۱۴۰۴ ششم دی

انیسون فلوریدایی

این گیاه با نام علمی Illicium floridanum و نام مرسوم (Florida Anise Tree) که به فارسي انیسون فلوریدایی ناميده ميشود، گياهي از خانواده Schisandraceae بومي بومی جنوب‌شرقی ایالات متحده آمریکا، به‌ویژه شمال فلوریدا و جنوب جورجیا، در جنگل‌های مرطوب و حاشیه رودخانه‌ها مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک لومی غنی از مواد آلی، مرطوب با زهکشی مناسب، با pH اسیدی تا کمی اسیدی (حدود 5 تا 6.5)

دانستنیهای علمی

جایگاه رده‌بندی و نام‌گذاری

گیاه Illicium floridanum که در فارسی گاهی «ایللیسیوم فلوریدانوم» یا «انیسون ستاره‌ای فلوریدا» نامیده می‌شود، متعلق به خانواده Schisandraceae است که پیش‌تر در خانواده Illiciaceae قرار می‌گرفت. این گونه در جنس Illicium قرار دارد که شامل چندین گونه همیشه‌سبز معطر است. نام جنس از واژه لاتینی «illicere» به معنی «فریفتن» گرفته شده و اشاره به عطر قوی اندام‌های گیاه دارد. نام گونه‌ای «floridanum» به دلیل نخستین شناسایی علمی گیاه در منطقه فلوریدا در جنوب‌شرق ایالات متحده انتخاب شده است.

منطقه بومی و پراکنش

موطن اصلی Illicium floridanum در جنوب‌شرق آمریکای شمالی، به‌ویژه ایالت‌های فلوریدا، جورجیا، آلاباما و لوئیزیانا است. این گونه به‌طور طبیعی در حاشیه مرداب‌ها، جنگل‌های همیشه‌سبز مرطوب و سواحل رودخانه‌ها رشد می‌کند. این گیاه شاخص زیستگاه‌های نیمه‌سایه، مرطوب و اسیدی است و حضور آن می‌تواند نشانگر خاک‌های آلیِ غنی و رطوبت پایدار باشد.

ویژگی‌های زیستگاهی و بوم‌شناختی

ایللیسیوم فلوریدانوم بوته‌ای همیشه‌سبز با برگ‌های چرمی و معطر است که در زیستگاه‌های خود به‌عنوان گیاه زیرآشکوب جنگل‌های مرطوب عمل می‌کند. گل‌های ستاره‌ای، به‌رنگ قرمز تیره تا بنفش، اغلب توسط حشرات بومی گرده‌افشانی می‌شوند. این گونه بخشی از جامعه گیاهی مرداب‌های پست است و به پایداری خاک و کاهش فرسایش در حاشیه آبگیرها کمک می‌کند.

تاریخچه علمی و کاربردهای پژوهشی

این گیاه در قرن هجدهم توسط گیاه‌شناسان اروپایی که فلور آمریکای شمالی را بررسی می‌کردند توصیف شد و زودهنگام به‌عنوان گونه‌ای متمایز از انیسون ستاره‌ای خوراکی آسیایی (Illicium verum) شناخته شد. بررسی‌های آناتومیک و شیمیایی نشان داده‌اند که برگ و دانه‌های آن حاوی ترکیبات معطر و در عین حال بالقوه سمی‌اند، بنابراین برای مصرف خوراکی توصیه نمی‌شود. امروزه این گونه بیشتر به‌عنوان مدل پژوهشی برای تنوع شیمیایی در جنس Illicium و سازگاری گیاهان با زیستگاه‌های مرطوب اسیدی استفاده می‌شود.

خصوصیات - معرفی

ویژگی‌های ساقه و فرم رویشی

Illicium floridanum درختچه‌ای همیشه‌سبز و معطر است كه معمولاً ۱ تا ۲ متر و گاهی تا حدود ۳ متر ارتفاع می‌گیرد. ساقه‌ها راست، منشعب و نسبتاً متراكم بوده و تاجی انبوه و فشرده ایجاد می‌كنند. پوسته ساقه به رنگ قهوه‌ای تا قهوه‌ای مایل به خاكستری است و در سنین بالاتر اندكی ترك‌دار می‌شود. بافت چوبی، نسبتاً سخت و در صورت آسیب‌دیدن، بوی تند و ادویه‌ای آزاد می‌كند كه از ویژگی‌های بارز این جنس است.

برگ‌ها: شكل، اندازه و بافت

برگ‌ها ساده، چرمی و همیشه‌سبز هستند و عموماً به صورت مجتمع در انتهای شاخه‌های كوتاه دیده می‌شوند. شكل برگ‌ها بیضوی تا سرنیزه‌ای با طول حدود ۶ تا ۱۲ سانتی‌متر و عرض ۲ تا ۴ سانتی‌متر است. رأس برگ‌ها كمی تیز و قاعده آن باریك و گاهی اندكی گوه‌ای است. سطح فوقانی برگ سبز تیره، براق و صاف، و سطح زیرین كمرنگ‌تر و مات‌تر است. رگبرگ میانی برجسته و رگبرگ‌های فرعی ظریف و كم‌نما هستند. در صورت له شدن، برگ‌ها بوی تند و نسبتاً ناخوشایند، شبیه ادویه كهنه یا دارو، متصاعد می‌كنند.

گل‌ها: شكل، رنگ و ساختار

گل‌های Illicium floridanum از نظر زینتی بسیار شاخص و غیرمعمول‌اند. گل‌ها منفرد، آویخته یا كمی افراشته، و در انتهای شاخه‌ها یا در زوایای برگ‌ها ظاهر می‌شوند. قطر گل معمولاً ۳ تا ۵ سانتی‌متر است. تعداد قطعات گل (پَرگل‌ها) زیاد و نوارمانند بوده و به صورت دایره‌ای، ستاره‌مانند و كمی نامنظم حول مركز گل چیده شده‌اند. رنگ گل‌ها قرمز تیره تا زرشکی، گاهی مایل به بنفش است و با بافت مومی و كمی ضخیم. مركز گل متشكل از پرچم‌های متعدد كوتاه و ضخیم و مادگی مركزی است. گل‌ها بویی تند و برای برخی افراد ناخوشایند دارند كه به جلب گرده‌افشان‌های خاص كمك می‌كند.

میوه و دانه

میوه به صورت فولیكول‌های ستاره‌ای شكل است كه در وضعیت طبیعی شبیه ستاره نارس انیسون ستاره‌ای می‌نماید، اما برخلاف انیسون خوراكی، میوه و دانه‌های این گونه سمی و غیرقابل مصرف هستند. رنگ میوه پس از رسیدن قهوه‌ای تیره و بافت آن خشبی و نسبتاً سخت است.

شرایط نگهداری انیسون فلوریدایی

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 15 تا 25 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک لومی غنی از مواد آلی، مرطوب با زهکشی مناسب، با pH اسیدی تا کمی اسیدی (حدود 5 تا 6.5)

دمای مناسب برای رشد انیسون فلوریدایی

انیسون فلوریدایی (Illicium floridanum) گیاهی همیشه‌سبز و گرمادوست است. بهترین رشد آن در دماهای معتدل تا گرم، حدود ۱۵ تا ۲۸ درجه سانتی‌گراد رخ می‌دهد. این گیاه نسبت به یخبندان‌های شدید حساس است و در صورت کاهش دما به زیر منفی ۷ درجه سانتی‌گراد ممکن است دچار آسیب جدی شود. در مناطق سردتر، استفاده از مالچ و کاشت در مکان‌های محافظت‌شده توصیه می‌شود.

رطوبت و نیاز آبی

این گیاه بومی مناطق مرطوب جنوب شرقی آمریکا است و رطوبت نسبی متوسط تا بالا را ترجیح می‌دهد. خاک باید همواره کمی مرطوب باشد، اما از غرقابی شدن ریشه‌ها جلوگیری شود. آبیاری منظم، به‌ویژه در تابستان و در گلدان، اهمیت زیادی دارد. مه‌پاشی ملایم اطراف گیاه در فصول گرم می‌تواند به تأمین رطوبت کمک کند.

نور و محل کاشت

انیسون فلوریدایی در نیم‌سایه بهترین عملکرد را دارد. نور فیلترشده زیر درختان یا کنار دیوارهای شمالی مناسب است. قرار دادن گیاه در آفتاب مستقیم شدید، به‌خصوص در اقلیم‌های گرم و خشک، می‌تواند باعث سوختگی برگ‌ها شود. در مناطق خنک‌تر، آفتاب صبحگاهی همراه با سایه بعدازظهر گزینه‌ای مطلوب است.

خاک و مواد غذایی

خاک سبک، عمیق، غنی از مواد آلی و با زهکشی خوب برای این گیاه ایده‌آل است. مخلوطی از خاک باغچه، کمپوست برگ و مقدار کمی شن یا پرلیت پیشنهاد می‌شود. pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود ۵٫۵ تا ۷) مناسب است. افزودن مالچ آلی روی سطح خاک به حفظ رطوبت و بهبود ساختار خاک کمک می‌کند.

شرایط کاشت و مراقبت عمومی

کاشت در مکانی محافظت‌شده از بادهای سرد و خشک توصیه می‌شود. این گیاه نسبت به باد خشک و آلودگی هوا حساس است و در فضاهای آرام باغی عملکرد بهتری دارد. هرس سبک پس از گلدهی برای حفظ فرم بوته کفایت می‌کند و نیازی به هرس شدید نیست.

منابع :




ساير تصاوير :
 


 
 
 

  محسن شهاب الدین