۱۳۹۳ چهاردهم دی

کاکتوس میوه اژدها

Hylocereus undatusDragon fruit که به فارسی کاکتوس میوه اژدها نامیده میشود، گیاهی از خانواده کاکتوس بومی جنوب مکزیک می باشد. نیاز های این گیاه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی خشک دمای محیط: نواحی گرمسیری خاک: خاک هایی با هوموس فراوان

دانستنیهای علمی

نام علمي

Hylocereus undatus

نام لاتين

Dragon fruit

خانواده (تيره)

Cactaceae

"میوه ی اژدها" گیاهی از خانواده کاکتوس است که هم جنبه های زینتی دارد و هم برای میوه های خوراکی اش کشت می شود.

منشأ دقیق این گیاه مشخص نیست اما احتمالاً از جنوب مکزیک، گوآتمالا، ال سالوادور و کاستاریکا آمده است. و هم اکنون در تمامی نواحی گرمسیر جهان کشت می شود.

Dragon fruit

خصوصیات - معرفی

کاکتوس میوه اژدها گیاهی است با ساقه های آبدار که عادت رشد بالارونده و خزنده دارد. و دارای شاخه های فرعی زیادی است. ساقه ها بین 5 تا 10 متر می توانند رشد کنند. هر ساقه بندبند بوده که هر بند آن می تواند 30 تا 120 سانتیمتر طول و 10 تا 12 سانتیمتر ضخامت داشته باشد. حاشیه شاخه ها شیپورمانند و موجدار می باشد.

آرئول های این گیاه بصورت خارهای کوچک یا کرک هایی هستند که حدود 2 میلیمتر طول دارند. این کرک های روی شاخه های مسن حدود 1 تا 4 میلیمتر طول داشته و سوزنی شکل و تقریباً مخروطی هستند. کرک ها به رنگ قهوه ای مایل به خاکستری تا مشکی بوده و دارای اپیدرمی به رنگ سبز پررنگ می باشند.

گل های این گیاه معطر و به طول 25 تا 30 سانتیمتر و پهنای 15 تا 17 سانتیمتر بوده که در شب شکوفا می شوند. این گل ها دارای پیش برچه هایی به طول 2.5 تا 5 سانتیمتر و ضخامت 2.5 سانتیمتر و برگک هایی (براکتئول هایی) تخم مرغی شکل هستند. نهنج حدود 3 سانتیمتر ضخامت دارد. گلبرگ های بیرونی نیزه ای شکل و خطی و نوک تیز با 10 تا 15 سانتیمتر طول و 10 تا 15 سانتیمتر عرض بوده و به رنگ زرد مایل به سبز یا سفید و یا به ندرت قرمز کم رنگ می باشند. گلبرگ های درونی نیزه ای یا واژنیزه ای شکل، با بیش از 10 تا 15 سانتیمتر طول و حدود 40 سانتیمتر پهنا، نوک تیز، غیر شکننده و سفید رنگ هستند. پرچم ها نیز حدود 5 تا 10 سانتیمتر طول دارند. محفظه های حاوی شهد نیز حدود 30 میلیمتر طول دارند.

این گیاه دارای میوه هایی دوکی شکل تا تخم مرغی شکل، به طول 6 تا 12 سانتیمتر و ضخامت 4 تا 9 سانتیمتر، به رنگ قرمز با براکته های بزرگ و دارای پالپی سفید رنگ و خوراکی است.

بذرهای درون میوه ها نیز به رنگ مشکی می باشند.

شرایط نگهداری کاکتوس میوه اژدها

نور مورد نياز

زیاد

آبياري و رطوبت

کمی خشک

دماي مورد نياز

نواحی گرمسیری

خاک مورد نياز

خاک هایی با هوموس فراوان

این گیاه سریع الرشد، خشکی پسند و شور پسند بوده که به خاک هایی با مواد هوموسی فراوان و رطوبت سطحی در طول تابستان نیاز دارد.

به سرما و دماهای کمتر از 10 درجه سانتیگراد در زمستان حساس است.

این گیاه می تواند در مکان های نیمه سایه تا آفتاب کامل رشد بهتری داشته باشد. بیشترین نیاز نوری آن در فصل بهار و زمان انگیزش جوانه های گل می باشد. گل ها در تابستان تا پاییز نمایان می شوند.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

میوه گونه های مختلف جنس Hylocereus از جمله گونه undatus (میوه اژدها) خوراکی بوده و دارای طعم دلچسب و کمی شیرین می باشد. از این میوه ها همچنین برای تهیه نوشیدنی یا غذاهایی مانند کیک نیز استفاده می شود.

برای خوردن این میوه به صورت خام می توان ابتدا میوه را از وسط به دو نیم تقسیم نمود و سپس با استفاده از یک قاشق، گوشت میوه را خارج کرده و استفاده کرد.

این میوه سرشار از کلسیم، فیبر و ویتامین C است و کالری بسیار پایینی نیز دارد.

در جنوب چین، گل های این گیاه نیز به صورت پخته شده در سوپ استفاده می شوند.

به دلیل تولید گل ها و میوه ها جذاب و زیبا، از این گیاه به عنوان گیاهی زینتی نیز استفاده می گردد.

معرفی و راهنمای پرورش درختان میوه - کاکتوس میوه اژدها

مقابله به آفات کاکتوس میوه اژدها

آفات مهم کاکتوس میوه اژدها (Hylocereus undatus)

شایع‌ترین آفات این گیاه شامل شپشک‌های آردآلود، کنه‌های ریز و حلزون‌ها هستند. شپشک آردآلود با مکیدن شیره گیاه، باعث زردی و توقف رشد می‌شود و ترشحات عسلی آن رشد قارچ دوده‌ای را تسهیل می‌کند. کنه‌ها به‌ویژه در هوای گرم و خشک به بافت‌های جوان حمله می‌کنند و لکه‌های نقره‌ای یا برنزه ایجاد می‌کنند. حلزون‌ها و راب‌ها در باغچه‌ها به ساقه‌های آبدار آسیب مکانیکی وارد کرده و زخم‌های عمیق برجای می‌گذارند.

مقابله شامل بازرسی منظم، حذف دستی آفات و استفاده هدفمند از حشره‌کش‌های کم‌خطر است. می‌توان شپشک‌ها را ابتدا با پنبه آغشته به الکل ۷۰ درصد پاک کرد و در صورت شدت، از صابون حشره‌کش یا روغن ولک در ساعات خنک روز بهره برد. برای کنه‌ها، افزایش کمی رطوبت محیط، شست‌وشوی دوره‌ای و در موارد شدید، کنه‌کش اختصاصی توصیه می‌شود. برای حلزون‌ها، جمع‌آوری شبانه، تله‌گذاری (تله‌های آرد یا آبجو) و تمیز نگه‌داشتن بستر کشت مؤثر است.

بیماری‌های قارچی و باکتریایی و کنترل آن‌ها

مهم‌ترین بیماری‌ها، پوسیدگی‌های قارچی ساقه و ریشه و لکه‌های باکتریایی هستند که معمولاً از رطوبت و تهویه نامناسب ناشی می‌شوند. علائم شامل نرم‌شدن بافت، تغییر رنگ قهوه‌ای تا سیاه و بوی نامطبوع است. زخم‌ها می‌توانند به‌سرعت گسترش یافته و کل ساقه را از بین ببرند.

برای پیشگیری، آبیاری باید منظم ولی با خشک شدن نسبی بستر بین دو آبیاری انجام شود. از تماس طولانی آب با ساقه‌ها خودداری کرده و گلدان یا بستر باید زهکشی عالی داشته باشد. در مشاهده اولین نشانه‌ها، بخش‌های آلوده با ابزار استریل تا رسیدن به بافت سالم حذف و محل برش با قارچ‌کش مسی یا گوگردی ضدعفونی می‌شود. استفاده دوره‌ای و پیشگیرانه از قارچ‌کش‌های سیستمیک در مناطق مرطوب، خطر شیوع بیماری را کاهش می‌دهد.

نحوه تکثیر کاکتوس میوه اژدها

تکثیر این نوع کاکتوس به راحتی از طریق ریشه دار کردن قلمه های آن امکان پذیر می باشد. برای این کار ساقه های سالم و قوی به طول 12 تا 38 سانتیمتر را بریده و قبل از کشت به مدت 7 تا 8 روز آن را به حال خود گذاشته تا شیره ی آن خارج شود و خشک گردد. سپس آن را در خاک سبک و مناسب ریشه زایی کشت می کنند. قبل از کشت می توان از هورمون های ریشه زایی و قارچ کش نیز برای ریشه دار شدن سریع و جلوگیری از بیماری های قارچی نیز استفاده کرد. قلمه های ریشه دار شده پس از گذشت 12 ماه به باردهی و تولید میوه می رسند.

تکثیر این گیاه از طریق کشت بذر نیز به ندرت صورت می گیرد. بذرها را باید در خاک های غنی از کمپوست و به خوبی آبیاری شده کشت نمود. این بذرها برای جوانه زنی به دمای 18 تا 21 درجه سانتیگراد به مدت 14 تا 28 روز نیاز دارند.