شمشاد پیچ

دانستنیهای علمی

شمشاد پیچ که معمولا در دنیا با عنوان پیچ یا خزنده زمستان مشهور است گونه ای از جنس Euonymus در خانواده شمشاد (Celastraceae) بومی شرق آسیا ، از جمله چین ، کره ، فیلیپین و ژاپن است.

خانواده Celastraceae گیاهانی هستند دولپه‌ای ، چوبی ، درختی یا درختچه‌ای ، یک یا دوپایه ، با برگ‌های ساده ، متناوب ، متقابل ، گوشوارک‌ دار یا بدون گوشوارک؛ گل‌آذین گرزن ، گل‌های دوجنسی یا نر ماده ، منظم ، گلپوش پائینی یا دوری ، ۴ تا ۵ کاسبرگ پیوسته ، ۴ تا ۵ و گاهی ۱۰ پرچم پائینی یا دوری آزاد ، ۲ تا ۵ برچهٔ پیوسته ، ۲ تخمک در هر خانه ، تمکن محوری و میوهٔ پوشینه ، سته و شفت. گیاهان این خانواده معمولاً به‌عنوان زینتی کاشته می‌شوند؛ مانند ، شمشاد به دلیل شباهت با خانوادهٔ عناب در رده‌بندی در مجاورت این خانواده قرار می‌گیرند.

خصوصیات - معرفی

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 11 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز انواع خاک با زهکشی خوب

این درخت تاک چوبی و همیشه سبز است و میتواند همچون پیچک، با بالا رفتن از سطوح به 20 متر بلندی برسد.

دارای برگ هایی در یک زوج متضاد می باشد که بیضی و تخم مرغی شکل به طول 2-6 سانتی متر و 1-3 عرض ، با حاشیه دندانه دار ریز هستند.

شمشاد پیچ گل های ریزی با قطر 5 میلی متر ، با چهار گلبرگ کوچک به رنگ زرد مایل به سبز تولید میکند.

میوه آن دارای چهار لوب به رنگ سبز کمرنگ و دارای غلاف که با دانه های گوشتی پوشیده شده است ،دانه ها به رنگ نارنجی و هر یک دانه در یک لوب قرار گرفته است.

اين نوع شمشاد داراى برگ‌هاى کوچک به‌ رنگ‌هاى سبز روشن، سبز با لکه‌هاى سفيد و سبز با لکه‌هاى زرد و صورتى است.

در پائيز و زمستان رنگ برگ‌ها تغيير مى‌کند و بسيار زيبا مى‌شود. به کرات در برگ‌ها موتاسيون اتفاق افتاده، شکل و رنگ آنها عوض مى‌شود.

شرایط محیط رشد

شمشاد پیچ نیازمند آفتاب کامل با سایه جزئی است. خاک آن بهتر است نسبتاً مرطوب و با زهکشی خوب باشد، این گیاه تحمل خاک های فقیر از نظر PH را دارد و در خاک های مختلف با فشردگی ، گرما ، خشکی و آلودگی سازگار است. محدوده دمایی آن بین 0 تا 20 درجه سانتیگراد است.

مقابله به آفات شمشاد پیچ

آفات رایج شمشاد پیچ (Euonymus fortunei)

شایع‌ترین آفت، شپشک سپردار شمشاد پیچ است که با لکه‌های سفید/قهوه‌ای روی ساقه و پشت برگ، زردی و ریزش برگ همراه می‌شود. برای کنترل، شاخه‌های شدیداً آلوده را هرس و معدوم کنید، شست‌وشوی گیاه با آب پرفشار انجام دهید و در زمان ظهور پوره‌ها از روغن ولک یا روغن‌های باغبانی استفاده کنید. در آلودگی‌های شدید، کاربرد حشره‌کش‌های سیستمیک طبق برچسب و با رعایت فاصله ایمنی توصیه می‌شود.

کنه‌های تارتن در هوای گرم و خشک باعث لکه‌های ریز روشن و تارهای نازک می‌شوند. افزایش رطوبت محیط، آبیاری منظم، حذف برگ‌های آلوده و استفاده از کنه‌کش‌های مجاز (در صورت نیاز) مؤثر است. شته نیز با ترشح عسلک و کپک دوده‌ای دیده می‌شود؛ شست‌وشو با آب، صابون حشره‌کش و کنترل مورچه‌ها کمک‌کننده است.

امراض مهم و روش‌های پیشگیری/درمان

پوسیدگی ریشه (فیتوفترا) در خاک‌های سنگین و آبیاری زیاد رخ می‌دهد و موجب ضعف عمومی و قهوه‌ای شدن ریشه‌ها می‌شود. زهکشی را اصلاح کنید، آبیاری را کاهش دهید و از بستر سبک استفاده کنید؛ در موارد لازم قارچ‌کش‌های مناسبِ فیتوفترا طبق دستور مصرف شود.

سفیدک پودری با پوشش سفید روی برگ‌ها و کاهش رشد همراه است. گردش هوا را افزایش دهید، از آبیاری بارانی پرهیز کنید و در صورت تداوم، قارچ‌کش‌های گوگردی یا اختصاصی سفیدک را طبق برچسب به‌کار ببرید.

نحوه تکثیر شمشاد پیچ

اين گياه را مى‌توان در گل‌خانه‌ها تکثير کرد و سپس به خارج از گل‌خانه برده، در باغ کاشت. ازدياد آن از طريق قلمهٔ سبز به آسانى امکان‌پذير است.

مروری بر ویژگی‌های تولیدمثل شمشاد پیچ (Euonymus fortunei)

شمشاد پیچ یک گیاه زینتی همیشه‌سبز و خزنده/بالارونده است که در باغ و فضای سبز خانگی بسیار نگهداری می‌شود. در کشت زینتی، تکثیر رویشی رایج‌ترین و قابل‌اعتمادترین راه برای حفظ رنگ‌برگ‌ها و ویژگی‌های رقم‌های ابلق است.

تکثیر با قلمه ساقه (روش اصلی خانگی)

قلمه‌گیری از ساقه‌های نیمه‌خشبی یا نرم در فصل رشد انجام می‌شود. قطعه‌ای 8 تا 12 سانتی‌متری با چند گره انتخاب کرده، برگ‌های پایینی را حذف و قلمه را در بستر سبک و مرطوب (مانند ترکیب پرلیت و پیت/کوکوپیت) قرار دهید. گره‌ها محل اصلی تشکیل ریشه‌های نابجا هستند، پس تماس گره با بستر اهمیت دارد. رطوبت بالا و نور غیرمستقیم، ریشه‌دهی را بهبود می‌دهد.

خوابانیدن (Layering) برای ریشه‌دهی مطمئن

در این روش، شاخه‌های خزنده را روی خاک خوابانده و بخشی از ساقه را در تماس با خاک ثابت می‌کنند تا در محل گره ریشه تشکیل شود. پس از ریشه‌دار شدن، اتصال از گیاه مادری قطع و نهال به محل جدید منتقل می‌شود. خوابانیدن برای ارقام زینتی، کم‌ریسک و بسیار موفق است.

تقسیم بوته و پاجوش‌های ریشه‌دار

در گیاهان مسن‌تر که چندین ساقه ریشه‌دار در پایه دارند، می‌توان در زمان هوای خنک‌تر، بخش‌های ریشه‌دار را جدا و به‌صورت مستقل کاشت. این روش سریع است اما نیاز به دقت دارد تا ریشه‌ها آسیب نبینند.

تکثیر از بذر (کم‌کاربرد در خانه)

تولید بذر پس از گلدهی و تشکیل کپسول رخ می‌دهد، اما در فضای خانگی کمتر انجام می‌شود و از نظر ژنتیکی یکنواختی رقم‌های ابلق را تضمین نمی‌کند؛ بنابراین برای حفظ صفات زینتی معمولاً توصیه نمی‌شود.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

شمشاد پیچ به طور گسترده ای به عنوان یک گیاه زینتی ، کشت میشود و دارای ارقام و رنگ های متعددمیباشد. این گیاه به عنوان گیاه پوششی و همچنین بالا رونده از دیوار و درختان مورد استفاده قرار می گیرد.

عوارض جانبی - هشدار

این گیاه همچنین به عنوان گونه مهاجم در برخی از نقاط جهان ، به ویژه در شرق ایالات متحده و کانادا نیز معرفی شده است.

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس شمشاد تلخ و همه گونه های آن

گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره شمشاد و جنس های آن