نام علمي
Ranunculus Repens
نام لاتين
creeping buttercup
دانستنیهای علمی
ردهبندی علمی
Ranunculus repens با نام فارسی «آلاله رونده» در خانوادهٔ Ranunculaceae (آلالهایان) قرار میگیرد. این گونه عضو جنس Ranunculus است؛ جنسی گسترده با گونههای عمدتاً علفی که بسیاری از آنها در زیستگاههای مرطوب یا نیمهمرطوب دیده میشوند.
منطقه بومی و زیستگاه
خاستگاه طبیعی آلاله رونده عمدتاً اروپا و بخشهایی از آسیای معتدل و شمال آفریقا گزارش میشود. زیستگاه شاخص آن شامل چمنزارهای مرطوب، حاشیه جویبارها، کنار تالابها، زمینهای کشاورزی نمناک و کناره راهها است. این گیاه بهویژه در خاکهای رسی یا لومی با رطوبت پایدار و نور کافی (آفتاب تا نیمسایه) موفق است و به کمک ساقههای خزنده میتواند بهسرعت در سطح زمین گسترش یابد.
تاریخچه توصیف و نامگذاری
نام جنس Ranunculus از لاتینِ «ranunculus» به معنی «قورباغه کوچک» گرفته شده است؛ اشارهای به گرایش بسیاری از گونههای این جنس به زیستگاههای نمناک و نزدیک آب. اپیتت گونهای repens در لاتین به معنی «خزنده/رونده» است و ویژگی شاخص گیاه (رشد خزنده و ریشهزایی در گرهها) را توصیف میکند. این گونه در چارچوب نظام نامگذاری نوین گیاهان در سدهٔ هجدهم در آثار کلاسیک ردهبندی گیاهی تثبیت شد.
نامهای رایج
نامهای رایج جهانی شامل Creeping Buttercup و گاه Swamp Buttercup است. در فارسی، رایجترین نام آلاله رونده و در برخی منابع «آلاله خزنده» ذکر میشود.
![آلاله رونده]()
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
مرطوب
دماي مورد نياز
نواحی معتدل تا نیمه گرمسیری
خاک مورد نياز
خاک های مرطوب و عمیق
|
"آلاله رونده" گیاهی گلدار از جنس و خانواده ی آلاله و بومی اروپا، آسیا و شمال غرب آفریقا است.
این گیاه علفی، چندساله و دارای استولون یا ساقه های رونده است که تا حدود 50 سانتیمتر ارتفاع نیز می تواند رشد کند. هر قسمتی از ساقه که با خاک تماس پیدا کند، تولید ریشه و گیاه جدید در گره متصل به خاک می نماید. ساقه ی گلدهنده ی این گیاهان نیز کم و بیش افراشته می باشد.
برگ ها در ابتدا مرکب بوده و روی دمبرگی به طول 4 تا 20 سانتیمتر قرار می گیرند. هر برگ دارای سه برگچه ی پهن و جدا از هم به طول 1.5 تا 8 سانتیمتر است. این برگچه ها دارای لوب هایی کم عمق تا عمیق هستند که هر یک روی یک ساقه قرار گرفته اند. برگ هایی که روی ساقه های بلندتر قرار گرفتند، کوچکتر و دارای برگچه های باریکتری هستند که این برگچه ها می توانند ساده و نیزه ای نیز باشند. ساقه ها و برگ ها دارای کرک های ریزی نیز می باشند. این برگ های سه لوبی به رنگ سبز تیره و دارای خال ها و نقاطی سفید رنگ هستند.
گل ها به رنگ زرد طلایی، به قطر 2 تا 3 سانتیمتر و معمولاً دارای پنج گلبرگ هستند. ساقه های گلدهنده نیز شیاردار می باشند. زمان گلدهی از ماه های می تا آگست است.
میوه ها به صورت فندقه ای و خوشه ای، به طول 2.5 تا 4 میلیمتر دیده می شوند.
استولون های این گیاه توانایی این را دارند که در تمام مزرعه گسترش یابند.
![creeping buttercup]()
شرایط محیط رشد
آلاله رونده معمولاً در مراتع رشد کرده و زمین ها و خاک های مرطوب را ترجیح می دهد. همچنین در خاک های عمیق، نهراب ها و زمین های آبگیر و خیش رشد بهتری خواهد داشت.
از نظر نیاز نوری، در مکان هایی با آفتاب کامل تا کمی سایه بهتر رشد می کند. ولی نسبت به نواحی دارای سایه ی فراوان و آفتاب کم نیز متحمل است.
![Ranunculus Repens]()
مقابله به آفات آلاله رونده
آفات رایج آلاله رونده (Ranunculus repens)
مهمترین آفات آلاله رونده شتهها، حلزونها و کنههای عنکبوتی هستند. شتهها با مکیدن شیره گیاهی باعث پیچیدگی برگ و ضعف عمومی بوته میشوند. حلزونها شبهنگام برگهای جوان را میجوند و حفرههای نامنظم روی بافت بر جای میگذارند. کنههای عنکبوتی در شرایط هوای گرم و خشک فعال شده و لکههای زرد ریز و تارهای نازک روی سطح زیرین برگ ایجاد میکنند.
برای مقابله، ابتدا از روشهای غیرشیمیایی استفاده کنید: شستوشوی برگها با آب پرفشار، جمعآوری دستی حلزونها، نصب تلههای چوبی یا کارتن مرطوب برای به دام انداختن حلزون، و استفاده از صابون حشرهکش یا روغن ولک رقیقشده روی شتهها و کنهها. در محیطهای زینتی کوچک، کنترل مکانیکی و بیولوژیک معمولاً کافی است.
بیماریها و روشهای پیشگیری
آلاله رونده مستعد بیماریهای قارچی مانند سفیدک پودری، پوسیدگی ریشه و لکه برگی است. سفیدک پودری به صورت لایه سفید روی برگها ظاهر میشود و در رطوبت بالا و تهویه ضعیف تشدید میگردد. پوسیدگی ریشه در خاکهای همیشه خیس و زهکش نامناسب رخ میدهد و باعث زردی و پژمردگی گیاه میشود.
برای پیشگیری، آبیاری را منظم ولی با فاصله انجام دهید و از ماندن طولانی آب در سطح خاک جلوگیری کنید. فاصله کاشت را رعایت کرده و برگهای آلوده یا مرده را بهسرعت هرس و از محیط خارج کنید. در صورت شدت بیماریهای قارچی، میتوان از قارچکشهای مسدار یا بیولوژیک طبق دستور مصرف استفاده کرد. مدیریت رطوبت و تهویه مناسب موثرترین راه کاهش بیماریها در آلاله رونده است.
![آلاله رونده]()
نحوه تکثیر آلاله رونده
تکثیر این گیاهان از طریق کشت بذر و نیز تقسیم استولون ها در فصل بهار صورت می گیرد. هر دو روش تکثیر در این گیاه بسیار آسان می باشد.
آلاله رونده در بسیاری از نواحی جهان به عنوان گیاهی زینتی به فروش می رسد. ولی در برخی مراتع و نواحی دیگر به عنوان علف هرز و گیاهی مهاجم شناخته شده است.
این گیاه نیز مانند بسیاری از آلاله ها، سمی است. ولی در صورت خشک شدن، میزان سمیت آن کاهش می یابد.
آلاله رونده دارای مزه ای گس و تند است به طوری که بسیاری از دام ها از خوردن آن اجتناب می کنند.
این گیاه نیز مانند بسیاری از آلاله ها دارای خاصیت سمی است. اما میزان سمیت آن با خشک کردن کاهش می یابد.
در صورت تماس با شیره یا عصاره این گیاه در برخی از افراد ممکن است حساسیت و تاول روی پوست ایجاد گردد.