معرفی گیاه درخت زیتون سیاه گرمسیری (بوسیدا) (Black Olive Tree) - Bucida molinetii

نویسنده: محسن شهاب الدین
تاریخ انتشار: 1404/10/06
معرفی گیاه درخت زیتون سیاه گرمسیری (بوسیدا) (Black Olive Tree)  - Bucida molinetii
Bucida molinetii (tropical black olive) که در ایران بیشتر با نام‌های «زیتون سیاه گرمسیری» یا «درخت زیتون سیاه» شناخته می‌شود، درختی همیشه‌سبز از نواحی گرمسیری است. این گونه دارای تنه نسبتاً راست با پوست خاکستری تا قهوه‌ای و تاج متراکم است و شاخه‌ها معمولاً فرم افقی یا لایه‌لایه ایجاد می‌کنند. برگ‌ها ساده، چرمی و بیضوی تا سرنیزه‌ای بوده و در برخی شرایط به رنگ سبز تیره با ته‌رنگ برنزی دیده می‌شوند؛ گل‌ها کوچک و کم‌نمایان و میوه‌ها کوچک و تیره‌رنگ هستند. رشد مطلوب آن در اقلیم‌های گرم و مرطوب تا نیمه‌خشک، با نور کامل و خاک‌های دارای زهکشی مناسب (از شنی تا لومی) رخ می‌دهد و نسبت به گرما و باد تا حدی耐‌پذیر است. بومی آمریکای مرکزی و نواحی کارائیب بوده و در زیستگاه‌های ساحلی، جنگل‌های خشک گرمسیری و حاشیه رویشگاه‌های کم‌ارتفاع یافت می‌شود.

Nargil_Bucida molinetii
نام علمي
Bucida molinetii
نام لاتين
Black Olive Tree
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

رده‌بندی و نام‌گذاری علمی

Bucida molinetii گونه‌ای از تیرهٔ Combretaceae است که در گذشته در سردهٔ Bucida قرار می‌گرفت، اما در طبقه‌بندی‌های نوین معمولاً در سردهٔ Terminalia گنجانده می‌شود و با نام‌هایی مانند Terminalia molinetii نیز شناخته شده است. این بازنگری نتیجهٔ مطالعات ریخت‌شناسی و مولکولی است که نزدیکی ژنتیکی آن را با گونه‌های دیگر Terminalia نشان داده‌اند. نام جنس Bucida از واژه‌ای محلی کارائیبی ریشه گرفته و به درختانی با تاج منظم و شاخ‌وبرگ انبوه اشاره دارد.

منطقه بومی و پراکنش جغرافیایی

زیستگاه اصلی Bucida molinetii جزایر کارائیب، به‌ویژه کوبا است. این گونه در نواحی ساحلی و نیمه‌خشک تا نسبتاً مرطوب یافت می‌شود و در برخی مناطق به‌صورت بومی-اندِمیک گزارش شده است. حضور طبیعی آن در حاشیه جنگل‌های کم‌ارتفاع، صخره‌های آهکی و تپه‌های ساحلی نمود بیشتری دارد. به علت تحمل نسبی به باد و نمک، در کمربندهای ساحلی نقش مهمی در تثبیت خاک و کاهش فرسایش ایفا می‌کند.

زیستگاه و ویژگی‌های بوم‌شناختی

این گونه در خاک‌های کم‌عمق و نسبتاً قلیایی، غالباً روی بسترهای آهکی یا ماسه‌ای رشد می‌کند و به نور کامل خورشید وابسته است. سامانه ریشه‌ای گسترده، آن را به‌ویژه برای زیستگاه‌های در معرض باد و خشکی دوره‌ای سازگار کرده است. برگ‌های کوچک و متراکم، سطح تبخیر را کاهش می‌دهند و به تحمل تنش آبی کمک می‌کنند. در زیست‌بوم طبیعی، بخشی از ساختار پوشش چوبی کم‌ارتفاع است و پناهگاه و منبع غذا برای پرندگان و حشرات گرده‌افشان فراهم می‌کند.

تاریخچه مطالعه و کاربردهای علمی

نخستین توصیف‌های علمی از Bucida molinetii در قرن نوزدهم و در چارچوب اکتشافات فلور کارائیب صورت گرفت. با گسترش باغ‌های گیاه‌شناسی استوایی، این گونه به‌عنوان درختی نمونه برای بررسی سازگاری گیاهان چوبی با تنش شوری و باد معرفی شد. تغییر جایگاه رده‌بندی از Bucida به Terminalia در دهه‌های اخیر، نمونه‌ای از تأثیر داده‌های مولکولی بر بازنگری سامانه‌شناسی گیاهان چوبی مناطق گرمسیری است.

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه درخت زیتون سیاه گرمسیری (بوسیدا)
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  درخت زیتون سیاه گرمسیری (بوسیدا)
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  درخت زیتون سیاه گرمسیری (بوسیدا)
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  درخت زیتون سیاه گرمسیری (بوسیدا)
خاک شنی تا لومی با زهکشی خوب؛ تحمل‌پذیر نسبت به خاک‌های آهکی، شور و نسبتاً فقیر؛ pH خنثی تا قلیایی حدود 6.5 تا 8.5

ریخت‌شناسی کلی Bucida molinetii

Bucida molinetii درختی همیشه‌سبز و کندرشد است که در عادت رشدی خود فرمی منظم و اغلب لایه‌لایه شبیه چتری تخت ایجاد می‌کند. ارتفاع آن در محیط‌های گرمسیری معمولاً ۵ تا ۸ متر و در شرایط ایده‌آل کمی بیشتر می‌شود. تاج درخت غالباً به صورت طبقه‌طبقه با شاخه‌های افقی منظم دیده می‌شود که به آن ظاهر معماری و منظم می‌دهد.

ساقه و شاخه‌ها

ساقه اصلی نسبتاً راست، استوانه‌ای و پوسته آن در جوانی صاف و خاکستری مایل به قهوه‌ای است، اما با افزایش سن ترک‌های سطحی و فلس‌های ریز روی پوست تشکیل می‌شود. شاخه‌ها به صورت افقی یا کمی مایل رشد کرده و در طبقات مجزا حلقه‌وار اطراف ساقه قرار می‌گیرند. چیدمان منظم و افقی شاخه‌ها یکی از ویژگی‌های تشخیصی مهم این گونه است و ساختار پله‌ای مشخصی در تاج ایجاد می‌کند.

برگ‌ها

برگ‌ها ساده، بدون بریدگی و معمولاً به صورت خوشه‌ای یا گروهی در انتهای شاخه‌های کوتاه قرار می‌گیرند. شکل برگ‌ها اغلب بیضوی تا معکوس‌ـ‌سرنیزه‌ای است و طول آن‌ها حدود ۲ تا ۵ سانتی‌متر با حاشیه صاف و بدون دندانه است. سطح برگ‌ها سبز تیره، براق و چرمی‌مانند بوده و پشت برگ کمی روشن‌تر است. تراکم زیاد برگ‌ها روی شاخه‌های افقی، جلوه‌ای ابری‌مانند و منظم به تاج درخت می‌بخشد.

گل‌ها و گل‌آذین

گل‌ها کوچک، فراوان و اغلب به رنگ سفید مایل به کرم تا سبز کم‌رنگ هستند و در گل‌آذین‌های خوشه‌ای یا خوشه‌ای‌ـ‌خوشه‌آرای آویزان یا کمی آویخته ظاهر می‌شوند. هر گل قطری کم‌تر از یک سانتی‌متر دارد و جلوه زینتی آن بیشتر به خاطر تعداد زیاد و تجمعی بودن گل‌هاست تا اندازه فردی. گل‌ها معمولاً در انتهای شاخه‌ها یا در محور برگ‌ها تشکیل شده و در زمان گلدهی، لایه ظریفی از رنگ روشن روی حجم سبز تاج ایجاد می‌کنند.

میوه و دانه

میوه‌ها کوچک، خشک و معمولاً بیضوی تا تقریباً کروی هستند و پس از رسیدن به رنگ قهوه‌ای یا قهوه‌ای تیره در می‌آیند. قطر میوه معمولاً کمتر از یک سانتی‌متر است و درون آن چند دانه کوچک قرار دارد. میوه‌ها از نظر زینتی اهمیت کمتری نسبت به برگ‌ها و فرم تاج دارند اما در چرخه تکثیر طبیعی و بذرگیری نقش اصلی را ایفا می‌کنند.

شرایط محیط رشد

دما و اقلیم مناسب

Bucida molinetii یک درخت گرمسیری است و به یخبندان بسیار حساس می‌باشد. دمای ایده‌آل برای رشد آن بین ۲۰ تا ۳۰ درجه سانتی‌گراد است. در دماهای زیر ۱۰ درجه، رشد گیاه کند شده و احتمال آسیب به برگ‌ها و شاخه‌های جوان افزایش می‌یابد. در مناطق سرد، باید در گلدان نگهداری و در فصل سرد به فضای سرپوشیده منتقل شود.

نور و شدت روشنایی

این گیاه به نور فراوان و غیرمستقیم نیاز دارد. بهترین محل، جایی با نور فیلترشده یا نیم‌سایه روشن است؛ نور مستقیم و شدید ظهر می‌تواند سبب سوختگی برگ‌ها شود، به‌ویژه در گلدان‌های آپارتمانی. در فضای باز، کاشت در مکانی با آفتاب صبح و سایه‌ی بعدازظهر توصیه می‌شود.

رطوبت هوا و آبیاری

Bucida molinetii رطوبت نسبی متوسط تا بالا را ترجیح می‌دهد. در اقلیم‌های خشک، مه‌پاشی ملایم روی برگ‌ها (به‌جز ساعات خیلی گرم) مفید است. آبیاری باید منظم اما بدون باتلاقی شدن خاک انجام شود. اجازه دهید لایه‌ی سطحی خاک کمی خشک شود، سپس آبیاری کنید؛ خشکی طولانی‌مدت یا غرقابی دائمی هر دو به ریشه‌ها آسیب می‌زنند.

خاک و بستر کشت

خاک باید سبک، زهکش‌دار و نسبتاً غنی از مواد آلی باشد. ترکیبی از خاک باغچه‌ی سبک، کوکوپیت یا پیت‌ماس و پرلیت برای گلدان مناسب است. زهکش گلدان باید کاملاً باز باشد تا آب اضافی سریع خارج شود، زیرا ریشه‌های این درخت نسبت به ماندگاری طولانی آب حساس‌اند. افزودن مقدار کمی کود دامی کاملاً پوسیده یا کمپوست، رشد شاخه‌ها و تراکم تاج را بهبود می‌بخشد.


ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره بادام هندی و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 5 از ۵، بر اساس 1 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید