گل ناز آفتابی

دانستنیهای علمی

Portulaca grandiflora یک گیاه گلدار در خانواده Portulacacea ، بومی آرژانتین ، جنوب برزیل و اروگوئه است. همچنین در جنوب آسیا دیده می شود و به طور گسترده ای در بسیاری از مناطق بالکان گسترش یافته است. در بنگلادش نیز موجود است و با نام "زمان Fuul" ، به معنی "گل زمان" ، به این دلیل که گل تا به یک زمان خاص به شکوفه میرسد نام گذاری شده است.

خصوصیات - معرفی

این گیاه در ابتدا کوچک است ، اما با رشد سریع سالانه به 30 سانتی متر بلندی میرسد، هر چند که معمولا کمتر از این است. با این حال اگر به درستی کشت شود به راحتی می تواند به این ارتفاع برسد. برگ های آن ضخیم و گوشتی ، تا 2.5 سانتی متر ، مرتب و متناوب در خوشه های کوچک است. گل ها با قطر 2.5 تا 3 سانتی متر با پنج گلبرگ به رنگهای متغیر قرمز ، نارنجی ، صورتی ، سفید و زرد است.

گل ناز دارای ارقام متعدد میباشد و بعضاً دارای گل هایی با دو گلبرگ اضافی میباشند و در رنگ بسیار تنوع دارند. گل ناز به طور گسترده در آب و هوای معتدل به عنوان یک گیاه زینتی پرورش داده میشود.

گل ناز یكی از مهمترین گلهایی است كه در باغهای قدیمی كشت می ‌شد و معمولاً برای كاشت آن محل خاصی را در نظر می گرفتند. بذر آن بسیار ریز است. كشت آن بوسیله بذر انجام می شود و شبیه به چمن كاری است.

این گیاه را در پارکها، باغهای صخره ای، چمن کاريها، ميادين و بولوارها برای تزیین، رایج است.

شرایط نگهداری گل ناز آفتابی

نور مورد نياز خیلی زیاد آبياري و رطوبت کمی خشک دماي مورد نياز 20 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک سبک و شني و يا خاک باغچه

این گیاه نیاز به نور خورشید کافی و خاک به خوبی زهکشی شده دارد. نگهداری و پرورش آن بسیار آسان است. این گیاه می تواند در میان سنگ های کنار جاده و یا پیاده رو رشد کند.

گل ناز تا حدی تحمل خشکی را دارد، اما بهترین گل را با آبیاری به طور منظم می توان ایجاد کرد.

بهترین خاک، خاک سبک و شني و يا خاک مرغوب باغچه با مقداري خاک برگ، يا کود دامي میباشد

از آفات و بيماريها رایج آن شته می باشد که به گياه جوان خسارت وارد مي نمايد و حساس به مرگ گياهچه مي باشد

گل ناز مکانهای آفتاب گیر و گرم را میپسندد و خاک آن باید تا حدودی سبک و همیشه مرطوب باشد و آبیاری آن به صورت روزانه انجام میگیرد.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

برگ و ساقه

ژل مخاطی برگ و ساقه به‌صورت موضعی برای تسکین التهاب و خارش بررسی شده است. کاربرد بالقوه در پمادهای ترمیم‌کننده و مرطوب‌کننده گزارش می‌شود.

گل‌ها

گل‌ها حاوی بتالائین‌ها هستند. این رنگدانه‌ها به‌عنوان رنگ طبیعی در فرمولاسیون دارویی و آرایشی به‌کار می‌روند.

دانه‌ها و روغن

روغن دانه دارای اسیدهای چرب و توکوفرول‌هاست. به‌عنوان امولینت در کرم‌ها و بالم‌ها و برای بهبود پایداری اکسیداتیو استفاده می‌شود.

موسیلـاژ

موسیلـاژ کل گیاه غلظت‌دهنده و پایدارکننده سوسپانسیون در فرمولاسیون‌های دارویی است. جایگزین زیست‌پایه‌ای برای پلیمرهای مصنوعی در دارورسانی و صنایع فرمولاسیون است.

مقابله به آفات گل ناز آفتابی

آفات رایج

شته، مگس سفید و کنه تارعنکبوتی شیره‌خوارند و موجب زردی و پیچیدگی برگ می‌شوند. کنترل: شست‌وشوی برگ‌ها، تله زرد، رهاسازی کفشدوزک یا استفاده از صابون حشره‌کش و روغن نیم. در آلودگی شدید، هرس بخش‌های بدحال ضروری است.

بیماری‌ها

پوسیدگی ریشه/بوته‌میری (Pythium، Rhizoctonia) در بستر خیس رخ می‌دهد؛ کپک خاکستری در رطوبت بالا دیده می‌شود. علائم: افتادگی ناگهانی، سیاهی طوقه، کپک خاکستری. پیشگیری: بستر سبک و زهکش مناسب، ضدعفونی بذر، آبیاری صبحگاهی.

پیشگیری و مدیریت

نور کامل، آبیاری عمیق و کم‌تکرار، گردش هوا و حذف بقایای گیاهی خطر آفات و امراض را کم می‌کند. از آبیاری پاششی و تراکم زیاد بپرهیزید.

نحوه تکثیر گل ناز آفتابی

ساده ترین روش ازدیاد و تکثیر این گیاه از طریق بذر می باشدکه بذر آن در فصل پاییز در کپسولهای کوچکی تشکیل میشود و کاشت بذر از ماه فروردین تا خرداد در خاک سبک صورت میگیرد.

روش دیگر ازدیاد گل ناز تهیه قلمه از ساقه های گوشتی و کاشت آن در خاکهای نرم و سبک است که بعد از چند روز قلمه های ریشه دار شده در محل اصلی کاشته میشوند و در مدت کوتاهی شروع به گلدهی خواهند کرد.

خرفه پورتولاکا پیلوسا / گل ناز پرزدار