نام علمي
Ceratonia siliqua
دانستنیهای علمی
دانستنیهای علمی :
خرنوب بومی مناطق مدیترانه شامل اروپای جنوبی ، آسیای شمالی و جزایر آنها است.
در ایران نیز درختان کهن سال آن در غار شاهپور نزدیک کازرون وجود دارد .
![خرنوب]()
خصوصیات - معرفی
خصوصیات ظاهری :
گونه ای از گیاهان گلدهنده بوده و درختچه ای و همیشه سبز است. ارتفاع درخت تا 15 متر رشد کرده و تاج درخت گسترده و نیمه کروی است. تنه آن محکم است و رنگ آن قهوه ای تیره و جنس آن خشن و زبر است.
برگ ها 10 تا 20 سانتی متر طول دارند و بطور متناوب آرایش یافته اند. ممکن است در انتها برگچه داشته باشند یا نداشته باشند.
اغلب درختان خرنوب دوپایه هستند. در ۱۵ سال اول زندگی‌اش هیچ میوه‌ای نمی‌دهد.
گل های آن عاری از گلبرگ و مجتمع به صورت خوشه است میوه‌اش نیام و ناشکوفا به طول متفاوت ۱۰ تا ۳۰ سانتی متر به عرض ۲ تا ۳ سانتی متر و دارای وضع آویخته و کاملاً مشخص بر روی شاخه هاست.
![carob tree]()
شرایط محیط رشد
خاک مورد نیاز
متوسط و زهکش دار
شرایط محیط رشد:
محل اصلی رشد آن مکان های سنگی نزدیک به لب دریا می باشد. بافت خاکی آن می تواند سبک تا متوسط باشد.
خاک با زهکشی خوب و مناسب را ترجیح می دهد. حتی می تواند در خاک های فقیر نیز رشد داشته باشد.
خرنوب نمی تواند در سایه رشد بهینه داشته باشد و ترجیح می دهد که خاک همیشه مرطوب باشد اما به خشکی نیز مقاوم است.
این گونه گیاهی به باد مقاوم بوده و نباید همیشه در معرض آب دریا باشد. در آفتاب کامل تا کمی سایه باشد.
![Ceratonia siliqua]()
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
خواص درمانی و کاربردها:
خرنوب برای نیام های خوراکی اش کاشته می شود. همچنین این گیاه با داشتن گلهایش در فضای سبز نیز کاربرد دارد. دانه های رسیده و خشک شده آن را پودر کرده و برای پودر کاکائو مناسب است.
این گیاه ادرار آور ، مفید در درمان سرفه ، مفید در کاهش LDL و بهبود وضعیت HDL ، مفید در کاهش خطر ابتلا به بیماریهاى قلبى عروقى ، مفید در درمان اسهال می باشد .
این گیاه برای درمان تنگی نفس، آلرژی‌های حاصل از سردی هوا ، ناتوانی جنسی، تورم ریه‌ها ، سرطان ریه ، کمبود تعداد اسپرم متحرک و یبوست بسیار موثر است.
دانه های غلافها حاوی ترکیبات قندی بوده و طعم شیرین آن در پخت و پز استفاده می شود. میوه های گرد آن در شکلات سازی و دسر ها بعنوام ماده اولیه سالم بسیار مفید است.
![معرفی و راهنمای پرورش درختان میوه - خرنوب]()
مقابله به آفات خرنوب
آفات مهم خرنوب (Ceratonia siliqua)
مهم‌ترین آفات خرنوب شامل شپشک‌ها، زنجره‌ها، کنه‌های تارعنکبوتی و کرم‌های ساقه‌خوار هستند.
شپشک‌ها با مکیدن شیره گیاهی باعث ضعف عمومی، زردی برگ و ترشح عسلک می‌شوند که رشد قارچ دوده‌ای را تسهیل می‌کند.
زنجره‌ها و ساقه‌خوارها با تغذیه از شاخه و ریشه، موجب خشکیدگی تدریجی و ریزش میوه می‌گردند.
امراض قارچی و باکتریایی خرنوب
لکه‌برگی قارچی، پوسیدگی ریشه و شانکرهای ساقه از بیماریهای شایع هستند.
آبیاری سنگین و زهکش نامناسب خطر پوسیدگی ریشه را به‌شدت افزایش می‌دهد.
شانکرها موجب ترک‌خوردگی و خشک‌شدگی شاخه‌ها شده و در نهایت می‌توانند درخت را از بین ببرند.
روش‌های پیشگیری و مبارزه
مدیریت تلفیقی (IPM) بهترین راهکار برای کنترل آفات و امراض خرنوب است.
شامل هرس به‌موقع شاخه‌های آلوده، حذف و سوزاندن بقایای بیمار، تنظیم آبیاری و تقویت خاک با مواد آلی است.
استفاده از دشمنان طبیعی شپشک‌ها (مانند کفشدوزک‌ها)، روغن‌های معدنی در زمستان و در صورت لزوم حشره‌کش‌ها و قارچ‌کش‌های کم‌خطر، توصیه میشود.
بازرسی منظم درختان و تشخیص زودهنگام، خسارت را به حداقل می‌رساند.
![خرنوب]()
نحوه تکثیر خرنوب
نحوه تکثیر گیاه :
بذور درخت خرنوب را 24 ساعت می خیسانند و می‌توان از طریق دانه‌ها تکثیر کرد اما حدود ۸ سال میوه نخواهد داشت.
در اینصورت برای آنکه بتوانند از آن به عنوان علوفه‌ای استفاده کنند باید آنها را پیوند نمایند.
روش دیگر اینکه پاجوش آن در زمینهای آهکی کاشته و به تکثیر آن اقدام می کنند.
![carob tree]()
عوارض جانبی - هشدار
ایمنی مصرف خوراکی و مکمل‌ها
خرنوب (Ceratonia siliqua) معمولاً خوراکی و کم‌خطر است، اما مصرف درمانیِ خودسرانه می‌تواند مشکل‌ساز شود. فرآورده‌های پودر خرنوب و صمغ دانه (Locust bean gum/E410) در برخی افراد باعث نفخ، دل‌پیچه یا اسهال/یبوست می‌شوند، به‌ویژه اگر ناگهانی و با دوز بالا مصرف شوند. افراد مبتلا به آلرژی‌های غذایی یا حساسیت به افزودنی‌های غذایی بهتر است ابتدا مقدار کمی را امتحان کنند.
تداخل‌ها و گروه‌های حساس
به‌دلیل فیبر و ترکیبات قابض، خرنوب می‌تواند جذب برخی داروها و مکمل‌ها را کاهش دهد. توصیه میشود بین مصرف خرنوب و داروها (به‌خصوص داروهای خوراکی با جذب حساس) حداقل ۲ ساعت فاصله باشد. در بارداری، شیردهی و برای کودکان خردسال، مصرف درمانیِ غلیظ یا مکملی فقط با نظر پزشک انجام شود.
هشدار برای حیوانات خانگی و خطر خفگی
غلاف و دانه‌های سخت خرنوب می‌توانند در حیوانات خانگی باعث گیرکردن در گلو یا انسداد گوارشی شوند. در صورت جویدن و بلعیدن تکه‌های بزرگ، خطر خفگی یا یبوست شدید وجود دارد؛ بنابراین دسترسی حیوانات به غلاف خشک محدود شود.
نکات باغبانی و مدیریت آفات
درخت خرنوب مقاوم است، اما در شرایط نامناسب می‌تواند میزبان برخی آفات و بیماریهای قارچی شود. آبیاری بیش‌ازحد و زهکشی ضعیف خطر پوسیدگی ریشه را بالا می‌برد؛ هرس بهداشتی و جمع‌آوری غلاف‌های ریخته برای کاهش تجمع آفات توصیه میشود.
![St John's-bread or locust bean]()
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين خانواده :
آشنایی با تیره بقولات - لگوم داران و جنس های آن