این گیاه با نام علمی Araucaria columnaris و نام مرسوم (Cook Pine) که به فارسي کاج کوک (آروکاریا ستونی) ناميده ميشود، گياهي از خانواده Araucariaceae بومي بومی جزیره کالدونیای نو در اقیانوس آرام؛ بهطور طبیعی در مناطق ساحلی گرمسیری، دامنهها و نواحی با رطوبت نسبی بالا رشد میکند مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی خشک دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک لومی سبک تا شنی با زهکشی خوب؛ تحملپذیر نسبت به خاکهای نسبتاً فقیر؛ ترجیحاً خاک کمی اسیدی تا خنثی؛ pH حدود 5.5 تا 7
دانستنیهای علمی
نام علمي
Araucaria columnaris
ردهبندی و خویشاوندی گیاهشناسی
آروکاریا ستونی با نام علمی Araucaria columnaris از تیرهٔ آروکاریاسه (Araucariaceae) و از جنس آروکاریا است. این جنس از بازدانگان بسیار کهن بهشمار میرود که سابقه آن به دوران ژوراسیک میرسد و از بقایای فلور باستانی نیمکره جنوبی است. آروکاریاها از نظر ژنتیکی به کاجهای معمولی (Pinus) نزدیک نیستند و شاخهای مستقل در مخروطیان محسوب میشوند.
منطقه بومی و پراکنش جغرافیایی
زادگاه اصلی آروکاریا ستونی جزایر اقیانوس آرام جنوبی، بهویژه کالدونیای جدید است. این گونه به صورت طبیعی در سواحل گرم و مرطوب، اغلب روی صخرههای آهکی و خاکهای کمعمق رشد میکند. امروزه به دلیل ارزش زینتی، در بسیاری از نواحی نیمهگرمسیری و مدیترانهای جهان کشت میشود و به عنوان درخت خیابانی و ساحلی شناخته شده است.
ویژگیهای زیستگاهی و بومشناختی
آروکاریا ستونی در زیستگاه طبیعی خود با بادهای شدید ساحلی سازگار است و تاج باریک و ستونی آن به کاهش فشار باد کمک میکند. این درخت در خاکهای نسبتاً فقیر اما با زهکش خوب رشد میکند و نسبت به شوری ملایم مقاوم است. ریشههای گسترده و عمیق آن در تثبیت خاکهای ساحلی و جلوگیری از فرسایش نقش مهمی دارند.
تاریخچه و اهمیت فرهنگی
این گونه در قرن نوزدهم توسط گیاهشناسان اروپایی شناسایی و توصیف شد و به سرعت به عنوان درخت زینتی در باغهای گیاهشناسی و پارکها گسترش یافت. ملوانان از فرم ستونی و قابل تشخیص آن برای جهتیابی در سواحل استفاده میکردند. امروزه آروکاریا ستونی نمادی از چشماندازهای ساحلی استوایی و نیمهاستوایی محسوب میشود.
خصوصیات - معرفی
ساقه و فرم کلی گیاه
Araucaria columnaris درختی همیشهسبز با قامت ستونی و منظم است. ساقه اصلی مستقیم، استوانهای و باریک بوده و میتواند در موطن اصلی خود تا حدود ۲۰ تا ۳۰ متر ارتفاع برسد، هرچند در کشت گلدانی بسیار کوتاهتر میماند. پوست ساقه در گیاهان جوان صاف و خاکستری تا قهوهای روشن است و با افزایش سن، ترکدار و زبر میشود. شاخهها به صورت طبقهطبقه و منظم، افقی یا کمی رو به بالا روی ساقه قرار گرفتهاند و ظاهر منظم و معماریگونهای ایجاد میکنند.
برگها: شکل، اندازه و رنگ
برگها سوزنیمانند، کوچک و متراکماند و به صورت مارپیچی روی شاخهها مینشینند. در گیاهان جوان، برگها نرمتر، باریکتر و کمی درازتر بوده و نوک آنها چندان تیز نیست، اما در گیاهان مسن، برگها کوتاهتر، ضخیمتر و چرمیتر میشوند و نوک نسبتاً تیزی پیدا میکنند. رنگ برگها سبز تیره تا سبز مایل به آبی است و در نور کافی، درخشندگی ملایمی دارد. سطح برگها بدون کرک، براق و نسبتاً سخت است که به کاهش تبخیر و مقاومت در برابر باد کمک میکند.
گلآذین، مخروطها و بذر
این گونه دوپایه یا گاهی تکپایه گزارش شده و به جای گلهای کلاسیک، مخروط تولید میکند. مخروطهای نر کوچکتر، استوانهای و اغلب در بخشهای بالایی شاخهها ظاهر میشوند و گرده فراوان آزاد میکنند. مخروطهای ماده در صورت تشکیل، درشتتر، تخممرغی تا کروی بوده و فلسهای ضخیم و چوبی دارند. رنگ مخروطها ابتدا سبز است و با رسیدن، به قهوهای متمایل میشود. بذرها بالدار و سفت بوده و در طبیعت توسط باد پراکنده میشوند، هرچند در شرایط آپارتمانی معمولاً تشکیل مخروط و بذر بسیار نادر است.
شرایط نگهداری کاج کوک (آروکاریا ستونی)
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی خشک
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک لومی سبک تا شنی با زهکشی خوب؛ تحملپذیر نسبت به خاکهای نسبتاً فقیر؛ ترجیحاً خاک کمی اسیدی تا خنثی؛ pH حدود 5.5 تا 7
|
شرایط دمایی مناسب برای آروکاریا ستونی
آروکاریا ستونی گیاهی گرمادوست است و در دمای ۱۸ تا ۲۶ درجه سانتیگراد بهترین رشد را دارد. دمای زیر ۵ درجه میتواند به بافتهای گیاه آسیب جدی وارد کند، بنابراین در مناطق سردسیر باید در فصل زمستان به فضای سرپوشیده منتقل شود. از شوکهای ناگهانی دمایی و قرار دادن گلدان در مسیر مستقیم باد کولر یا بخاری باید اجتناب شود.
رطوبت و آبیاری
این گیاه به رطوبت نسبی متوسط تا نسبتاً بالا (۵۰ تا ۷۰ درصد) نیاز دارد. خشکی طولانیمدت هوا موجب قهوهای و خشک شدن نوک برگها میشود. آبیاری باید منظم ولی معتدل باشد؛ خاک باید مرطوب ولی نه غرقآب بماند. در زمستان دفعات آبیاری کاهش یافته و بین دو آبیاری، سطح خاک کمی خشک شود. استفاده از زیرگلدانی پر از سنگریزه و آب برای افزایش رطوبت محیطی توصیه میشود.
نور مناسب
آروکاریا ستونی به نور زیاد ولی غیرمستقیم نیاز دارد. قرار دادن آن کنار پنجرههای پرنور شرقی یا غربی ایدهآل است. تابش مستقیم و شدید آفتاب، بهویژه در تابستان، میتواند باعث سوختگی برگها شود. در محیطهای کمنور، فاصلهی گرهها زیاد شده و گیاه فرم ستونی و متراکم خود را از دست میدهد.
خاک، زهکشی و تغذیه
بهترین بستر برای این گیاه خاکی سبک، غنی و دارای زهکشی عالی است؛ ترکیبی از خاک باغچهی سبک، پیتماس و پرلیت یا ماسه شسته مناسب است. ایستابی آب در گلدان، مهمترین عامل پوسیدگی ریشه و زوال گیاه است. گلدان باید دارای سوراخهای کافی و لایهی زهکش (مانند لیکا یا سنگریزه) در کف باشد. در فصل رشد (بهار و تابستان)، کوددهی ملایم با کود کامل رقیق هر ۴ تا ۶ هفته به تقویت رشد و حفظ رنگ سبز سوزنیبرگها کمک میکند.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
گياهان ديگر از همين خانواده :