ورزیا دوالیانا؛ ورزیا خاص با براکت‌های رنگین و ماندگار در دکوراسیون

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1391/04/11
ورزیا دوالیانا؛ ورزیا خاص با براکت‌های رنگین و ماندگار در دکوراسیون
ورزیا دوالیانا (*Vriesea duvaliana*) یک بروملیاد زینتیِ عمدتاً اپی‌فیت (گاه لیتوفیت) از جنگل‌های مرطوب نئوتروپیک است و به‌طور کلی به عنوان گیاهی بومی نواحی گرم و مرطوب قاره آمریکا (به‌ویژه جنگل‌های بارانی و نیمه‌بارانی) شناخته می‌شود. برگ‌ها به صورت رزت فشرده قرار می‌گیرند و غالباً «تانک» یا مخزن مرکزی برای جمع‌کردن آب تشکیل می‌دهند. برگ‌ها نواری-نیزه‌ای، نسبتاً چرمی و قوسی‌اند و بسته به شرایط می‌توانند سبز تا سبزِ لکه‌دار/نقش‌دار باشند. گل‌آذین معمولاً از مرکز رزت خارج می‌شود و در بسیاری از ورزیاها براکته‌های رنگین و پایدار (اغلب در طیف زرد/نارنجی/قرمز) بخش زینتی اصلی را می‌سازند و گل‌های واقعی کوچک‌تر و کوتاه‌عمرترند. در ایران معمولاً با نام **«ورزیا»** یا **«بروملیاد ورزیا»** شناخته می‌شود. در منابع انگلیسی به‌طور کلی تحت نام‌های **Vriesea** و **Bromeliad** (گاهی به‌صورت کلی «Flaming sword» برای برخی گونه‌ها/ارقام ورزیا) یاد می‌شود؛ برای خود گونه *duvaliana* نام رایجِ کاملاً تثبیت‌شده‌ای کمتر گزارش می‌شود.

Nargil_Vriesea Duvaliana
نام علمي
Vriesea Duvaliana
نام لاتين
vase plant
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

اسم علمی این گیاه Vriesea Duvaliana ، از خانواده Bromeliaceae میباشد.

این جنس دارای ۱۹۰ گونه، از گیاهان چندساله گلخانه ای زینتی است

رده‌بندی علمی

Vriesea duvaliana از تیرهٔ Bromeliaceae (بروملیاسه) و در جنس Vriesea قرار می‌گیرد؛ جنسی عمدتاً نئوتروپیک با سازگاری‌های شاخص برای زندگی اپی‌فیتی (بر روی درختان) یا لیتوفیتی (بر سنگ‌ها).

منطقهٔ بومی و زیستگاه

این گونه به‌عنوان یکی از بروملیادهای نئوتروپیک، به‌طور کلی با جنگل‌های مرطوب آمریکای جنوبی هم‌خوانی زیستگاهی دارد. زیستگاه‌های تیپیک ورزیاها شامل جنگل‌های بارانی و جنگل‌های کوهپایه‌ای با رطوبت بالا، نور فیلترشدهٔ زیر اشکوب و گردش هوای مناسب است؛ جایی که بسیاری از گونه‌ها به‌صورت اپی‌فیت روی شاخه‌ها و تنه‌ها مستقر می‌شوند و در روزت برگ‌ها «تانک» آب تشکیل می‌دهند.

تاریخچهٔ کشف و نام‌گذاری

نام جنس Vriesea به افتخار گیاه‌شناس هلندی Hugo de Vries برگزیده شده است. صفت گونه‌ای duvaliana معمولاً در نام‌گذاری گیاهی به‌صورت اهدایی/یادبودی به فردی با نام خانوادگی «Duval» به‌کار می‌رود. توصیف رسمی گونه در چارچوب سنت گیاه‌نگاری بروملیادها و بر پایهٔ ویژگی‌های ریخت‌شناختی (ساختار روزت، گل‌آذین، براکته‌ها و گل‌ها) انجام می‌شود.

نام‌های رایج

در کاربرد جهانی، ورزیاها غالباً با عنوان‌های عمومی «Vriesea» و «بروملیاد» شناخته می‌شوند و در بازار گیاهان زینتی گاه زیر عنوان «تانک بروملیاد» نیز معرفی می‌گردند. در فارسی، نام رایج این گروه «ورزیا» است و برای این گونه مشخص، صورت «ورزیا دوالیانا» به‌کار می‌رود.

ورزیا دوالیانا

خصوصیات - معرفی

برگهای آن به صورت دسته اي از خاك بيرون مي ايند و كشيده ، گوشتي ، سبز ، نواري يا علامت دار هستند

گلها اغلب همراه با براكته هاي رنگي زيبايي هستند و در سنبله ظاهر ميشوندو اغلب منشعب بوده و رنگ زرد يا قرمز دارند . فصل گلها : گلها در تابستان ظاهر ميشوند ولي در گلخانه ميتوان از آن در هر فصل سال حتي زمستان گل به دست آورد .

Vriesea duvaliana

شرایط محیط رشد

دمای مورد نیاز
دمای مورد نیاز ورزیا دوالیانا
30 درجه سانتیگراد
آبیاری و رطوبت
رطوبت مورد نیاز ورزیا دوالیانا
مرطوب
نور مورد نیاز
نور مورد نیاز گیاه ورزیا دوالیانا
متوسط
خاک مورد نیاز
خاک مورد نیاز ورزیا دوالیانا
تورب به اضافه خاك معمولي و ماسه و خاك برگ

خاك بايد مخلوط يك قسمت پيت ( تورب ) به اضافه يك قسمت خاك معمولي و يك قسمت ماسه و خاك برگ باشد

در روشنايي كامل و به دور از اشعه مستقيم آفتاب قرار گيرد

پس از پايان گل و هنگام استراحت گياه ، موقع كاشت يا تعويض گلدان می باشد

Vriesea Duvaliana

مقابله به آفات ورزیا دوالیانا

آفات رایج

در نگهداری ورزیا دوالیانا، آفات مکنده شایع‌ترند: شپشک آردآلود (توده‌های سفید پنبه‌ای در محور برگ‌ها)، شپشک سپردار (لکه‌های قهوه‌ای چسبیده به برگ)، و کنه تارعنکبوتی (ریز‌لکه‌های زرد و گاهی تار نازک در خشکی هوا). کنترل: جداسازی گیاه، پاک‌کردن آفات با پنبه آغشته به الکل 70٪، شست‌وشوی ملایم برگ‌ها، و در آلودگی شدید استفاده از صابون حشره‌کش/روغن باغبانی طبق برچسب؛ تکرار هر 7–10 روز تا قطع چرخه آفت. بهبود رطوبت و جریان هوای ملایم به کاهش کنه کمک می‌کند.

امراض و مشکلات قارچی/باکتریایی

مهم‌ترین مشکل، پوسیدگی طوقه و ریشه ناشی از بستر سنگین، زهکشی ضعیف یا ماندابی‌شدن است؛ برگ‌ها نرم و بدبو می‌شوند. راهکار: تعویض بستر به مخلوط سبک (پوست درخت/پرلیت)، خشک‌کردن بین دو آبیاری، حذف بافت‌های پوسیده و ضدعفونی ابزار. در تانک/کاسه مرکزی برگ‌ها، ماندن آب کهنه می‌تواند پوسیدگی باکتریایی ایجاد کند؛ آب را هفتگی تخلیه و با آب تازه جایگزین کنید. در صورت لکه‌برگی قارچی، کاهش خیس‌شدن برگ‌ها در شب و استفاده محدود از قارچ‌کش مناسبِ گیاهان زینتی طبق برچسب توصیه می‌شود.

ورزیا دوالیانا

نحوه تکثیر ورزیا دوالیانا

تكثير آن با جدا كردن و كاشتن قلمه هاي جديدي است كه در جوار گياه مادر بوجود مي آيند .

شناخت چرخه تولیدمثل ورزیا دوالیانا

ورزیا دوالیانا (Vriesea duvaliana) از بروملیادهای زینتی است که معمولاً به‌صورت آپارتمانی نگهداری می‌شود. این گیاه پس از رسیدن به بلوغ، یک‌بار گلدهی می‌کند و سپس به‌تدریج رو به پیری می‌رود، اما هم‌زمان پایه‌های جدیدی تولید می‌کند. تکثیر خانگی این گیاه عمدتاً بر پایه جدا کردن پاجوش‌ها انجام می‌شود و تکثیر از بذر بیشتر جنبه تخصصی دارد.

تکثیر رویشی با پاجوش (روش اصلی)

پس از گلدهی، پاجوش‌ها در کنار پایه مادری ظاهر می‌شوند. بهترین زمان جداسازی زمانی است که هر پاجوش دست‌کم ۱/۳ تا ۱/۲ اندازه گیاه مادر شده و چند ریشه قابل مشاهده داشته باشد. جداسازی زودهنگام باعث توقف رشد یا پوسیدگی می‌شود. با چاقوی استریل، پاجوش را همراه بخش کوچکی از پایه جدا کرده و در بستر سبک و هواخور (مانند ترکیب پوست درخت، پرلیت و مقدار کمی پیت/کوکوپیت) بکارید. رطوبت بالا، نور غیرمستقیم و دمای ملایم، استقرار را تسریع می‌کند.

تکثیر از بذر (کم‌کاربرد ولی ممکن)

در صورت گرده‌افشانی موفق، بذرها در کپسول تشکیل می‌شوند و معمولاً ریز و سبک‌اند. بذرها را سطحی روی بستر استریل و مرطوب (مانند اسفاگنوم خرد شده یا مخلوط بسیار سبک) پخش کنید و با پوشش شفاف، رطوبت یکنواخت ایجاد نمایید. تهویه برای پیشگیری از قارچ ضروری است. رشد اولیه کند است و رسیدن به گیاه بالغ ممکن است چند سال طول بکشد.

تولیدمثل طبیعی در زیستگاه

در طبیعت، ورزیاها با گرده‌افشانی حشرات یا پرندگان و سپس پراکنش بذرهای سبک توسط باد تکثیر می‌شوند؛ همچنین تولید پاجوش، بقای کلنی را پس از مرگ پایه مادری تضمین می‌کند.

Vriesea duvaliana

عوارض جانبی - هشدار


ایمنی و تماس با گیاه

Vriesea duvaliana معمولاً گیاهی غیرسمی برای انسان و حیوانات خانگی گزارش می‌شود، اما مانند بسیاری از بروملیادها، تماس پوست‌های حساس با شیره یا سطح برگ‌ها ممکن است در برخی افراد تحریک پوستی خفیف ایجاد کند. در زمان جابه‌جایی یا تقسیم بوته، بهتر است از دستکش استفاده شود و پس از کار دست‌ها شسته شوند.


خطر پوسیدگی و مدیریت آب

مهم‌ترین هشدار در نگهداری این گیاه، پوسیدگی طوقه و ریشه در اثر آبیاری زیاد و زهکشی ضعیف است. اگر آب در «کاپ/قیف» مرکز رزت باقی بماند و محیط سرد یا کم‌نور باشد، خطر پوسیدگی و بوی نامطبوع افزایش می‌یابد. از آب راکد طولانی‌مدت پرهیز کنید و آب قیف را دوره‌ای تعویض کنید.


آلودگی و آفات رایج

حضور آب ایستاده در کاپ می‌تواند محل رشد میکروارگانیسم‌ها و جذب پشه‌های ریز شود، به‌ویژه در فضای بسته. همچنین شپشک آردآلود و سپردار در شرایط گرم و خشک ممکن است افزایش یابند؛ برگ‌ها را منظم بررسی کنید و در صورت مشاهده، سریع ایزوله و کنترل انجام دهید.


نور و آسیب برگ

نور مستقیم و آفتاب تند باعث سوختگی و لکه‌های قهوه‌ای روی برگ‌ها می‌شود. از قرار دادن گیاه پشت شیشه آفتاب‌گیر یا کنار منبع گرمایی خودداری کنید.


ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس وریسیا و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره آناناس و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.52 از ۵، بر اساس 42 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

زهرا حاجی زاده 1396/12/07
سلام و وقتتون بخیر و سپاس از سایت خوبتون.برگهای ورزیا دوالیانا بنده در حال پوسیدن و از بین رفتن هستن. حتی برگ های جدید هم به این عارضه دچار شدن. چیکار کنم؟
شیما ساکی پور 1391/02/04
من فارغ التحصیل در رشته منابع طبیعی و محیط زیست هستم و کار اموزی خود را در گلخانه گذراندم و تقاضای کار و همکاری با شما را دارم . متشکرم در ضمن بنده ساکن کرج هستم
MOHAMMAD 1391/01/21
سلام
این گیاه بذر ندارد؟

ثبت پرسش یا نظر جدید