معرفی و راهنمای پرورش گیاهان دارویی - عدس الملک - عدس تلخ

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1393/11/11
معرفی و راهنمای پرورش گیاهان دارویی - عدس الملک - عدس تلخ
عدس‌الملک یا عدس تلخ (*Securigera securidaca*) گیاهی علفی از تیرهٔ باقلاییان است که بیشتر در نواحی نیمه‌خشک و آفتاب‌گیر می‌روید. رشد بهینهٔ آن در نور کامل و خاک‌های نسبتاً سبک با زهکشی خوب است؛ به خشکی مقاوم و به رطوبت و ماندابی‌شدن خاک حساس است. دمای معتدل تا گرم را می‌پسندد و سرمای شدید می‌تواند به رشد آن آسیب بزند. از نظر ظاهری معمولاً دارای ساقه‌های باریک و منشعب، برگ‌های مرکب با برگچه‌های کوچک، و گل‌های پروانه‌ای (اغلب زرد) است و پس از گلدهی نیام‌های کوچک تولید می‌کند. در ایران با نام‌های «عدس‌الملک» و «عدس تلخ» شناخته می‌شود و در منابع جهانی با نام‌هایی مانند *securigera* یا گاه «crown vetch» نیز گزارش شده است. این گیاه در برخی منابع طب سنتی به‌عنوان گیاه دارویی مطرح بوده، اما به‌دلیل وجود ترکیبات بالقوه سمی/قوی، مصرف خوراکی یا دارویی آن بدون نظر متخصص توصیه نمی‌شود.

Nargil_Securigera securidaca
نام علمي
Securigera securidaca
نام لاتين
Securigera
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

جنس Securigera شامل تعداد زیادی از گیاهانی است که متعلق به خانواده نیام داران یا بقولات می باشد. این جنس با جنس Coronilla متفاوت است. نام علمی این گیاه، نخستین بار در سال 1805 و با نام Securigera coronilla نامگذاری شد. ولی هم اکنون با نام علمی Securigera securidaca شناخته می شود.

عدس الملک - عدس تلخ

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه عدس الملک - عدس تلخ
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  عدس الملک - عدس تلخ
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  عدس الملک - عدس تلخ
نواحی گرم و نیمه گرم
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  عدس الملک - عدس تلخ
خاک هایی با بافت متوسط

گیاه عدس تلخ یا عدس الملک گیاهی یکساله، علفی و با ساقه های چوبی است. این گیاه همچنین دارای ریشه های عمودی، گره ها، ساقه ها یا شاخه های جهنده یا گسترده یا خزنده است. این ساقه ها کمتر یک متر طول داشته و توخالی یا اسفنجی هستند. ساقه های جوان بدون کرک یا دارای کرک های پراکنده می باشند.
برگ های این گیاه متناوب، دمبرگ دار، دارای گوشوارک های مشخص و گوشوارک ها غشایی یا کاغذی می باشند. برگ ها مرکب، پرمانند و شانه ای هستند. برگچه ها دارای آرایش متقابل و دارای حاشیه ای یکنواخت بوده و حدود 10 برگچه در هر دسته برگ وجود دارد. 
گل آذین ها چتر مانند و جانبی اند. گل ها و متقارن بوده و کاسه گل دارای دو لُب و کرکدار است. گلبرگ های گل نیز جدا از هم، چنگالی و به رنگ نارنجی یا زرد می باشند. حدود 9 تا 10 پرچم در هر گل وجود دارد که 9 تای آن پیوسته و یکی از پرچم ها آزاد است.
میوه گیاه عدس تلخ مانند سایر نیام داران به صورت نیام یا لگوم است. این میوه ها ناشکوفا یا کمی شکوفا یا شکوفای تأخیری بوده و کشیده یا دوکی شکل می باشند. میوه از کاسه گل تشکیل می شود و کرکدار یا بی کرک است.
هر میوه دارای 3 تا 10 بذر می باشد. بذرها چهارگوش، دارای سطحی صاف و براق و به رنگ زیتونی یا قهوه ای یا سیاه دیده می شوند.

Securigera

مقابله به آفات عدس الملک - عدس تلخ

آفات مهم عدس‌الملک (Securigera securidaca)

مهم‌ترین آفات عدس‌الملک شامل شته‌ها، تریپس‌ها، مینوزبرگ و لارو برخی پروانه‌ها هستند. شته‌ها با مکیدن شیره گیاهی سبب پیچیدگی برگ و کاهش رشد بوته می‌شوند. تریپس‌ها لکه‌های نقره‌ای و زردی روی برگ ایجاد کرده و قدرت فتوسنتز را کم می‌کنند. لارو پروانه‌ها برگ‌ها را سوراخ کرده و در تراکم بالا می‌توانند بوته را کاملاً بی‌برگ کنند. مینوزبرگ درون پارانشیم برگ تونل ایجاد کرده و سطح فعال برگ را کاهش می‌دهد.

بیماری‌های شایع

بیماری‌های قارچی مانند سفیدک پودری، پوسیدگی ریشه و لکه‌برگی از مشکلات اصلی این گیاه هستند. سفیدک پودری با پوشش سفید روی برگ و ساقه مشخص می‌شود و در رطوبت بالا گسترش می‌یابد. پوسیدگی ریشه ناشی از قارچ‌های خاکزاد در خاک‌های سنگین و poorly-drained تشدید می‌شود. لکه‌برگی با لکه‌های قهوه‌ای تا سیاه روی برگ‌ها دیده شده و در صورت گسترش، سبب ریزش برگ می‌شود.

روش‌های پیشگیری و مقابله

مبارزه تلفیقی (IPM) بهترین راه کنترل آفات و امراض عدس‌الملک است. استفاده از بذر سالم، تناوب زراعی با گیاهان غیر لگوم، و بهبود زهکش خاک از بروز بیماری‌های ریشه می‌کاهد. حذف علف‌های هرز و بقایای آلوده، تراکم کاشت مناسب و آبیاری منظم، محیط را برای آفات نامساعد می‌کند. رهاسازی دشمنان طبیعی شته و تریپس، استفاده هدفمند از روغن‌های گیاهی و در صورت ضرورت، کاربرد محدود و انتخابی حشره‌کش‌ها و قارچ‌کش‌های کم‌خطر توصیه می‌شود.

عدس الملک - عدس تلخ

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

این گیاه بومی ‌ایران است و در طب سنتی جهت کاهش قندخون بیماران دیابتی تجویز می‌ شود. ولی مطابق تحقیقات اخیر، مشخص شد که مصرف روزانه پودر بذر گیاه به مقدار 1500 میلی‌ گرم به مدت 2 ماه اثر مفیدی بر قندخون نشان نداده است و فعلا اطلاعات علمی كافی در مورد اثرات دارویی این گیاه در دسترس نیست.

معرفی و راهنمای پرورش گیاهان دارویی - عدس الملک - عدس تلخ

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره بقولات - لگوم داران و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.65 از ۵، بر اساس 26 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید