زرشک زینتی

دانستنیهای علمی

این گیاه در قرن هفتم میلادی شناخته شده است و پیدایش آن از نظر زمین شناسی به دوره Eucen مربوط میشود .
زرشک زینتی  بومی ژاپن و نقاط معتدل نیمکره شمالی می باشد ودر ایران در مناطقی مانند خراسان ، اطراف تهران  ، قسمتهایی از آذربایجان ، اصفهان ، کرمان و همچنین کرج و چالوس می روید .
این گیاه به دو نوع دانه دار و بی دانه تقسیم می شود: زرشک دانه دار بیشتر به صورت زینتی کشت می شود ولی نوع بی دانه آن از نظر تجارتی دارای اهمیت می باشد.

خصوصیات - معرفی

نور مورد نياز متوسط آبياري و رطوبت مرطوب دماي مورد نياز تا دمای 15- را تحمل میکند درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک آهکی سبک با بافت لومی ،خاک غنی و مرطوب

زرشک (به انگلیسی: Berberies)درختچه ایست تیغدار به طول ۱ تا ۵ متر. چوب آن به رنگ قرمز، قهوه‌ای یا زرد است. اين گياه نهاندانــه دولپه أي میباشد و گلبرگ ها جدا میباشند .در کم آبی طاقت زیاد دارد برگ زرشک تخم مرغی شکل و سر نیزه مانند و مزه آن ترش است که در برخی درختان صاف و در برخی دیگر دندانه دار است برگ ها در سطح رویی بدون روزنه می باشند گل زرشک به صورت خوشه ای و هر گل دارای شش کاسبرگ ،شش گلبرگ ،شش پرچم و تخمدان و برچه است و رنگ این گلها نیز زرد رنگ است میوه زرشک به صورت نا شکوفا و خوشه ای می باشد که بسیار زیبا از شاخه آویزان می شود که نخست سبز و کم کم زرد و هنگامی که کاملا رسید سرخ و بسیار خوشرنگ می شود . انتهای بهار و ابتدای تابستان فصل شکوفه دادن بوته زرشک است، غنچه‌های زرد رنگ زرشک در فصل پاییز رنگ قرمز گیلاسی به خود می‌گیرند.این گیاه به منظور ایجاد پرچین می تواند کاشته شود و یا به عنوان تک بوته ی تزئینی.

بيشتر مطالعه کنيد :

شرایط محیط رشد

این گیاهان ترجیح می دهنددر یک مکان آفتابی باشند وتقریبا در مقابل سرما مقاوم می باشد و دمای هوا را تا 15- درجه تحمل میکند. خاک مناسب برای این گیاه خاک آهکی سبک ویا لومی می باشد. دوره آبياري زرشك به طور معمول 12-10 روز است و اين زمان بسته به نوع خاك و شرايط آب و هوايي تغيير مي يابد هرس کردن این گیاه معمولاً در ماههاي آبان تا بهمن انجام مي شود و بيشتر شامل پيراستن شاخه هاي خشك گياه مي باشد.

نحوه تکثیر زرشک زینتی

تکثیر این گیاه:به صورت قلمه زدن صورت مي گيرد. معمولاً پاجوشهاي يك تا سه ساله را از گياه مادر جدا كرده و مي كارند. هر چه پاجوشها جوانتر باشند امكان رشد آنها به صورت گياه مستقل بيشتر است .جدا نمودن پاجوشها از گياه مادر، از ماه بهمن تا فروردين صورت مي گيرد. پاجوشهاي جدا شده بايد سريعاً در خاك مرطوب كشت شوند.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

زرشک حاوی الکالوییدی بنام بربرین میباشد که خواص آنتی بیوتیکی و ضد سرطانی و پایین آورنده قند و کلسترول خون را دارد.

کاربردهای دارویی برگ و ساقه

در زرشک زینتی Berberis thunbergii، برگ و به‌ویژه پوست ساقه از نظر ترکیبات آلکالوئیدی اهمیت دارند. آلکالوئیدهایی مانند بربرین (در گونه‌های مختلف جنس Berberis) در مطالعات فارماکولوژیک به‌عنوان مواد با پتانسیل ضدمیکروبی و ضدالتهابی بررسی شده‌اند و می‌توانند در پژوهش‌های داروسازی به‌عنوان ماده اولیه یا الگوی ساخت مشتقات دارویی مطرح باشند.

کاربردهای دارویی ریشه و پوست ریشه

ریشه و پوست ریشه معمولاً بیشترین سهم از آلکالوئیدهای ایزوکوئینولینی را دارند. عصاره‌های این بخش‌ها در تحقیقات برای اثرات احتمالی بر تنظیم قند خون، حمایت از عملکرد گوارشی و مهار رشد برخی میکروارگانیسم‌ها مورد ارزیابی قرار می‌گیرند. در کاربرد صنعتی، این بخش‌ها می‌توانند منبع استخراج ترکیبات فعال برای فرمولاسیون‌های آزمایشگاهی و استانداردسازی عصاره‌ها باشند.

کاربردهای صنعتی رنگزا

برخی اندام‌های زیرزمینی و پوست ساقه در جنس Berberis به‌دلیل وجود رنگدانه‌های زرد مرتبط با آلکالوئیدها، قابلیت استفاده به‌عنوان رنگزای طبیعی در صنایع سنتی (مانند رنگرزی الیاف) دارند؛ هرچند شدت و کیفیت رنگ به روش استخراج و بخش گیاه وابسته است.

ملاحظات ایمنی

مصرف خودسرانه عصاره‌ها توصیه نمی‌شود؛ ترکیبات فعال می‌توانند با داروها تداخل داشته باشند و دوز و استانداردسازی در ایمنی نقش کلیدی دارد.

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس زرشک و همه گونه های آن

گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره زرشک - و جنس های آن