نام علمي

Bunchosia armeniaca

نام لاتين

peanut butter plant

خانواده (تيره)

Malpighiaceae

دانستنیهای علمی

جنس Bunchoisia از خانواده گیلاس باربادوز (Malpighiaceae) بوده که دارای حدود 75 گونه از درختان و درختچه های مختلف است و همه ی آنها بومی نواحی ساوان، زمین های پست و جنگل های مرطوب هستند. محدوده ی پراکنش این گیاهان از مکزیک و جزایر کاریب تا جنوب شرقی برزیل و نزدیک آرژانتین می باشد.

جنس Bunchoisia یکی از سه جنس درختی از خانواده ی Malpighiaceae و دارای میوه های گوشتی که توسط پرندگان پراکنده می شوند، می باشد.

خصوصیات - معرفی

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز نواحی گرمسیری و نیمه گرمسیری خاک مورد نياز مقاوم به انواع خاک ها

گیاه "روغن بادام" با نام علمی Bunchoisia armeniaca گیاهی درختی یا درختچه ای از جنس Bunchoisia است. 

این گیاه بومی شمال شرق آمریکای جنوبی (کلمبیا، اکوادور، بولیوی، ونزوئلا، برزیل و پِرو) است.

این درخت تا ارتفاع 20 متر نیز می تواند رشد کند اما معمولاً تا 5 متر ارتفاع رشد کرده و مشاهده می شود. گستره ی پراکنش آن از ارتفاع 100 تا 2600 متری بالاتر از سطح دریا است.

Bunchoisia armeniaca دارای میوه های خوراکی بوده و به دلیل تولید همین میوه ها، در نواحی غیربومی نیز کشت می شود. 

این گیاه درخت یا درختچه ای همیشه سبز است.

برگ ها به صورت دوتایی و با آرایش متقابل قرار دارند. این برگ ها حدود 5 اینچ طول داشته و فاقد کرک می باشند.

گل ها کوچک، زرد رنگ، به صورت خوشه ای و طویل تشکیل می شوند.

شکل میوه ها بیضوی شکل و همانند شکل زردآلو (Prunus armeniaca) است. به همین دلیل به آن Bunchoisia armeniaca یا Malpighia armeniaca گفته می شود. این میوه ها شیرین بوده و به صورت خام یا پخته مصرف می شوند. میوه های رسیده به رنگ زرد یا قرمز بوده که حدود 3 تا 4 سانتیمتر طول داشته و دارای گوشتی کِرِم رنگ می باشند.

بذرها یا هسته های این گیاه سمی می باشند.

شرایط محیط رشد

این گیاهان اغلب در نواحی گرمسیری و نیمه گرمسیری جهان و در ارتفاعات 100 تا 2600 متری بالاتر از سطح دریا رشد می کنند.

این درختان نسبت به یخبندان مقاوم بوده و به ندرت در درمای -2 درجه سانتیگراد در فلوریدا آسیب می بینند.

مقابله به آفات درخت روغن بادام

آفات مهم درخت روغن بادام (Bunchosia armeniaca)

شته‌ها، مگس‌های سفید و تریپس‌ها از آفات رایج این گیاه هستند که با مکیدن شیره گیاهی سبب زردی برگ، پیچیدگی و کاهش رشد می‌شوند. کنه‌های تارعنکبوتی نیز در هوای گرم و خشک فعال شده و لکه‌های زرد و تارهای ریز روی برگ ایجاد می‌کنند. کرم‌های برگ‌خوار و لارو برخی پروانه‌ها با تغذیه از برگ و جوانه‌ها، به تاج درخت آسیب می‌زنند و ظرفیت فتوسنتز را کاهش می‌دهند.

روش‌های کنترل و مدیریت آفات

برای کنترل شته‌ها و مگس سفید، استفاده از صابون حشره‌کش، روغن ولک و رهاسازی حشرات مفید مانند کفشدوزک توصیه می‌شود. آبیاری منظم و کوددهی متعادل، مقاومت گیاه را افزایش می‌دهد. برای کنه‌ها، افزایش رطوبت نسبی، شست‌وشوی برگ‌ها و در صورت طغیان، مصرف اکاریسیدهای کم‌خطر مؤثر است. بقایای گیاهی آلوده باید به‌موقع جمع‌آوری و نابود شوند تا چرخه آفت قطع شود.

بیماری‌ها و روش‌های پیشگیری

درخت روغن بادام مستعد بیماری‌های قارچی مانند لکه‌برگی، سفیدک و پوسیدگی ریشه در خاک‌های غرقابی است. برای پیشگیری، باید زهکش خاک را بهبود داد، از آبیاری سنگین اجتناب کرد و فاصله کاشت مناسب برای تهویه بهتر رعایت نمود. استفاده دوره‌ای از قارچ‌کش‌های مسی یا بیولوژیک و حذف برگ‌های آلوده، گسترش بیماری را محدود می‌کند. ضدعفونی ابزار هرس و پرهیز از زخمی کردن غیرضروری تنه، خطر آلودگی‌های ثانویه را کاهش می‌دهد.

نحوه تکثیر درخت روغن بادام

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

کاربردهای دارویی Bunchosia armeniaca

برگ‌های Bunchosia armeniaca به‌دلیل ترکیبات فنولی و فلاونوئیدی دارای خواص ضدالتهابی و آنتی‌اکسیدانی هستند. در طب سنتی آمریکای لاتین دم‌کرده برگ برای تسکین دردهای مفصلی خفیف و التهابات پوستی به‌کار می‌رود. میوه رسیده به‌علت وجود قندها و ویتامین‌ها برای تقویت عمومی بدن، به‌ویژه در دوره نقاهت، مصرف می‌شود. در برخی نواحی از عصاره میوه برای تسکین سرفه خفیف و تحریک ملایم دستگاه گوارش بهره می‌گیرند.

استفاده‌های بهداشتی و آرایشی

روغن استخراج‌شده از دانه‌ها سرشار از اسیدهای چرب است و به‌صورت موضعی برای نرم‌کردن پوست خشک و کاهش تحریکات خفیف پوستی استفاده می‌شود. وجود آنتی‌اکسیدان‌ها در روغن، آن را گزینه‌ای بالقوه برای فرمولاسیون کرم‌ها و سرم‌های ضدپیری قرار داده است. در برخی فرآورده‌های سنتی، روغن دانه با موم‌ها ترکیب و به‌صورت بالم لب یا پماد دست مصرف می‌شود.

کاربردهای صنعتی و خوراکی

روغن دانه می‌تواند در صنایع صابون‌سازی و تولید شوینده‌های ملایم گیاهی کاربرد داشته باشد. خمیر میوه برای تهیه نوشیدنی‌ها، مربا و فراورده‌های فراسودمند به‌کار می‌رود. پسماند دانه پس از استخراج روغن، به‌عنوان کود آلی در کشاورزی استفاده می‌شود.

کاربردهای دارویی برگ‌ها و پوست تنه

برگ‌های Bunchosia armeniaca دارای ترکیبات فنولی و فلاونوئیدی‌اند که در طب سنتی برای کاهش التهاب و دردهای موضعی به‌صورت دم‌کرده یا ضماد استفاده می‌شوند. عصاره آبی برگ‌ها در برخی نواحی آمریکای لاتین به‌عنوان آرام‌بخش خفیف، کاهنده تب و تقویت‌کننده عمومی به‌کار می‌رود. پوست تنه به دلیل داشتن تانن‌ها خاصیت قابض دارد و برای کمک به ترمیم زخم‌های سطحی مصرف می‌شود.

کاربردهای دارویی و تغذیه‌ای میوه

میوه‌های شیرین و روغنی این گونه حاوی قندهای ساده، کاروتنوئیدها و ویتامین‌ها هستند. در طب مردمی از میوه رسیده برای بهبود ضعف جسمانی، تحریک اشتها و کمک به بهبود کم‌خونی خفیف بهره می‌گیرند. روغن دانه‌ها گاه به‌صورت موضعی برای نرمی پوست و کاهش خشکی به کار می‌رود، هرچند مصرف خوراکی آن نیازمند احتیاط و بررسی‌های ایمنی بیشتر است.

کاربردهای صنعتی و نیمه‌صنعتی

میوه‌های معطر این درخت در تولید نوشیدنی‌های محلی، مربا و فرآورده‌های نیمه‌صنعتی کاربرد دارند. روغن استخراج‌شده از دانه‌ها بالقوه می‌تواند در صنایع آرایشی–بهداشتی به‌عنوان نرم‌کننده گیاهی جایگزین برخی روغن‌های سنتی شود. همچنین چوب سبک آن گاه در صنایع دستی روستایی برای ساخت اشیای کوچک تزئینی استفاده می‌شود.

گياهان ديگر از همين جنس :

ميوه کره بادام‌زميني

گياهان ديگر از همين خانواده :

آسرولا مکزيکي

لوکاست بِری

گیلاس باربادوس

دیسلا نوسیفرا