چایوت

دانستنیهای علمی

گیاه Sechium edule (چایوت ) ، گیاهی است علفی از خانواده کدوییان  ( cucurbitaceae ) که بومی مکزیک و مناطق گرمسیری آمریکا میباشد.

امروزه این گیاه در استرالیا و آسیا پرورش داده میشود و به طور عمده از کاستاریکا به اتحادیه اروپا صادر میشود .
در آسیای جنوب شرقی به وفور از میوه ، ساقه و برگ این گیاه در تهیه غذا استفاده میشود.

کشت این گیاه با اینکه به سالهای بسیار دور باز میگردد ، در قرن 18 میلادی توسط گیاهشناسی به نام Brown کشف و توسط نیکولاس یوزف نامگذاری شده است.

این گیاه دارای 2 نام متداول  cho-cho  و chayote  میباشد.

خصوصیات - معرفی

نور مورد نياز متوسط آبياري و رطوبت مرطوب دماي مورد نياز دمای بین 21 تا 34 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک شنی، ماسه ای ، لومی و خوب زهکشی شده

چایوت ،گیاهی علفی ،تک پایه ، چندساله میباشد که تاک مانند بوده و دارای ساقه هایی توخالی میباشد که تا 10 متر نیز رشد میکنند .
ساقه های این گیاه پوشیده از کرک میباشد .
گستردگی گیاه بین 45 تا 60 سانتیمتر است و دارای رشدی به نسبت سریع میباشد .
ریشه ها گوشتی، باریک و بلند است و به شدت در معرض ابتلا به پوسیدگی میباشند.
فصل گلدهی گیاه ، اواخر پاییز و اوایل زمستان است .
گل ها کوچک و کرم رنگ هستند ، گل های نر به صورت خوشه ای و گل های ماده به صورت انفرادی ظاهر میشوند.
گرده افشانی توسط زنبورها و حشرات صورت میگیرد.
میوه معمولاً بشکل گلابی و با شیار ها و برجستگی و فرورفتگی های پوست همراه است و پوست سبز است ولی انواع کمرنگ و زرد نیز وجود دارد، پوست به گوشت میوه چسبیده است. قوام میوه رسیده بین سیب زمینی و خیار است.
میوه چایوت ،گوشتی سفید رنگ دارد، طول آن بین 10 تا 20 سانتیمتر است و منبع خوبی برای اسیدهای آمینه و ویتامین c به حساب می آید.

میوه چایوت معمولا به صورت پخته شده مورد استفاده قرار میگیرد و طعمی شیرین و کمی شبیه به کدو دارد البته به صورت خام نیز به سالاد و یا ماست میتوان آن را اضافه کرد.

هر میوه چایوت فقط دارای یک دانه میباشد .

شرایط محیط رشد

شرایط محیط رشد  گیاه  Sechium edule  به شرح زیر میباشد :

خاک : خاک شنی، ماسه ای ، مرطوب و خوب زهکشی شده .
ph  خاک بهتر است بین 6 تا 7.5 باشد.
دما: همانطور که ذکر شد این گیاه متعلق به مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری میباشد و دمای بین 21 تا 34 درجه برای رشد آن مناسب است.
چایوت نباید در معرض سرما قرار گیرد زیرا ازبین خواهد رفت.
نور: آفتابی - نیمسایه.
در معرض آفتاب کامل این گیاه رشد بهتری خواهد داشت .
آبیاری : به طور متوسط صورت گیرد.

مقابله به آفات چایوت

آفات و امراض : آفت و یا بیماری خاصی این گیاه را تهدید نمیکند فقط از آبیاری بیش از اندازه خودداری کنید زیرا باعث پوسیدگی ریشه خواهد شد .

نحوه تکثیر چایوت

تکثیر :تکثیر این گیاه به روش کاشت بذر صورت میگیرد.
پس از اتمام فصل سرما ،بذرها را در محیطی بسته و گرم بکارید.
بین 2 تا 3 هفته جوانه زنی زمان میبرد .

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

کاربردهای دارویی میوه و بذر چایوت

میوه Sechium edule به‌صورت خام، پخته یا عصاره برای کاهش فشار خون، کمک به تنظیم قند خون و بهبود عملکرد کلیه استفاده می‌شود. دم‌کرده یا عصاره آبی آن در برخی طب‌های سنتی برای ادرارآوری ملایم، کاهش التهاب و حمایت از سلامت قلب به کار می‌رود. بذر چایوت نیز حاوی ترکیبات آنتی‌اکسیدانی است و در پژوهش‌ها به‌عنوان منبع احتمالی ترکیبات محافظت‌کننده عصبی و قلبی بررسی می‌شود.

استفاده از برگ و ساقه در طب سنتی

برگ‌های چایوت به‌صورت جوشانده یا ضماد موضعی برای کاهش التهاب پوست، تسکین تحریکات خفیف و شست‌وشوی زخم‌های سطحی مطرح شده‌اند. در برخی مناطق از شیره یا جوشانده برگ و ساقه به عنوان کمک‌درمان در ناراحتی‌های ادراری و التهاب مثانه استفاده می‌شود، هرچند نیازمند تأیید بالینی گسترده‌تر است.

کاربردهای صنعتی و تغذیه‌ای

پوست و ضایعات میوه چایوت در صنعت خوراک دام به‌عنوان منبع فیبر و مواد مغذی ثانویه استفاده می‌شوند. از ترکیبات فنولی استخراج‌شده از بخش‌های مختلف گیاه، به‌عنوان آنتی‌اکسیدان طبیعی در فرآوری غذا و نگهداری روغن‌ها بهره‌گیری تحقیقاتی صورت می‌گیرد. همچنین الیاف حاصل از ساقه‌ها می‌توانند در تولید بسته‌بندی‌های زیست‌تخریب‌پذیر و بیومواد کاربرد بالقوه داشته باشند.

عوارض جانبی - هشدار

هشدار : بهتر است هنگام دست زدن به دانه گیاه ، دستکش بپوشید زیرا در مواردی حساسیت های پوستی گزارش شده است .

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره کدوییان و جنس های آن