بذرالبنج خوابیده؛ گیاه دارویی با آلکالوئیدهای تروپانی و اثر آرام‌بخش ملایم

نویسنده: شیما حسن زاده
تاریخ انتشار: 1400/01/12
بذرالبنج خوابیده؛ گیاه دارویی با آلکالوئیدهای تروپانی و اثر آرام‌بخش ملایم
بذرالبنج خوابیده (Hyoscyamus senecionis) از تیره Solanaceae است و در ایران با نام‌های بذرالبنج و بذرالبنج خوابیده شناخته می‌شود؛ در منابع جهانی معمولاً با عنوان Henbane و گاهی نام علمی آن ذکر می‌گردد. این گونه علفی، کم‌ارتفاع و غالباً خوابیده تا نیمه‌خوابیده است و اندام‌های هوایی آن پوشیده از کرک‌های چسبناک و غده‌ای است که به گیاه ظاهر خاکستری-سبز می‌دهد. برگ‌ها ساده، نسبتاً گوشتی، موج‌دار تا لوب‌دار و به‌صورت روزت نزدیک سطح خاک قرار می‌گیرند. گل‌ها قیفی‌شکل و زرد کم‌رنگ با رگبرگ‌های بنفش-قهوه‌ای بوده و میوه کپسولی محتوی بذرهای ریز است. این گیاه بومی جزایر قناری و عمدتاً در زیستگاه‌های ساحلی، دامنه‌های سنگلاخی و خاک‌های سبک و نسبتاً خشک تا نیمه‌خشک رشد می‌کند و به نور کامل و زهکشی خوب سازگار است.

Nargil_Hyoscyamus senecionis
نام علمي
Hyoscyamus senecionis
نام لاتين
خانواده (تيره)

خصوصیات - معرفی

گیاهی علفی و بوته ای است که ارتفاع تا 60 سانتی متر می رسد. برگ ها تقریبا مثلثی و نوک تیز و دارای بریدگی های تقریبا عمیقی است. طول برگ ها به 20 و عرض آنها به 7 سانتیمتر می رسد و در قسمت انتهایی ساقه بدون دمبرگ می باشند. رنگ برگ ها سبز روشن است. گل های گیاه اکثرا زرد کمرنگ هستند. 

شرایط محیط رشد

دمای مورد نیاز
دمای مورد نیاز بذرالبنج خوابیده
15-18 درجه سانتیگراد
آبیاری و رطوبت
رطوبت مورد نیاز بذرالبنج خوابیده
کمی مرطوب
نور مورد نیاز
نور مورد نیاز گیاه بذرالبنج خوابیده
کم
خاک مورد نیاز
خاک مورد نیاز بذرالبنج خوابیده
در دشت ها و کوهپایه ها

این گیاه برای رشد به خاک های هوموسی و غنی از نیتروژن نیاز دارد و در طی رشدو نمو به نور مناسب احتیاج دارد.

Hyoscyamus senecionis

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

از خواص دارویی این گیاه می توان به موارد زیر اشاره کرد: ضد آسم، آرامبخش، ترمیم کننده سیستم اعصاب و تسکین ناراحتی هایی که در رابطه با ضعف پیری به وجود می آیند. از ترکیبات مهم این گیاه: رزین ، موسیلاژ و آلکالوئیدهای آتروپین و غیره ... است. 

مقابله به آفات بذرالبنج خوابیده


آفات رایج

در Hyoscyamus senecionis (بذرالبنج خوابیده)، شته‌ها با مکیدن شیره گیاهی موجب پیچیدگی برگ، کاهش رشد و ترشح عسلک می‌شوند. کنترل: حذف علف‌های هرز میزبان، شست‌وشوی بوته با آب، رهاسازی کفشدوزک‌ها و در صورت نیاز محلول‌پاشی صابون‌های حشره‌کش یا روغن‌های معدنی.

تریپس‌ها با ایجاد لکه‌های نقره‌ای و بدشکلی برگ و جوانه‌ها خسارت می‌زنند. کنترل: نصب کارت زرد، افزایش رطوبت محیط، هرس اندام‌های آلوده و استفاده هدفمند از حشره‌کش‌های کم‌خطر در تناوب برای جلوگیری از مقاومت.

کنه تارتن در شرایط گرم و خشک باعث زردی نقطه‌ای و تارهای نازک روی برگ می‌شود. کنترل: مه‌پاشی سبک، حذف برگ‌های شدیداً آلوده و کاربرد کنه‌کش‌های انتخابی همراه با رعایت دوره کارنس.


امراض مهم

سفیدک سطحی با پوشش پودری سفید روی برگ‌ها، فتوسنتز را کاهش می‌دهد. کنترل: تهویه مناسب، فاصله‌گذاری بوته‌ها، آبیاری در پای بوته و استفاده از گوگرد قابل‌پخش یا قارچ‌کش‌های مجاز به‌صورت پیشگیرانه.

پوسیدگی ریشه و طوقه (عمدتاً در خاک‌های سنگین و آبیاری زیاد) موجب پژمردگی ناگهانی و قهوه‌ای شدن طوقه می‌شود. کنترل: بهبود زهکشی، پرهیز از آبیاری غرقابی، ضدعفونی بستر و استفاده از قارچ‌کش‌های خاکی در صورت تایید بیماری.


مدیریت تلفیقی

پایش هفتگی، حذف بقایای آلوده، تناوب زراعی و استفاده از نهال/بذر سالم پایه‌های اصلی کاهش آفات و بیماری‌ها در بذرالبنج خوابیده هستند.

نحوه تکثیر بذرالبنج خوابیده

تکثیر این گیاه با بذر انجام می شود. گلدهی در اردیبهشت و خرداد روی می دهد.

عوارض جانبی - هشدار

همه گونه های این گیاه سمی و خطرناک هستند. 


ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس بنج و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره بادنجانیان - سیب‌زمینیان و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.33 از ۵، بر اساس 3 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید