خال‌صورتی؛ گیاه آپارتمانی با برگ‌های خال‌دار صورتی و چشمگیر

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1391/04/11
خال‌صورتی؛ گیاه آپارتمانی با برگ‌های خال‌دار صورتی و چشمگیر
گیاه **خال صورتی** (*Hypoestes sanguinolenta*؛ در منابع باغبانی گاهی در گروه *Hypoestes phyllostachya* نیز عرضه می‌شود) یک گیاه زینتی برگ‌آرای گرمسیری است.

**شرایط دما، رطوبت و نور (محیط رشد):**
به دمای معتدلِ رو به گرم نیاز دارد (حدود **۱۸ تا ۲۸°C**) و به سرمای زیر **۱۵°C** حساس است. **رطوبت متوسط تا بالا** را می‌پسندد و در هوای خیلی خشک کیفیت برگ‌ها افت می‌کند. نور **زیادِ غیرمستقیم** یا نیم‌سایه روشن بهترین است؛ آفتاب مستقیم می‌تواند موجب سوختگی برگ و کم‌رنگ شدن لکه‌ها شود.

**بومی و زیستگاه:**
بومی **مناطق گرمسیری آفریقا** به‌ویژه **ماداگاسکار** است و در طبیعت در **زیرسایه جنگل‌ها و حاشیه‌های مرطوب** رشد می‌کند.

**خصوصیات ظاهری اندام گیاه:**
گیاهی **علفی و کوتاه‌قد** (معمولاً ۱۵–۳۰ سانتی‌متر) با ساقه‌های نرم و منشعب. برگ‌ها **بیضی تا تخم‌مرغی** و نقطه‌نقطه یا لکه‌دار به رنگ‌های **صورتی/قرمز روی زمینه سبز** هستند که مهم‌ترین ویژگی زینتی گیاه است. گل‌ها **ریز، لوله‌ای/دو لبه** و معمولاً کم‌جلوه‌تر از برگ‌ها هستند.

**نام رایج (ایران و جهان):**
در ایران: **خال صورتی**، گاهی **گیاه خال‌دار**.
در جهان: **Polka Dot Plant**، **Freckle Face**.

(این گیاه عمدتاً به‌عنوان **زینتی برگ‌آرای آپارتمانی** شناخته می‌شود و شهرت ویژه دارویی/صنعتی شاخصی ندارد.)

Nargil_Hypoestes Sanguinolenta
نام علمي
Hypoestes Sanguinolenta
نام لاتين
Polka dots
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

اسم علمی این گیاه Hypoestes sanguinolenta ، ازخانواده Acanthaceae میباشد. هیپواستس گیاهی است به ارتفاع ۱۵ تا ۵۰ سانتیمتر بابرگهای مستطیلی- تخم مرغی، که ۵ تا ۷ سانتیمتر طول و ۴ سانتیمتر پهنا دارد

این گیاه اخیرا به ایران وارد شده ، برگها بیضی شکل و دارای نقاط و خالهای صورتی رنگ است و معنی نام انگلیسی آن هم به همین علت است ، در صورتی که هر جند وقت یکبار از قسمت انتهایی ساقه قلمه تهیه گردد گیاه حالت پر پشت و توپی و زیباتری بخود می گیرد ، نسبت به ساقه مقاوم ودر صورت عدم آبیاری بموقع برگهای پایین تر شروع به ریزش می نمایند ، گیاه مناسبی برای پوشش خاک در گلدانهای بزرگ با کاشت گروهی است

خال صورتی

خصوصیات - معرفی

کناره برگهای آن صاف بوده و به رنگ سبز تیره با خالهای صورتی رنگ است. گلهای هیپواستس بنفش رنگ با گلوگاه سفید و نقطه های صورتی می باشد.


ساقه

ساقه در Hypoestes sanguinolenta عموماً باریک، نرم و نسبتاً آبدار است و با افزایش سن کمی چوبی می‌شود. راست‌قامت تا نیمه‌خوابیده رشد می‌کند و در گره‌ها تمایل به انشعاب دارد؛ به همین دلیل فرم کلی بوته متراکم و پرپشت دیده می‌شود. رنگ ساقه معمولاً سبز روشن تا سبز متمایل به صورتی است و در برخی واریته‌ها ته‌رنگ ارغوانی در ناحیه گره‌ها مشاهده می‌شود.


برگ

برگ‌ها مهم‌ترین ویژگی ظاهری این گیاه‌اند و خال‌های رنگی مشخص آن عامل اصلی جذابیت زینتی محسوب می‌شود. برگ‌ها ساده، تخم‌مرغی تا بیضوی با نوک نسبتاً تیز و حاشیه تقریباً صاف هستند. سطح برگ نرم و نازک بوده و رگبرگ میانی واضح است. زمینه برگ سبز است و لکه‌ها یا پراکنش رنگی صورتی، قرمز، سفید یا ارغوانی به‌صورت نقطه‌ای و نامنظم روی پهنک قرار می‌گیرد. اندازه برگ‌ها معمولاً کوچک تا متوسط است و روی ساقه‌ها به شکل جفتی (متقابل) دیده می‌شوند.


گل‌آذین و گل

گل‌ها کوچک و کم‌جلب‌توجه‌اند و معمولاً در مقایسه با برگ‌ها ارزش زینتی کمتری دارند. گل‌ها اغلب در انتهای ساقه یا در محور برگ‌ها ظاهر می‌شوند و می‌توانند به صورت خوشه‌های کوتاه دیده شوند. رنگ گل‌ها معمولاً کم‌رنگ (سفید تا یاسی) است و گلبرگ‌ها ظریف و لوله‌ای/دو لبه‌ای به نظر می‌رسند. تشکیل گل می‌تواند با کاهش کیفیت ظاهری برگ‌ها همراه شود زیرا بخشی از انرژی گیاه صرف تولید اندام زایشی می‌گردد.


میوه و بذر

پس از گلدهی، میوه‌های کوچک کپسولی تشکیل می‌شود که حاوی دانه‌های ریز است. این کپسول‌ها پس از رسیدن خشک می‌شوند و بذرهای سبک را آزاد می‌کنند.

Polka dots

شرایط محیط رشد

دمای مورد نیاز
دمای مورد نیاز خال صورتی
30 درجه سانتیگراد
آبیاری و رطوبت
رطوبت مورد نیاز خال صورتی
مرطوب
نور مورد نیاز
نور مورد نیاز گیاه خال صورتی
متوسط
خاک مورد نیاز
خاک مورد نیاز خال صورتی
مخلوطی از تورب، خاک برگ پوسیده و ماسه

این گیاه به نور متوسط، حرارت بالا، خاک همیشه خیس، رطوبت ۵۰تا ۷۰ درصد و خاک قلیایی احتیاج دارد

کود مورد نیاز این گیاه را می توان به میزان ۱ گرم در لیتر، هر دو هفته یکبار از فرودین تا شهریور، مورد استفاده قرار داد

مخلوطی از یک قسمت تورب، یک قسمت خاک برگ پوسیده و یک قسمت ماسه خاک مطلوب هیپواستس می باشد

نزدیک پنچره که از اشعه مستقیم آفتاب در امان باشد بهترین مکان برای این گیاه است ، اگرهوا بیش از حد تاریک و یا سایه شدید باشد نقاط زیبای صورتی رنگ در متن سبز برگها محو و کمرنگ می گردند ، تابش مستقیم نور آفتاب به برگها باعث ایجاد لکه های سوخته در سطح آنها می شود

Hypoestes Sanguinolenta

مقابله به آفات خال صورتی

اگر در طول مدت رشد گیاه مشاهده کردید که برگها زرد شده و می افتند، آبیاری را تنظیم کنید. زیرا آبیاری بیش از حد این علائم را ایجاد می کند.

برگهای رنگ پریده که دارای لکه های قهوه ای هستند معرف فعالیت حشره آفت است باید سم حشره کش نفوذی این لکها را آغشته کنید تا ازبین بروند

لکه های سوخته روی برگ هم در اثر اشعه مستقیم آفتاب یا مواد براق کننده شیمیایی حادث میشوند.

محیط خیلی سرد ویا استفاده از آبسرد برای آبیاری هم می تواند برگها را کمرنگ کرده وباعث ریزش آنها می شود

در نور کم، نقاط رنگی و زیبای متن برگها محو می شود. گلدان را به محل روشن تری ببرید.

خال صورتی

نحوه تکثیر خال صورتی

برای تکثیر این گیاه از اواسط بهار تا وایل پاییز با یک چاقوی تیز با قیچی باغبانی قلمه هایی را به طول ۱۰ – ۵/۷سانتیمتر جدا کنید. قلمه ها را می توان در پودر هومون ریشه زایی فرو برده و بعد در گلدانی با قطر دهانه ۸-۶ سانتیمتر حاوی کمپوست بذر و قلمه کاشت و یا در آب ریشه دار کرد. در هر رو ش ، برگها ی پایین قلمه را جدا کنید ، ممکن است در زیر خاک و یا آب ریشه دهی کنند. قلمه ها را رد دمای ۲۱-۲۰ درجه سانتیگراد ، نور مناسب وکافی ولی دور از تابش مستقیم خورشید نگاه دارید. قلمه را با کیسه پلاستیکی شفاف بپوشانید تا تعرق را کاهش داده و عمل ریشه دهی را تسریع کنید. زمانیکه ریشه دهی که حدود ۲ ماه طول خواهد کشید انجام شد، کیسه پلاستیکی را بردارید تا گیاه در محیط طبیعی به رشد ادامه داده و بزرگ شود. گیاه را با کود مایع تغذیه کنید تا گیاهی مناسب و زیبا داشته باشید. سپس آن را به گلدانی با قطر دهانه ۱۱ سانتیمتر حاوی کمپوست گلدانی با پایه پیت منتقل کنید. در روش ریشه دهی در آب، زمانی که طول ریشه ها به ۵ سانتیمتر رسید، قلمه ها را بیرون آورده و در گلدانهایی با قطر دهانه ۹ سانتی متر بکارید. دقت کنید که به ریشه ها صدمه نزنید

این گیاه را می توانید از طریق کشت بذر در سینی بذر، گلدان کوچک ویا ظرف مسطح، حاوی کمپوست مخصوص و بذر و قلمه نیز تکثیر کنید. ازاواسط تا اواخر بهار، بذرها را به صورت پراکنده بکارید ودر دمای ۲۱-۲۰ درجه سانتیگراد نگاه دارید . زمانیکه نهالهای بذری به اندازه کافی بزرگ شدند، آنرا بیرون آورید و در گلدانی با قطر دهانه ۹-۶ سانتی متر حاوی کمپوست گلدان بکارید

Polka dots

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس گل خال‌خالی و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره آکانتاسه و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.35 از ۵، بر اساس 380 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

عماد میلانلو 1393/05/02
سلامبرای مقابله با آفتی که سفیدرنگ هست و شبیه به شپش هست باید چکار کنم؟ آیا میتونه باعث خرابی گیاه بشه؟واینکه یه سری از برگهای گیاه حالت چروکیده پیدا کرده علتش چیه؟ راه درمانش چیه؟ من دوتا گلدون از این گیاه دارم یکیش به شپشک آلوده شده اما این حالت چروکیده برگ توی هردوتا دیده میشه
نوشا دلخوش 1392/06/28
با سلام،اول بهار 5 بوته از این گیاه گرفتم، در ماه های اول ساقه های گیاه کوتاه و پر برگ بود ولی به مرور زمان ساقه ها کشیده شدن با وجودی که گیاه پشت پنجره ضلع جنوبی است و از نظر نور هیچ مشکلی نداره، برای اینکه ساقه ها پر برگ تر بشن با توجه به مطالب سایت از ساقه ها قلمه زدم و بعد از ریشه دهی قلمه ها رو به یک گلدون کوچک خاک برگ و ماسه انتقال دادم مدت 2 هفته تو این گلدون کاملأ سرحال بودن بعد قلمه ها رو به گلدون اصلی انتقال دادم ولی متاسفانه قلمه ها بعد از مدت 2 الی 3 هفته همگی خشک شدن حالا گلدونم به علت رشد ساقه ها خالی و زشت دیده میشه لطفأ راهنماییم کنید که چیکار کنم تا بوته های گلم چر و زیبا بشه و قلمه هام هم خشک نشن.با تشکر.
تنکابنی 1391/07/06
با سلام
این گل سنگم شته سفید زده باید چکار کنم
سید علی حسینی 1392/03/15
با سلام گل خال صورتی من چند وقته رشدش متوقف شده وبرگهایی که در آمده لوله ای شکل شده (شکل زیر)نور نسبتا متوسطآبیاری روز در میانخاک آن خاک برگ استلطفا کمک کنید تا گل من از این حالت در آوردبا تشکر
تصویر ارسالی کاربر
1393/04/11
با سلام
می خواستم بدونم دلیل مچاله شدن برگ ها به سمت بالا چیه؟

ثبت پرسش یا نظر جدید