نام علمي
Zinnia grandiflora
نام لاتين
Rocky Mountains zinnia
دانستنیهای علمی
جایگاه ردهبندی و خانواده
Zinnia grandiflora که در فارسی «آهار کوهی» نیز گفته میشود، یک گونهٔ گلدار از تیرهٔ کاسنیان یا گلستارهایها (Asteraceae) است. این تیره با ویژگیهایی مانند گلآذین کپهای (Capitulum) شناخته میشود؛ ساختاری که در آن، تعداد زیادی گلچهٔ ریز در کنار هم یک «گل» ظاهری را میسازند. این گونه در جنس Zinnia قرار میگیرد؛ جنسی که بیشتر با گیاهان یکساله یا چندسالهٔ آفتابدوست و گلهای نمایان شناخته میشود.
منطقهٔ بومی و زیستگاه
زادگاه اصلی Zinnia grandiflora جنوبغرب ایالات متحده و شمال مکزیک است. این گیاه معمولاً در زیستگاههای خشک و نیمهخشک دیده میشود؛ از دشتهای باز و دامنههای سنگلاخی تا خاکهای شنی یا کمعمق با زهکشی بالا. سازگاری آن با کمآبی و تابش شدید خورشید، آن را به یک گونهٔ شاخص در چشماندازهای بیابانی و استپی تبدیل کرده است.
ویژگیهای بومشناختی و کارکرد علمی
این گونه با تولید گلآذینهای زرد و پرجاذبه، میتواند در شبکههای گردهافشانی مناطق خشک نقش داشته باشد و برای حشرات گردهافشان منبع شهد و گرده فراهم کند. تحمل به خشکی و خاکهای فقیر از مهمترین جنبههای علمی-اکولوژیک این گونه است و آن را برای مطالعهٔ سازگاریهای گیاهان گلدار در اقلیمهای خشک ارزشمند میسازد.
تاریخچه و نامگذاری
نام جنس Zinnia در یادبود گیاهشناس آلمانی «یوهان گوتفرید زین» (Johann Gottfried Zinn) انتخاب شده است. صفت گونهای grandiflora به معنی «درشتگل» است و به نمایانی گلها اشاره دارد، هرچند اندازهٔ گلها در این گونه نسبت به بسیاری از آهارهای باغی، ظریفتر و سازگار با شرایط بیابانی است.
![آهار کوهی]()
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
نواحی معتدل تا نیمه گرمسیری
خاک مورد نياز
انواع مختلفی از خاک ها
|
گیاه "آهار کوهی" یا "آهار وحشی" یکی از گونه های جنس آهار و از خانواده گل ستاره ای ها یا کاسنی است. این گیاه بومی جنوب غرب و جنوب و مرکز ایالات متحده (کانزاس، اوکلاهاما، تگزاس، کلورادو، نیومکزیکو، آریزونا) و شمال مکزیک است.
آهار کوهی گیاهی بوته ای یا نیمه درختچه ای، کوچک، پهن شده روی زمین، به ارتفاع بیش از 22 سانتیمتر با تعدادی شاخه های کوچک و نازک می باشد.
آرایش برگ ها به صورت متقابل، برگ ها به شکل خطی یا نیزه ای و به طول یک تا سه سانتیمتر دیده می شوند. بخش های هوایی این گیاه پوشیده از کرک های کوتاه و زبر می باشد.
گل ها دارای سه تا شش شعاع از گلچه های زرد رنگ و زبانه ای بوده که هر یک بین یک تا دو سانتیمتر طول دارند. در مرکز گل ها، چندین صفحه از گلچه های لوله ای وجود دارد. گلدهی آنها از اواخر تابستان تا پاییز صورت می گیرد.
این گیاهان عمدتاً روی سطوح هموار و مسطح رشد می کنند. از این گیاهان در نواحی بومی برای اهداف دارویی و زینتی و نیز به عنوان گیاهی پوششی در فضای سبز استفاده می شود.
![Rocky Mountains zinnia]()
شرایط محیط رشد
این گیاهان عمدتاً در مکان هایی با سطوح هموار رشد می کنند. و خاک های حاصلخیز و به خوبی آبیاری شده و مکان هایی با آفتاب کامل را برای رشد بهینه ترجیح می دهند. ولی نسبت به انواع مختلف خاک ها نیز مقاومت نشان می دهد.
این گیاه چندساله بوده و تا شروع گرمای اوایل تابستان در خواب باقی می ماند و با آغاز گرما، شروع به رشد و نمو کرده و در اواخر تابستان به گلدهی می رسد.
![Zinnia grandiflora]()
مقابله به آفات آهار کوهی
آفات رایج و نشانهها
در آهار کوهی (Zinnia grandiflora) شتهها با تجمع روی سرشاخهها باعث پیچیدگی برگ و چسبندگی سطح گیاه میشوند. کنه تارتن با لکههای زرد ریز و تارهای نازک روی برگ در هوای گرم و خشک شدت میگیرد. تریپسها با ایجاد نقرهای شدن سطح برگ و بدشکلی گلها خسارت میزنند. بازدید هفتگی زیر برگها و حذف بخشهای آلوده، پایه کنترل موفق است.
امراض مهم و علائم
سفیدک پودری با پوشش سفید-خاکستری روی برگها ظاهر شده و در تهویه ضعیف گسترش مییابد. لکهبرگی قارچی (مانند آلترناریا/سرکوسپورا) با لکههای قهوهای تیره و گاه هالهدار موجب ریزش برگ میشود. پوسیدگی ریشه و طوقه (پیتیوم/فیتوفتورا) در خاکهای سنگین و آبیاری زیاد باعث پژمردگی ناگهانی و سیاه شدن طوقه میگردد. رطوبت بالا و خیس ماندن برگها مهمترین عامل تشدید بیماریهای قارچی است.
روشهای مقابله (مدیریت تلفیقی)
برای آفات، شستوشوی گیاه با آب، استفاده از صابون حشرهکش یا روغنهای باغبانی و رهاسازی دشمنان طبیعی (کفشدوزک برای شته) مؤثر است؛ در طغیان شدید از حشرهکشهای کمخطر و هدفمند طبق برچسب استفاده شود. برای بیماریها، فاصله کاشت مناسب، آبیاری از پای بوته، حذف بقایا و ضدعفونی ابزار ضروری است. در سفیدک و لکهبرگی میتوان از قارچکشهای گوگردی/مسـی یا فرآوردههای ثبتشده استفاده کرد؛ برای پوسیدگی ریشه، بهبود زهکشی و کاهش آبیاری اولویت دارد.
![آهار کوهی]()
نحوه تکثیر آهار کوهی
ازدیاد این گیاهان به دو روش کشت بذر و تقسیم بوته صورت می گیرد. بذور را در اواخر بهار یا اوایل بهار در دمای 55 تا 65 درجه فارنهایت کشت می کنند. تقسیم بوته نیز در اوایل تابستان صورت می گیرد.