شب بوی خیری

دانستنیهای علمی

شب بوی خیری گیاهی دو ساله یا چند ساله از جنس Erysimum در خانواده Brassicaceae است که با نام علمی Cheiranthus cheiri نیز شناخته میشود. این گیاه بومی اروپا (بیشتر جزایر بریتانیا) است ولی به طور گسترده در قاره های دیگر پراکنده است.

این گیاه زینتی محبوب که با نام شب بوی زرد در بسیاری کشور ها شناخته می شود توسط کشیش هنری Harpur - Crewe کشف شده است (قبل از 1883) و در حال حاضر با عنوان "Harpur Crewe" نیز نامیده میشود.

خصوصیات - معرفی

نور مورد نياز خیلی زیاد آبياري و رطوبت کمی خشک دماي مورد نياز 15 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک خنثی با خوب زهکشی

ساقه این گیاه میتواند به ارتفاع 15 تا 80 سانتی متر برسد. برگ ها به طور کلی باریک هستند و ممکن است تا 20 سانتی متر طول داشته باشند.

در بالای هر ساقه گل آذین این گیاه شکل میگیرد. هر گل دارای کاسبرگ سبز متمایل به رنگ ارغوانی و گلبرگ های گرد که دو تا سه سانتی متر طول و در فام های زرد روشن تا قرمز می باشند.

گل های معطر این گیاه، زرد یا نارنجی هستند. گاهی سایه هایی از قرمز، صورتی و سفید هم در آنها دیده می شود. این گل ها برای گل رایی بهاره عالی هستند.

از اواسط بهار تا اوایل تابستان این بوته غرق گل های 4 گلبرگ است که در خوشه های 5-2 سانتی متری قرار گرفته اند.

شرایط محیط رشد

رشد مطلوب این گیاه در آفتاب کامل و در خاک خنثی خوب زهکشی شده می باشد (خاک اسید می تواند منجر به آسیب ریشه گیاه شود). این گیاهان متحمل به خاک فقیر از نظر PH میباشند.

آنها نیاز به خاک با زهکشی خوب دارند و رطوبت بیش از حد را دوست ندارند، اما تحمل خشکسالی را نیز ندارند و نیاز به آبیاری تناوبی به ویژه در تابستان دارند.

مقابله به آفات شب بوی خیری

آفات مهم شب‌بوی خیری (Erysimum cheiri)

شته‌ها شایع‌ترین آفت شب‌بوی خیری هستند. آن‌ها با مکیدن شیره برگ و گل موجب پیچیدگی، زردی و کاهش گلدهی می‌شوند و عسلک چسبناک تولید می‌کنند که زمینه رشد کپک دوده‌ای را فراهم می‌کند. تریپس نیز با ایجاد لکه‌های نقره‌ای روی برگ و گل، کیفیت زینتی را کاهش می‌دهد. در خاک‌های سنگین و غرقاب، لارو برخی حشرات خاکزی می‌توانند به ریشه‌های جوان آسیب برسانند و سبب پژمردگی تدریجی گیاه شوند.

بیماری‌ها و نشانه‌های آن

بیماری‌های قارچی مهم شامل سفیدک حقیقی و پوسیدگی ریشه است. سفیدک حقیقی با لکه‌های سفید پودری روی برگ‌ها ظاهر می‌شود و در شرایط رطوبت زیاد و تهویه ضعیف تشدید می‌گردد. پوسیدگی ریشه و طوقه در اثر قارچ‌های خاکزاد، باعث قهوه‌ای شدن ریشه، توقف رشد و خوابیدن گیاه روی خاک می‌شود. در گلخانه‌ها، لکه‌برگی‌های قارچی نیز می‌توانند روی برگ‌های پیر، لکه‌های قهوه‌ای با حاشیه تیره ایجاد کنند.

روش‌های پیشگیری و مبارزه

اولویت با مدیریت صحیح و پیشگیری است. استفاده از بذر سالم، بستر کاشت سبک و زهکش‌دار، آبیاری منظم بدون غرقاب و فاصله کاشت مناسب، ریسک بیماری‌ها را کاهش می‌دهد. برای کنترل شته و تریپس می‌توان از شست‌وشوی برگ‌ها با آب، صابون حشره‌کش ملایم یا روغن‌های گیاهی استفاده کرد. در موارد شدید، مصرف حشره‌کش‌های کم‌خطر طبق برچسب توصیه می‌شود. برای بیماری‌های قارچی، حذف برگ‌های آلوده، ضدعفونی ابزار، بهبود تهویه و در صورت لزوم کاربرد قارچ‌کش‌های مناسب، ضروری است.

نحوه تکثیر شب بوی خیری

گیاهان فضای آزاد را اوایل بهار و گیاهان داخل منزل را حدود 8 هفته قبل از آخرین سرما کشت نمایید. بذور در عمق 6 میلی متر کشت کنید. فاصله کشت، 30-20 سانتی متر در نظر گرفته شود. در مناطق بدون سرما این گیاه، دوساله خواهد بود. در اوایل تابستان بذور را در گلدان یا خزانه کشت نمایید.  در اوایل پاییز، گیاهان را به محل گلدهی برده، کشت کنید و در مناطق خشک مرتبا آبیاری نمایید تا خاک دائما مرطوب بماند.  گیاهانی که گل آنها تمام می شود را از خاک بیرون آورید.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

الینوس پزشک یونانی بر این باور بود که این شب بوی زرد برای تنظیم چرخه قاعدگی مفید است و برای تسکین درد زایمان و مشکلات کبدی و کلیوی و همچنین آب مروارید مفید میباشد.

استفاده در فضای سبز: برای داشتن لکه های رنگی، در گل جای ها می توان کشت نمود.این گیاهان در ترکیب با لاله ها هم بسیار زیبا خواهند بود.

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس خَشخاشَک و همه گونه های آن

گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره شب بوها یا چلیپائیان و جنس های آن