۱۴۰۴ ششم دی

هورتانسیا درختی (هیدرانژیا درختی)

این گیاه با نام علمی Hydrangea arborescens و نام مرسوم (Smooth Hydrangea) که به فارسي هورتانسیا درختی (هیدرانژیا درختی) ناميده ميشود، گياهي از خانواده Hydrangeaceae بومي بومی شرق ایالات متحده آمریکا، به‌ویژه جنگل‌های مرطوب و حاشیه رودخانه‌ها مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک لومی تا رسیِ سبک، مرطوب با زهکشی مناسب، غنی از مواد آلی، با pH اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7)

دانستنیهای علمی

رده‌بندی و نام‌گذاری

Hydrangea arborescens گونه‌ای از سرده Hydrangea و از تیره Hydrangeaceae است. این تیره در راسته Cornales قرار دارد و شامل درختچه‌ها و درختچه‌چه‌های زینتی شناخته‌شده در نیم‌کره شمالی است. نام سرده Hydrangea از واژه‌های یونانی «hydor» به معنی آب و «angeion» به معنی ظرف گرفته شده و به کاسه‌مانند بودن میوه و نیز نیاز بالای گیاه به رطوبت اشاره دارد. نام گونه‌ای arborescens به معنی «درخت‌مانند» است و به عادت رشدی نیمه‌درختچه‌ای آن برمی‌گردد.

منطقه بومی و پراکنش طبیعی

Hydrangea arborescens بومی شرق و مرکز آمریکای شمالی است و به‌طور طبیعی در ایالات متحده از نیویورک تا فلوریدا و به سمت غرب تا اوکلاهما و آیووا گزارش شده است. در رویشگاه‌های طبیعی، این گونه اغلب در حاشیه جنگل‌های برگ‌ریز، دامنه‌های مرطوب، دره‌ها و کناره نهرها رشد می‌کند. حضور آن معمولاً نشانگر خاک‌های نسبتاً عمیق، مرطوب و غنی از مواد آلی است. این گونه در اقلیم‌های معتدل تا نیمه‌گرم با زمستان‌های سرد و تابستان‌های نسبتاً مرطوب بهترین عملکرد را دارد.

ویژگی‌های ریخت‌شناسی و بوم‌شناسی

Hydrangea arborescens درختچه‌ای خزان‌دار با ارتفاع معمولاً ۱ تا ۲٫۵ متر است و شاخه‌های جوان آن سبز و نسبتاً نرم هستند. گل‌آذین آن به صورت کپه‌های کروی یا نیم‌کروی از گل‌های کوچک سفید تا مایل به سبز است. گل‌های بارور در مرکز و گل‌های نابارور در حاشیه قرار می‌گیرند که راهبردی برای جلب گرده‌افشان‌ها به شمار می‌آید. میوه به صورت کپسول خشکی‌زا با بذرهای ریز است که توسط باد یا آب جابه‌جا می‌شوند. این گونه به عنوان جزئی از زیرآشکوب جنگل‌های پهن‌برگ، در پویایی جوامع گیاهی و ایجاد تنوع ساختاری در زیستگاه نقش مهمی دارد.

تاریخچه کشت و کاربردهای علمی

استفاده زینتی از Hydrangea arborescens در باغ‌های آمریکای شمالی از قرن نوزدهم آغاز و سپس به اروپا معرفی شد. ارقام اصلاح‌شده‌ای مانند ‘Annabelle’ از این گونه منشأ گرفته‌اند که دارای گل‌آذین‌های بسیار درشت و یکنواخت هستند و در پژوهش‌های اصلاح نباتات زینتی مورد توجه‌اند. این گیاه همچنین در مطالعات سازگاری به سایه، واکنش به هرس و پاسخ به تغییرات رطوبت خاک به‌عنوان مدل درختچه‌ای استفاده می‌شود. بررسی تنوع ژنتیکی جمعیت‌های وحشی آن به درک تاریخچه پسابرفیخری و الگوهای مهاجرت گیاهان در آمریکای شمالی کمک کرده است.

خصوصیات - معرفی

مشخصات کلی هیدرانژیا درختی

هیدرانژیا درختی (Hydrangea arborescens) یک درختچه خزان‌کننده است که معمولاً بین ۱ تا ۲ متر ارتفاع می‌گیرد. فرم رویشی آن گرد تا کمی گسترده بوده و تاجی متراکم با شاخه‌های متعدد ایجاد می‌کند. این ویژگی آن را برای پرچین‌های گلدار و کشت گروهی مناسب می‌سازد.

ساقه و سیستم شاخه‌دهی

ساقه‌ها چوبی، نسبتاً نازک و راست یا کمی خمیده هستند. رنگ ساقه‌های جوان سبز تا سبز متمایل به قرمز بوده و با افزایش سن به قهوه‌ای خاکستری تبدیل می‌شوند. پوست ساقه در گیاهان مسن‌تر پوسته‌پوسته و نسبتاً زبر می‌شود. شاخه‌دهی از پایه زیاد است و بوته ظاهری پر و فشرده پیدا می‌کند.

برگ‌ها: شکل، اندازه و رنگ

برگ‌ها ساده، متقابل و نسبتاً بزرگ هستند؛ طول آن‌ها معمولاً بین ۸ تا ۱۵ سانتی‌متر است. شکل برگ بیضی تا تخم‌مرغی با نوک تیز و حاشیه دندانه‌دار است. سطح برگ سبز متوسط تا سبز تیره و از پشت کمی روشن‌تر است. برگ‌ها با دمبرگ نسبتاً بلند به ساقه متصل می‌شوند و بافتی نسبتاً نازک اما لطیف دارند. در پاییز، در برخی واریته‌ها برگ‌ها به رنگ‌های زرد متمایل می‌شوند.

گل‌آذین و گل‌ها

گل‌ها به صورت گل‌آذین‌های کروی یا گنبدی شکل (نوع چتری-کپه‌ای) در انتهای شاخه‌های همان سال تشکیل می‌شوند. قطر گل‌آذین‌ها می‌تواند از ۱۵ تا گاهی بیش از ۲۵ سانتی‌متر برسد. گل‌های غالباً عقیم با کاسبرگ‌های درشت، ظاهر «توپی» و متراکم مشخصی ایجاد می‌کنند. رنگ گل‌ها در نوع معمولی سفید تا سفید مایل به سبز است و در طول عمر گل‌آذین ممکن است کمی به سبز کمرنگ تغییر کند. گل‌های بارور کوچک‌تر و در مرکز گل‌آذین پنهان هستند.

اندام‌های زیرزمینی

ریشه‌ها سطحی تا کمی عمقی بوده و به شکل گسترده در اطراف بوته پخش می‌شوند. بافت ریشه فیبری و انبوه است و توان خوبی در استقرار در خاک‌های سبک تا متوسط دارد. وجود سیستم ریشه‌ای گسترده به گیاه امکان می‌دهد بوته‌ای پایدار و متراکم تولید کند.

شرایط نگهداری هورتانسیا درختی (هیدرانژیا درختی)

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 15 تا 25 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک لومی تا رسیِ سبک، مرطوب با زهکشی مناسب، غنی از مواد آلی، با pH اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7)

دما و اقلیم مناسب برای هورتانسیا درختی

هورتانسیا درختی در اقلیم‌های معتدل و نسبتاً خنک بهترین رشد را دارد. دمای مطلوب رشد بین ۱۵ تا ۲۵ درجه سانتی‌گراد است. گرمای شدید تابستان، به‌ویژه بالای ۳۰ درجه، می‌تواند موجب سوختگی برگ‌ها و کاهش گل‌دهی شود. این گیاه به سرما نسبتاً مقاوم است، اما در زمستان‌های بسیار سرد لازم است ریشه‌ها با مالچ یا پوشش آلی محافظت شوند تا از یخ‌زدگی عمیق جلوگیری شود.

شرایط نوری

نور نیم‌سایه ایده‌آل‌ترین وضعیت برای هورتانسیا درختی است. دریافت نور ملایم صبحگاهی و سایه در ساعات گرم بعدازظهر باعث حفظ شادابی برگ‌ها و گل‌ها می‌شود. در مناطق خنک‌تر می‌توان آن را در آفتاب فیلترشده نیز کشت کرد؛ اما نور مستقیم و شدید، به‌خصوص در مناطق گرم، موجب سوختگی حاشیه برگ‌ها و کم‌رنگ شدن گل‌ها خواهد شد.

رطوبت و آبیاری

این گیاه به خاک همیشه کمی مرطوب نیاز دارد و خشکی طولانی‌مدت را تحمل نمی‌کند. آبیاری منظم و عمیق، بدون ایجاد ماندآب، برای رشد بهینه ضروری است. رطوبت نسبی هوا اگر متوسط تا بالا باشد، کیفیت برگ‌ها بهتر می‌شود. در عین حال باید از خیس ماندن طولانی برگ‌ها، به‌ویژه در هوای خنک، برای جلوگیری از شیوع بیماری‌های قارچی خودداری کرد.

خاک و تغذیه

هورتانسیا درختی در خاک‌های لومی، غنی از مواد آلی و با زهکشی خوب بهترین عملکرد را دارد. pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود ۵٫۵ تا ۷) برای آن مناسب است. افزودن کمپوست، برگ پوسیده یا کود دامی کاملاً پوسیده، ساختار خاک و ظرفیت نگهداری رطوبت را بهبود می‌بخشد. استفاده از کودهای متعادل با نیتروژن متوسط در فصل رشد، به‌صورت محدود، موجب افزایش گل‌دهی و شادابی گیاه می‌شود.

منابع :




ساير تصاوير :
 


 
 
 


گياهان ديگر از همين جنس :
 

هورتانسیا برگ‌بلوطي هورتانسیا خوشه‌ای

گياهان ديگر از همين خانواده :
 

پیچ هورتانسیا آمریکایی دوتزیا اِسکابرا نرگس درختی هورتانسیا یا ادریسی

  محسن شهاب الدین