زنبق رشتی

دانستنیهای علمی

زنبق رشتی گیاهی علفی ، چند ساله و خزان پذیر از خانواده liliaceae ( لیلییاسه یا همان سوسنیان) میباشد که بومی آسیا میباشد .
پراکندگی این گیاه از کوههای قفقاز و جنوب شرقی روسیه تا هیمالیا ،هند ،چین ، تایولن ، ژاپن و کره میباشد.
در نواحی شمالی کشور ما نیز این گیاه در کنار رودخانه ها دیده میشود.
این گیاه در اواخر قرن 19 به عنوان گیاه زینتی به ایالات متحده معرفی شد و به علت گلهای زیبا و سهولت کشت و سهولت نگهداری، بسیار محبوب و شناخته شده است.
زنبق رشتی و زنبق معمولی در شکل گل ها متفاوتند، گل هاى زنبق رشتى از پنج گلبرگ نارنجى رنگ تشکیل شده که از قسمت میانى باز مى شوند، در حالى که در زنبق معمولى بعضى از گلبرگ ها فرم برگشته دارند.
امروزه این گیاه زینتی زیبا را داخل آپارتمانها نیز نگهداری میکنند به علت رنگ زیبای گلهایش.

از این گیاه برای مرزبندی کردن، کاشت در کنار برکه ها و نهر ها و باغهای صخره ای استفاده میشود.
زنبق رشتی در ارتفاعات بین 300 تا 2500 متر نیز به راحتی رشد میکند.

خصوصیات - معرفی

زنبق رشتی ارتفاعی بین 40 تا 150 سانتیمتر دارد.
ریشه های این گیاه به صورت گوشتی میباشند
 برگهایش به صورت خطی میباشد و بین 50 تا 90 سانتیمتر طول دارند و بین 1 تا 3 سانتیمتر عرض دارند .
گلهای این گیاه معطر ،بسیار زیبا میباشند که از اوایل تابستان تا اواخر پاییز بر روی شاخه ها دیده میشوند.
رنگ گلها قرمز - نارنجی میباشد .
گلها دارای 5 گلبرگ میباشند و قطری بین 5 تا 12 سانتیمتر دارند .
عمر گلهای این گیاه 1 روز میباشد و صبح باز شده و شب بسته میشوند.
این گلها برای پرندگان، پروانه ها و زنبورها بسیار جذاب میباشند.
میوه این گیاه به شکل کپسول میباشد و بین 2 تا 2.5 سانتیمتر طول دارد و بین 1.5 تا 2.5 سانتیمتر عرض دارد و زمانی که بالغ میشوند باز شده و بذرها را پراکنده میکنند.
هر 1000 دانه این گیاه حدود 27 گرم وزن دارد.

این گیاه به صورت متراکم و ایستاده قرار میگیرد و برای کاشت در باغها مناسب است.

شرایط نگهداری زنبق رشتی

نور مورد نياز متوسط آبياري و رطوبت مرطوب دماي مورد نياز 8 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک لومی،ماسه ای مرطوب و خوی زهکشی شده

نگهداری از گیاه سوسن دشتی به شرح زیر میباشد:
از آنجایی که این گیاه بسیار سازگار است ، به مراقبت کمی نیاز دارد.

نور: بهتر است در آفتاب کامل و یا نیمسایه قرار داشته باشد.
خاک: خاک لومی ، ماسه ای سبک ، مرطوب و خوب زهکشی شده ، خاک مناسب برای رشد این گیاه است.
تحمل خاکهای آهکی و فقیر را نیز دارد.
دما: دمای بین -6 تا 21 درجه ، دمای مناسب است.
تحمل هوای گرم و خشکی را دارد.
آبیاری: به آبیاری متوسط نیاز دارد.
عمر هر گل که تمام شد بهتر است از شاخه جدا شود تا غنچه های دیگر به گل بنشینند.

گیاه زنبق رشتی در مقابل آلودگی هوا مقاوم میباشد.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

خواص: جوانه ها و گلهای این گیاه پخته میشوند و به مصرف میرسند.
گل ها به صورت خشک و یا تازه در غذاهای چینی،ژاپنی ، کره ای ، تایلندی ، ویتنامی استغاده میشوند.
گلهای این گیاه به نام سوزن طلایی شناخته میشوند.
گلها طعمی ،شیرین-تند دارند.

مقابله به آفات زنبق رشتی

آفات رایج زنبق رشتی (Hemerocallis fulva)

مهم‌ترین آفات شامل شته‌ها، تریپس‌ها، کنه تارتن و حلزون‌ها و راب‌ها هستند. شته و تریپس با مکیدن شیره گیاهی موجب پیچیدگی برگ و کاهش گلدهی می‌شوند. کنه‌ها معمولاً در هوای گرم و خشک باعث لکه‌های ریز زرد و تار تنیدن روی برگ‌ها می‌شوند. حلزون‌ها و راب‌ها نیز شب‌ها از برگ‌های جوان تغذیه کرده و سوراخ‌های نامنظم ایجاد می‌کنند.

برای کنترل، شست‌وشوی برگ‌ها با آب، حذف علف‌های هرز اطراف و تقویت تهویه مؤثر است. رهاسازی دشمنان طبیعی مانند کفشدوزک برای شته‌ها کمک‌کننده است. در آلودگی شدید، استفاده هدفمند از صابون حشره‌کش یا روغن ولک برای شته/کنه و تله‌های طعمه‌ای یا جمع‌آوری دستی برای حلزون‌ها توصیه می‌شود. آبیاری صبحگاهی و پرهیز از آبیاری شبانه فشار حلزون‌ها را کم می‌کند.

بیماری‌های مهم و نشانه‌ها

از بیماری‌های رایج می‌توان به پوسیدگی طوقه و ریشه (اغلب در خاک‌های سنگین و پرآب)، لکه‌برگی قارچی و زنگ اشاره کرد. پوسیدگی با نرم شدن طوقه، زردی و خوابیدگی بوته همراه است. لکه‌برگی و زنگ باعث لکه‌های قهوه‌ای/نارنجی و تضعیف عمومی گیاه می‌شوند. رطوبت طولانی روی برگ‌ها و تراکم بوته، احتمال بیماری‌های قارچی را افزایش می‌دهد.

روش‌های پیشگیری و مقابله

بهبود زهکشی، آبیاری منظم ولی بدون ماندابی، فاصله‌گذاری مناسب و حذف برگ‌های بیمار پایه مدیریت است. ضدعفونی ابزار هرس و خارج کردن بقایا از باغچه ضروری است. در صورت تداوم بیماری‌های قارچی، می‌توان با نظر کارشناس از قارچ‌کش‌های مناسب و تناوبی استفاده کرد. تقسیم بوته هر چند سال یک‌بار، تراکم را کم و سلامت گیاه را افزایش می‌دهد.

نحوه تکثیر زنبق رشتی

طریقه تکثیر:از طریق تقسیم بوته صورت میگیرد.
براى ازدیاد این گیاه معمولاً در اوایل بهار یا پاییز آن را از زمین خارج ساخته و ریشه هاى آن را همراه با اندام هوایى به چند قسمت تقسیم نموده و دوباره به خاک مى نشانند.
براى تکثیر باید بوته هاى قوى را انتخاب نموده و از چند روز قبل زمین را آبیارى کنیم.
در هنگام تقسیم بوته نباید خاک، خشک و یا خیلى خیس باشد. در خاک نرم و کمى مرطوب، بوته ها بهتر از خاک خارج مى شوند.
براى جدا نمودن بوته ها از قیچى تیز استفاده کنید و سعى نمایید که ریشه را فشرده کنید تا هواى داخل منافذ خاک خارج گردد.
کاشت زنبق رشتى در زمین هاى سبک و ماسه اى نتیجه بهترى دارد.

هشدار - عوارض جانبی

بیماری و یا آفت خاصی این گیاه را تهدید نمیکند.

سوسن یکروزه زرد

لاله ریزه لیلیوم اوراتوم والک بلند لاله دو رنگ