یاسمن

دانستنیهای علمی

اسم علمی این گیاه Stephanotis Floribunda ، از خانواده Apocynaceae می باشد.این گیاه بومی ماداگاسكار است. ارتفاع آن به بیش از یك متر می رسد

جایگاه رده‌بندی و نام‌شناسی

Stephanotis floribunda با نام رایج «یاسمن ماداگاسکار» از تیرهٔ Apocynaceae (خرزهره‌ایان) و زیرخانوادهٔ Asclepiadoideae است. این گونه در جنس Stephanotis قرار می‌گیرد و به‌دلیل گل‌های سفید و معطر و ساقه‌های پیچنده شناخته می‌شود. صفت گونه‌ای floribunda به معنی «پرگل» است و به توان گلدهی زیاد آن اشاره دارد.

منطقهٔ بومی و زیستگاه

خاستگاه طبیعی این گیاه جزیرهٔ ماداگاسکار در اقیانوس هند است. در طبیعت، به‌صورت یک لیانای همیشه‌سبز در حاشیهٔ جنگل‌ها و نواحی نیمه‌گرمسیری رشد می‌کند؛ جایی که رطوبت هوا بالاست، نور به‌صورت فیلترشده به تاج‌پوشش می‌رسد و گیاه می‌تواند با پیچیدن به گیاهان دیگر یا تکیه‌گاه‌ها به سمت نور حرکت کند. این زیستگاه‌ها معمولاً دارای خاک‌های نسبتاً سبک با زهکشی مناسب و مواد آلی قابل توجه‌اند.

ویژگی‌های زیستی و سازگاری‌ها

Stephanotis floribunda دارای برگ‌های چرمی و براق است که به کاهش تبخیر کمک می‌کند. گل‌ها لوله‌ای و مومی‌اند و عطر قوی آن‌ها نشانگر سازگاری با گرده‌افشان‌های شب‌فعال (مانند برخی شب‌پره‌ها) است. از نظر تولیدمثلی، مانند بسیاری از اعضای Apocynaceae، بافت‌های گیاه می‌توانند شیرهٔ لاتکسی داشته باشند که نقش دفاعی در برابر گیاه‌خواران دارد.

تاریخچهٔ معرفی و اهمیت علمی-باغبانی

این گونه در سدهٔ نوزدهم میلادی به‌عنوان گیاه زینتی به اروپا معرفی شد و به‌سرعت در گلخانه‌ها و باغ‌های گرمسیری رایج گردید. امروزه، Stephanotis floribunda نمونه‌ای کلاسیک برای مطالعهٔ تکامل گل‌های لوله‌ای و هم‌تکاملی با گرده‌افشان‌ها در گیاهان پیچندهٔ مناطق گرمسیری محسوب می‌شود.

خصوصیات - معرفی

گیاهی پیچیده همیشه سبز، با برگهای تخم مرغی شكل و به رنگ سبز تیره می باشد. گلهای استفانوتیس سفید، همیشه سبز، با برگهای تخم مرغی شكل و به رنگ سبز تیره می باشد.

گلهای استفانوتیس سفید، لوله ای، ستاره ای شكل و معطر هستند كه در اواسط بهار تا اواسط پاییز به صورت دستجاتی از بغل برگها خارج می گردند. این گیاه در زمستان به رطوبت كمتری نیاز دارد.

شرایط نگهداری یاسمن

نور مورد نياز متوسط آبياري و رطوبت مرطوب دماي مورد نياز 20 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز مخلوطی از خاك باغچه و كود دامی پوسیده

این گیاه به نور متوسط گرمای عادی، خاك همیشه خیس، رطوبت 70 تا 90 درصد محیط و خاك قلیای احتیاج دارد

كود مورد نیاز این گیاه را می توان به میزان 3 گرم درلیتر، هرهفته یكبار، از فروردین تا مهر ماه مورد استفاده قرار داد.

مخلوطی از خاك باغچه و كود دامی پوسیده برای پرورش استفانوتیس مناسب است

این گل مومی شکل ، ستاره شکل و بسیار معطر ، در حدود 3cm طول دارد و به صورت خوشه ای و در تابستان می روید. گل ها پس از چند روز به رنگ زرد کم رنگ در می آیند. آنها در اکثر نقاط جهان مورد علاقه در مراسم عروسی و در لباس و دسته گل عروس به کار میروند

درجه حرارت باید متوسط 16 تا 28 درجه سانتیگراد باشد و از دمای زیر 7 درجه سانتیگراد باید اجتناب شود.

مقابله به آفات یاسمن

آفات شایع یاسمن Stephanotis Floribunda

شته‌، شپشک آردآلود و کنه تارعنکبوتی مهم‌ترین آفات Stephanotis Floribunda هستند. این آفات با مکیدن شیره گیاهی باعث زردی برگ‌ها، ریزش غنچه‌ها و کاهش گل‌دهی می‌شوند. وجود لکه‌های چسبنده (عسلک)، کپک سیاه دوده‌ای و تارهای نازک روی برگ‌ها از نشانه‌های آلودگی است.

روش‌های مقابله با آفات

برای کنترل اولیه، شست‌وشوی منظم برگ‌ها با آب ولرم و صابون مایع رقیق توصیه می‌شود. حذف دستی آفات با پنبه آغشته به الکل ۷۰٪ روی شپشک‌ها مؤثر است. در صورت طغیان، استفاده از حشره‌کش‌های سیستمیک و تماسی مخصوص گیاهان زینتی طبق دستور برچسب و در محیط دارای تهویه ضروری است.

بیماری‌ها و پیشگیری

بیماری‌های قارچی مانند پوسیدگی ریشه و لکه برگی در اثر آبیاری زیاد و تهویه ضعیف رخ می‌دهند. نشانه‌ها شامل زردی عمومی، پژمردگی و سیاه شدن ریشه است. استفاده از بستر سبک و زهکشی مناسب، آبیاری پس از نیمه‌خشک شدن خاک و پرهیز از خیس ماندن طولانی برگ‌ها بهترین راه پیشگیری است. در صورت آلودگی، حذف بخش‌های بیمار و به‌کارگیری قارچ‌کش مناسب توصیه می‌شود.

نحوه تکثیر یاسمن

یاسمن معطر و زیبای ماداگاسكار، اگر به شكل انبوه رشد كرده باشد، قلمه های خوبی می دهد. گیاه سالم جوانه هایی تولید میكند كه می توانید قبل از گلدهی و هم بعد از گلدهی، از انها برای تكثیر استفاده كنید. از اواسط بهار تا اوایل تابستان، با یك چاقوی تیز قلمه های انتهایی را به طول 10 سانتیمتر جدا كرده و در پودر هورمون ریشه زایی فرو ببرید، سپس هر یك را در گلدانی با قطر دهانه 6 سانتیمتر حاوی كمپوست مخصوص بذر و قلمه بكارید. خاك را كمی مرطوب كرده و با كیسه پلاستیكی شفاف بپوشانید. در دمای 20 درجه سانتیگراد، ممكن است حدود 3 ماه بعد، ریشه دهی انجام گیرد. زمانیكه رویش جدید آغازشد، هر دو قلمه را در گلدان بزرگتری بكارید تا دور یك حلقه سیمی در دوجهت مخالف رشد كند و یا هر دوتا سه قلمه را در گلدان دیگری قرار دهید تا دور یك میلیه چوبی بلند بپیچند. در مراحل اولیه تكثیر آبیاری بیش از اندازه نباید انجام شود.

خرزهره گل پريوش کاریسا ماکروکارپا ویلاگبیا المری