توتون وحشی - معرفی و خواص گیاهان دارویی

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1395/07/22
توتون وحشی - معرفی و خواص گیاهان دارویی
توتون وحشی (*Nicotiana tomentosiformis*) گونه‌ای از تیرهٔ سولاناسه است که در شرایط گرم تا معتدلِ بدون یخبندان بهترین رشد را دارد (تقریباً ۱۸ تا ۳۰ درجهٔ سانتی‌گراد). به نور زیاد و آفتاب کامل تا نیم‌سایه نیاز دارد و در محیط‌های با رطوبت نسبی متوسط و خاک با زهکشی خوب (از لومی تا شنی-لومی) عملکرد بهتری نشان می‌دهد؛ رطوبت ماندگار و خاک سنگین می‌تواند به ضعف رشد و پوسیدگی ریشه بینجامد.

این گونه بومی آمریکای جنوبی، به‌ویژه نواحی آند (مانند پرو و بولیوی) است و در زیستگاه‌های باز، دامنه‌ها و مناطق نیمه‌خشک تا نیمه‌مرطوب، اغلب در ارتفاعات، مشاهده می‌شود. از نظر ریخت‌شناسی گیاهی علفی (گاهی دو‌ساله/چندسالهٔ کوتاه‌عمر) با ساقه و برگ‌های پوشیده از کرک‌های نرم (tomentose) است؛ برگ‌ها نسبتاً پهن و کرک‌دار بوده و گل‌ها معمولاً لوله‌ای-قیفی با ۵ لوب انتهایی هستند و میوه به‌صورت کپسول حاوی بذرهای ریز تشکیل می‌شود.

نام رایج در منابع انگلیسی اغلب **Wild tobacco** یا **Tobacco** (به‌صورت کلی) ذکر می‌شود؛ در ایران نیز عموماً با نام **توتون وحشی** شناخته می‌شود. این گونه بیشتر به‌عنوان یک گونهٔ وحشیِ مرتبط با توتون و در مطالعات ژنتیکی/تکاملیِ جنس *Nicotiana* مطرح است و شهرت عمومیِ مشخصی به‌عنوان گیاه دارویی یا صنعتی مستقل ندارد.

Nargil_Nicotiana tomentosiformis
نام علمي
Nicotiana tomentosiformis
نام لاتين
Wild Tabacco
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی


سرخپوستان آمریکا برای سمی کردن نیزه های خود از عصاره توتون استفاده می کردند. برای اولین بار بومیان کشور کوبا، برگ های این گیاه را به اشکال مختلف در می آورده و آتش می زدند و دود حاصل از آن را وارد دهان و ریه خود می کردند. 
در قرن پانزدهم میلادی شخصی به نام "نیکوت" مقداری توتون و بذر این گیاه را از پایتخت پرتغال به فرانسه آورد و به ملکه فرانسه هدیه نمود. چون این گیاه مورد علاقه ملکه قرار گرفت نام آن را به پاس خدمات نیکوت، نیکوتیانا و آلکالوئید آن "نیکوتین" نامگذاری شد.

توتون وحشی

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه توتون وحشی
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  توتون وحشی
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  توتون وحشی
نواحی گرم
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  توتون وحشی
خاک های سبک شنی


گیاه "توتون وحشی" یا "نیکوتیانا تومنتوزیفورمیس" یکی از گونه های جنس نیکوتیانا یا توتون است. این گیاه، علفی و چندساله بوده و از گونه های خودرو و بومی رشته کوه های آند و بولیوی است. 
شواهد ژنتیکی بیان می کند که این گیاه یکی از والدین گیاه توتون اهلی (Nicotiana tabacum) می باشد. والد دیگر آن نیز گونه Nicotiana sylvestris است. 
ریشه اصلی این گیاه مستقیم و دارای انشعابات کم و بیش فراوانی است. طول ریشه متفاوت است و به شرایط اقلیمی محل رویش گیاه بستگی دارد. 
برگ های آن نسبتاً بزرگ و دارای کناره های صاف است. برگ ها به صورت متناوب نسبت به یکدیگر بر روی ساقه قرار گرفته اند. برگ هایی که روی ساقه اصلی قرار می گیرند در مقایسه با برگ های تعبیه شده روی ساقه های فرعی، از کیفیت مناسب تری برخوردارند. 
گل های آن به رنگ صورتی پررنگ و به صورت خوشه های مجتمع در انتهای ساقه های اصلی و فرعی پدیدار می شوند. هر گل از پنج کاسبرگ، پنج گلبرگ به هم پیوسته و پنج پرچم و یک مادگی دوبرچه ای تشکیل شده است. میوه از نوع کپسول و چندخانه ای است. 

Wild Tabacco

شرایط محیط رشد


این گیاه نیز مانند گیاه توتون اهلی اگرچه در اقلیم های مختلف می روید ولی به منظور افزایش کیفیت برگ و عملکرد آن باید از مناطق گرم استفاده کرد. درجه حرارت خاک نیز نقش عمده ای در رویش بذر آن دارد. دمای مطلوب برای جوانه زنی بذر 25 تا 27 درجه سانتیگراد است. 
گیاه توتون اهلی و وحشی اگر برای تولید سیگار کشت شود، نور برایش مفید است و سبب افزایش کیفیت آن می گردد. ولی اگر برای تولید سیگار برگ تولید شود، کشت آن در مناطق سایه مناسب تر است و سبب تشکیل برگ هایی با سلول های نرم و لطیف می گردد. 
آبیاری نقش عمده ای در کمیت و کیفیت برگ آن دارد. آب فراوان و همچنین آبیاری کم سبب کاهش کیفیت گیاه می گردد. آب فراوان اگرچه سبب افزایش عملکرد برگ می شود ولی با کاهش نیکوتین و پروتئین برگ ها همراه است.
کشت گیاه در خاک های سبک شنی سبب تشکیل برگ های نرم و لطیف می شوند. 

Nicotiana tomentosiformis

نحوه تکثیر توتون وحشی


کاشت و تکثیر این گیاه توسط بذر و به طور غیرمستقیم انجام می گیرد. به دلیل کوچک بودن بذر، کشت مستقیم آن امکان پذیر نیست. در کشت غیرمستقیم از خزانه زیر پلاستیک استفاده می شود. 

Wild Tabacco

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی


از توتون در تهیه سیگار و سیگار برگ استفاده می شود. این گیاه همچنین برای استفاده در چپق، پیپ، غلیان کاربرد دارد. اگرچه مصرف این گیاه به هر شکل برای جسم و روح انسان زیان آور است، ولی در اکثر نقاط جهان برای تولید دخانیات کشت می شود. 
نیکوتین و سایر آلکالوئیدهای توتون در تهیه آفت کش ها، قارچ کش های طبیعی، اسید سیتریک، ویتامین ب6 و نیاسین کاربرد دارند. در صنایع داروسازی از مواد مؤثره این گیاه داروهای مسکن و آرام بخش و همچنین داروهایی برای ترک سیگار تهیه می شود. 
از توتون به عنوان یک منبع غذایی بالقوه می توان نام برد. تقریباً تمام اسیدهای آمینه شناخته شده، در توتون وجود دارند و پروتئین آن ارزش غذایی ویژه ای دارد.
توتون همه ساله در سطوح وسیعی در کشورهای آمریکا، چین، هند، برزیل و ژاپن کشت می شود. 

توتون وحشی - معرفی و خواص گیاهان دارویی

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس توتون و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره بادنجانیان - سیب‌زمینیان و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.64 از ۵، بر اساس 11 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید