نام علمي
Viscaria vulgaris
نام لاتين
sticky catchfly
دانستنیهای علمی
لیخنس چسبناک یک گیاه گلدار از جنس Lychnis در خانواده Caryophyllaceae است. این گیاه صخره ای، بومی اروپا و غرب آسیا محسوب می شود.
خصوصیات - معرفی
گیاه چند ساله که چمن مانند است باریک و نیزه ای شکل و برگ سبز تیره است. تا 60 سانتی متر بر روی صخره ها و در مکان های صخره ای رشد می کند. نام انگلیسی |آن به خاطر ساقه چسبنده آن می باشد. لیخنس چسبناک دارای یک گل بنفش است.
شرایط محیط رشد
دمای مورد نیاز
8 درجه سانتیگراد
شرایط دما و اقلیم
Lychnis viscaria گیاهی مقاوم به سرما از اقلیمهای معتدل و کوهستانی است. بهترین رشد آن در دمای ۱۵ تا ۲۵ درجه سانتیگراد است، اما سرمای زمستان تا حدود ۱۵- درجه را نیز تحمل میکند. در مناطق بسیار گرم، کاشت در مکانهای نیمهسایه و تأمین آبیاری منظم برای جلوگیری از تنش حرارتی ضروری است.
نور مناسب
این گیاه در آفتاب کامل بهترین گلدهی را دارد. روزانه حداقل ۶ ساعت نور مستقیم توصیه میشود. در اقلیمهای گرم و خشک، نور صبح و سایهی بعدازظهر از سوختگی برگها و کاهش شادابی جلوگیری میکند.
خاک و زهکشی
Lychnis viscaria خاکهای سبک، شنیلوم و دارای زهکشی عالی را ترجیح میدهد. خاک باتلاقی و سنگین، اصلیترین عامل پوسیدگی ریشه است. pH کمی اسیدی تا خنثی (۶ تا ۷) مناسب بوده و افزودن ماسه و کمی کمپوست به بهبود ساختار خاک کمک میکند.
آبیاری و رطوبت
آبیاری متوسط و منظم، بدون غرقاب، برای این گیاه ایدهآل است. اجازه دهید سطح خاک بین دو آبیاری کمی خشک شود. رطوبت نسبی متوسط با گردش هوای خوب، خطر بیماریهای قارچی را کاهش میدهد.
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
لیخنس چسبناک باعث افزایش مقاومت در گیاهان کاشته شده در اطرافش می شود. تاثیر مثبتی بر رشد گیاهان اطراف خود دارد.
مقابله به آفات لیخنس چسبناک
آفات رایج لیخنس چسبناک
در Lychnis viscaria شتهها، تریپس و کنه تارتن از مهمترین آفات هستند. شتهها با مکیدن شیره، موجب پیچیدگی برگ و چسبندگی سطح گیاه میشوند؛ تریپس باعث لکههای نقرهای و بدشکلی گلها و کنهها سبب ریزنقطههای زرد و تارهای ظریف روی برگها میگردند.
برای کنترل، ابتدا شستوشوی برگها با آب و حذف بخشهای شدیداً آلوده انجام شود. استفاده از صابون حشرهکش یا روغن نیم با تکرار ۷–۱۰ روزه مؤثر است. در گلخانه، رهاسازی دشمنان طبیعی مانند کفشدوزکها و کنههای شکارگر کمککننده است؛ از مصرف بیرویه کود نیتروژن که شته را تشدید میکند پرهیز کنید.
بیماریها و نشانهها
سفیدک پودری، لکهبرگی قارچی و پوسیدگی ریشه (بهویژه در خاکهای سنگین و مرطوب) شایعاند. سفیدک با پوشش سفید روی برگها، لکهبرگی با نقاط قهوهای/سیاه و پوسیدگی ریشه با زردی عمومی و پژمردگی ناگهانی بروز میکند.
روشهای پیشگیری و درمان
تهویه مناسب، آبیاری در پای بوته و جلوگیری از خیسماندن طولانی برگها کلیدی است. برای سفیدک و لکهبرگی، حذف برگهای آلوده و در صورت نیاز استفاده از قارچکشهای گوگردی یا مسی طبق برچسب توصیه میشود. برای پوسیدگی ریشه، بهبود زهکشی، کاهش آبیاری و استفاده از بستر سبک و ضدعفونیشده ضروری است.
نحوه تکثیر لیخنس چسبناک
الگوی تولیدمثل طبیعی
ویسکاریا ولگاریس (Viscaria vulgaris) عمدتاً در زیستگاههای طبیعی از طریق تولید بذر تکثیر میشود. گلها معمولاً توسط حشرات گردهافشان مانند زنبورها و پروانهها بازدید میشوند و گردهافشانی دگرگشن (انتقال گرده بین گیاهان) نقش مهمی در حفظ تنوع ژنتیکی دارد. چسبندگی بخشهای بالایی ساقه میتواند با به دام انداختن حشرات غیرمفید، کارایی بازدید گردهافشانهای مؤثر را افزایش دهد.
تشکیل بذر و پراکنش
پس از لقاح، کپسول بذر تشکیل میشود و با رسیدگی، بذرهای ریز آزاد میگردند. پراکنش بذرها بیشتر به کمک باد، لرزش ساقه و حرکت جانوران سطحزی انجام میشود. در این گونه، بذر نقش اصلی در پایداری جمعیتها و استعمار لکههای جدید رویشگاهی دارد.
جوانهزنی و استقرار گیاهچه
بذرها معمولاً پس از گذراندن دورهای از سرمای زمستانه یا نوسانات دمایی فصلی، در بهار جوانه میزنند. استقرار موفق گیاهچهها وابسته به بستر نسبتاً سبک و زهکشدار و رقابت کمتر با گیاهان انبوه است. رطوبت کافی در مراحل ابتدایی برای ریشهزایی اولیه اهمیت دارد، اما ماندابی شدن میتواند موجب پوسیدگی و کاهش بقای گیاهچه شود.
تکثیر رویشی و اهمیت آن
در مقایسه با تولیدمثل بذری، تکثیر رویشی در ویسکاریا ولگاریس نقش فرعیتری دارد و معمولاً راهبرد غالب در طبیعت محسوب نمیشود. با این حال، بقای چندساله برخی پایهها میتواند با جوانهزنی مجدد از طوقه و باززایی ساقهها در فصل رشد همراه باشد. در این گیاه، استمرار جمعیت بیش از هر چیز به بانک بذر و زادآوری جنسی وابسته است.
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
آشنایی با جنس گلچراغ و همه گونه های آن گياهان ديگر از همين خانواده :
آشنایی با تیره میخک سانان و جنس های آن