهی یا دسته ای می کارند.
كسانی كه مرض قند دارند باید در خوردن این میوه جانب احتیاط را رعایت كنند و کمتر مصرف كنند.
كسانی كه ورم معده دارند، نباید در مصرف کانتالوپ یا گرمک زیاده روی كنند.
برای خرید یک گرمک خوب و رسیده، با کف دست به آن ضربه بزنید باید یک صدای تو خالی داشته باشد. وقتی آن را در دست می گیرید باید نسبت به اندازه اش سنگین به نظر برسد و هیچ نقطه له شدگی یا نرم شدگی نداشته باشد. پوست آن باید به رنگ کرم یا زرد مایل شده باشد ( رنگ سبز پوست نشانه کال بودن آن است). محل اتصال آن به ساقه باید کمی نرم باشد و باقیمانده ساقه باید به راحتی کنده شود. یکی دیگر از نشانه های رسیده بودن آن، بوی ملایم شیرینی است که از پوست آن به مشام می رسد.