معرفی و راهنمای پرورش درختان زینتی - تاغ

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1392/03/27
معرفی و راهنمای پرورش درختان زینتی - تاغ
تاغ (*Haloxylon persicum*) که در ایران با نام‌های «تاغ» و گاه «تاغِ ایرانی» شناخته می‌شود، در منابع انگلیسی عمدتاً با عنوان **White Saxaul** (و به‌طور کلی *Saxaul*) ذکر می‌گردد. این گونه در اقلیم‌های بیابانی و فوق‌خشک رشد می‌کند؛ **نور کامل آفتاب** را می‌پسندد، به **رطوبت پایین** سازگار است و در برابر **گرمای شدید تابستان** و تا حدی **سرمای زمستان** مقاوم است (حساسیت اصلی آن به رطوبت و ماندابی‌شدن خاک است). بهترین رشد را در خاک‌های **سبک، شنی و با زهکشی بسیار خوب** نشان می‌دهد و به **شوری** نیز تا حدی耐‌پذیر است.

از نظر ریخت‌شناسی، تاغ یک **درختچه یا درخت کوچک بیابانی** است که شاخه‌های سبز و بندبند دارد و **برگ‌ها بسیار کوچک و فلس‌مانند** بوده و زود می‌ریزند؛ بنابراین **فتوسنتز عمدتاً توسط شاخه‌های سبز** انجام می‌شود (سازگاری مهم برای کاهش تعرق). گل‌ها معمولاً **ریز و کم‌جلوه** هستند و میوه/بذرها اغلب با ساختارهای بال‌مانند به پراکنش بادی کمک می‌کنند.

کاربردهای شناخته‌شده آن بیشتر **اکولوژیک و صنعتی-محلی** است: نقش کلیدی در **تثبیت شن‌های روان، بیابان‌زدایی، بادشکن و احیای مراتع** دارد و در برخی مناطق از **چوب آن به‌عنوان سوخت** و گاه **علوفه محدود** (به‌ویژه سرشاخه‌ها در شرایط کمبود) استفاده می‌شود. شهرت دارویی کلاسیک و گسترده‌ای مانند برخی گیاهان دارویی رایج ندارد، اما ارزش آن در مدیریت سرزمین‌های خشک بسیار برجسته است.

Nargil_haloxylon persicum
نام علمي
haloxylon persicum
نام لاتين
white saxaul
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

تاغ درختچه ای است از خانواده Amaranthaceae که بومی کشورهای فلسطین، اردن، مصر، عراق، عربستان،ایران، امارات متحده عربی، افغانستان ، پاکستان و چین می باشد.
این درختچه مقاومت زیادی در برابر خشکی و گرما دارد وبه علت سیستم ریشه ای گسترده ای که دارد جهت گسترش کویر از آن استفاده می شود.
گونه‌های متعددی از جنس تاغ وجود دارد.در ایران 3 گونه تاغ وجود دارد: سفید تاغ،زرد تاغ، سیاه تاغ
پراکنش جغرافیایی این درختچه در کشور ما به شرح زیر می باشد:
کرمان(غرب هامون جا زموریان شرق دشت لوت )سیستان وبلو چستان (اطراف نصرت اباد حاشیه مرز افغانستان بین کوه ملک سیاه و زابل زاهدان به زابل ) سمنان(منطقه حفاظت شده توران : بین احمد آبادوزمان آباد 2کیلومتری شمال چاه جم 15کیلو متری جنوب شزق طرود چاه جم حسینیان به جندق ) اصفهان (جندق انارک رباط خان غرب طبس 20-30 کیلو متری خور به بیابانک ).

تاغ

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه تاغ
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  تاغ
خشک
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  تاغ
16 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  تاغ
خاک شنی لومی خوب زهکشی شده

این درختچه تا 4.5 متر رشد می کند ،تنه تاغ محکم و چروکیده می باشد و پوستی به رنگ خاکستری روشن دارد .
چوب این درخت با دوام و سنگین می باشد .
شاخه های سال قبل مایل به سفید می باشند و پوشیده از ترکهای حلقوی متراکم هستند شاخه های یک ساله سبز کم رنگ نسبتا سخت شکننده به قطر 1 تا 2 میلی متر می باشند.
شاخه ها در گیاهان جوان، راست و در گیاهان مسن سر به زیر و افتاده هستند.
برگها کوچک و فلس مانند هستند .
گلهای این گیاه در اردیبهشت و خرداد شکوفا می شوند و به رنگهای زرد ،سفید،صورتی هستند .
این گلها همزمان هم نر هستند و هم ماده و دانه ها در شهریور می رسند.

white saxaul

شرایط محیط رشد

نگهداری از گیاه تاغ بسیار ساده می باشد:

نور: باید در آفتاب کامل قرار داشته باشد .(در سایه رشد نمی کند)
خاک: خاک شنی و لومی خوب زهکشی شده ، خاک مناسب برای رشد تاغ می باشد.
(این درختچه در خاکهای قلیایی و شور و فقیر نیز به خوبی رشد می کند.)
دما: 16 درجه دمایی مناسب است (البته این درختچه تحمل سرمای زیاد را دارد )
شرایط مرطوب برای این گیاه مناسب نمی باشد.

اين درخت با آب و هوای خشک و زمينهای نسبتا" شور نواحی کويری بسيار سازگار بوده و در خاکهای سبک و شنی و همچنين بر روی تپه های شنی بخوبی رشد و نمو می کند.بهمين دليل از اهميت بسزايی در رابطه با کوير و تثبيت شنهای روان در مناطق کويری کشور برخوردار است در خت تاغ بدليل حفظ رطوبت خاک موجبات رشد و نمو ساير گياهان طبيعی را فراهم می آورد بطوری که منطقه تاغ کاری شده پس از مدتی به صورت مرتع مشجری در می آيد .

haloxylon persicum

نحوه تکثیر تاغ

تکثیر: 1- کاشت بذر: بذر این گیاه را در بهار در گلخانه بکارید ، وقتی به اندازه کافی رشد کردند در گلدانهای مجزا بکارید بهتر است در طول مدت اولین زمستان در گلخانه بمانند و پس از آن به بیرون منتقل شوند.
2- قلمه چوب نیم رسیده در مرداد و در یک قاب ماسه ای

تاغ گیاهی مقاوم بوده و بیماری خاصی آن را تهدید نمی کند.

white saxaul

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

خواص این گیاه به شرح زیر می باشد:

1- تثبیت خاکهای شنی و بیابان زدایی.
2-چوب این درختچه با دوام بوده  برای نجاری مورد استفاده قرار می گیرد.
3- به عنوان سوخت ، چوب این درختچه ارزش زیادی دارد.

معرفی و راهنمای پرورش درختان زینتی - تاغ

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس تاغ و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره آمارانتاسه - تاج خروسیان و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.52 از ۵، بر اساس 42 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

حامد ورجانی 1393/09/05
سلام.دوست عزیز رسیدگی بذر ها(زمان جمع آوری بذر منظورمه) چه زمانی هس؟

ثبت پرسش یا نظر جدید