پرتقال خونی تاراکو از خانواده مرکبات و از ارقام پرتقال خونی مدیترانهای است که بهدلیل رنگ قرمز داخلی (ناشی از تجمع رنگدانهها) و طعم متعادل، ارزش غذایی و بازارپسندی بالایی دارد. این رقم نسبت به بسیاری از پرتقالهای معمولی، رایحه قویتر و مزهای متمایل به شیرین با اسیدیته دلپذیر ارائه میدهد و برای تازهخوری، آبگیری و استفاده در سالاد و دسر بسیار مناسب است.
میوه تاراکو معمولاً اندازه متوسط تا درشت دارد، پوست آن نسبتاً خوشپوست و مناسب حملونقل است و در صورت برداشت اصولی، کیفیت پس از برداشت خوبی نشان میدهد. رنگگیری قرمز میوه در این گروه از پرتقالها به اختلاف دمای شب و روز در دوره رسیدن وابسته است؛ بنابراین در مناطقی که شبهای خنکتری در فصل رسیدن دارند، گوشت میوه خونیتر و جذابتر میشود.
نهال پرتقال خونی تاراکو برای اقلیمهای معتدل و گرمِ بدون یخبندانهای شدید مناسب است. مانند اغلب مرکبات، به سرمای طولانیمدت حساس است و در مناطق سردسیر که دمای هوا در زمستان به شکل پایدار به زیر صفر میرسد، نیازمند حفاظت (کشت گلخانهای/گلدانی یا پوشش و بادشکن) خواهد بود. بهترین عملکرد این نهال در مناطق مرکباتخیز با زمستان ملایم و تابستان گرم و آفتابی مشاهده میشود.
برای رنگگیری بهتر میوههای خونی، وجود شبهای خنک در اواخر پاییز و زمستان (دوره نزدیک به رسیدن) مفید است؛ با این حال سرمای شدید و یخزدگی میتواند به شاخهها، برگها و حتی ریشه آسیب بزند. همچنین بادهای سرد و خشک باعث ریزش گل و میوه و آسیب به شاخساره میشود، بنابراین کاشت در محل آفتابگیر، دور از باد مستقیم و در صورت امکان پشت بادشکن توصیه میشود.
زمان باردهی نهال پرتقال خونی تاراکو به سن نهال در زمان خرید، پایه، شرایط اقلیمی و مدیریت تغذیه و آبیاری وابسته است. به طور معمول، نهالهای پیوندی زودتر از نهالهای بذری وارد فاز باردهی میشوند و در شرایط استاندارد، میتوان انتظار داشت از چند سال اول پس از کاشت، باردهی اولیه آغاز شود و در سالهای بعد به بار اقتصادی و پایدارتر برسد.
برای رسیدن به باردهی منظم، باید از همان سال اول روی ریشهزایی، رشد متعادل شاخساره و جلوگیری از تنشها تمرکز کرد. تنش کمآبی، خاک نامناسب، شوری آب یا کوددهی سنگین و غیراصولی میتواند شروع باردهی را به تعویق بیندازد یا باعث ریزش گل و میوه در سالهای ابتدایی شود.
بهترین فصل کاشت: در مناطق با زمستان ملایم، کاشت در پاییز تا اواخر زمستان (پس از کاهش گرمای شدید) رایج است تا نهال پیش از تابستان ریشهدار شود. در مناطق با خطر یخبندان، کاشت در اواخر زمستان تا اوایل بهار (پس از عبور سرماهای اصلی) مناسبتر است تا از آسیب سرمایی به نهال تازهکاشت جلوگیری شود.
فاصله کاشت: برای باغ، فاصله کاشت باید به اندازهای باشد که نور کافی به تاج برسد و تهویه مناسب برقرار بماند. در اکثر باغهای مرکبات، فاصلههای چندمتری بین درختان و ردیفها استفاده میشود تا هم عملیات داشت و برداشت آسان شود و هم از رقابت شدید ریشهها و سایهاندازی جلوگیری گردد. در حیاط و ویلا نیز بهتر است نهال را با فاصله از دیوار و سایر درختان بزرگ بکارید تا جریان هوا و نورگیری کامل حفظ شود.
آبیاری پس از کاشت: بلافاصله بعد از کاشت، آبیاری سنگین برای نشستن خاک و حذف حفرههای هوا ضروری است. در هفتههای اول، آبیاری باید منظم و متناسب با بافت خاک انجام شود؛ خاک باید مرطوب بماند اما غرقابی نشود. غرقابی شدن مخصوصاً در خاکهای سنگین، خطر پوسیدگی ریشه را افزایش میدهد. پس از استقرار نهال، برنامه آبیاری را بر اساس دمای هوا، فصل و وضعیت رطوبت خاک تنظیم کنید.
کوددهی: در سال اول تمرکز روی تقویت ریشه و رشد رویشی سالم است. استفاده از کود دامی کاملاً پوسیده (نه تازه) در زمان آمادهسازی خاک و سپس کوددهی مرحلهای و سبک در فصل رشد، معمولاً نتیجه بهتری از کوددهی سنگین و یکباره دارد. در مرکبات، تأمین عناصر پرمصرف (بهویژه نیتروژن) همراه با عناصر ریزمغذی مانند آهن، روی و منگنز (در صورت نیاز و بر اساس علائم یا آزمون خاک) اهمیت دارد. کوددهی باید همراه با آبیاری و مطابق فصل انجام شود تا هم جذب بهتر شود و هم به ریشه آسیب نرسد.
نور و هرس: پرتقال خونی برای کیفیت میوه و گلدهی به نور مستقیم و کافی نیاز دارد. هرس سنگین توصیه نمیشود؛ بیشتر هرسها به شکل حذف شاخههای خشک، بیمار، مزاحم و پاجوشها انجام میگیرد تا اسکلت درخت قوی و تاج متعادل باقی بماند.
بهترین خاک برای نهال پرتقال خونی تاراکو خاکی با زهکشی خوب، بافت لومی (نه خیلی سنگین و نه خیلی سبک) و مواد آلی کافی است. مرکبات به ماندابی شدن حساس هستند؛ بنابراین اگر خاک رسی و سنگین دارید، اصلاح خاک با افزودن مواد آلی پوسیده و بهبود زهکش (ایجاد بستر مناسب، بالا آوردن محل کاشت یا استفاده از جوی و پشته در باغ) کمک زیادی به سلامت ریشه میکند.
شوری خاک و آب آبیاری میتواند باعث ضعف رشد، زردی برگ و کاهش کیفیت میوه شود. همچنین pH خیلی بالا جذب ریزمغذیها را محدود میکند. اگر قصد کاشت حرفهایتر دارید، انجام آزمون خاک و آب قبل از کاشت، کمک میکند نوع و مقدار اصلاحکنندهها و کود پایه دقیقتر انتخاب شود و نهال با شوک کمتری مستقر گردد.
مهمترین نکته، پیوندی و اصیل بودن رقم و سلامت نهال است. نهال باید ریشه سالم و پرحجم داشته باشد، ساقه بدون زخم و ترکخوردگی باشد و آثار آفت (مثل شپشکها) یا لکههای مشکوک قارچی روی برگ و ساقه دیده نشود. محل پیوند باید کاملاً جوش خورده، بدون شکاف و بدون برآمدگی غیرعادی باشد و پاجوشهای زیر محل پیوند حذف شده باشند.
به سن و اندازه واقعی نهال توجه کنید: نهال خیلی بلند با ریشه ضعیف معمولاً در جابهجایی و استقرار دچار مشکل میشود. همچنین اگر نهال در گلدان یا کیسه کشت عرضه میشود، بررسی کنید ریشهها دور خود نپیچیده باشند و خاک بستر بوی ماندگی و باتلاقی ندهد. در نهایت، نهالی را انتخاب کنید که با اقلیم منطقه شما سازگار است و در صورت کشت در مناطق با زمستان سرد، از ابتدا برای کشت گلدانی و امکان جابهجایی/محافظت برنامهریزی داشته باشید.