نام علمي
Matthiola alyssifolia
دانستنیهای علمی
ردهبندی و جایگاه تبارشناختی
Matthiola alyssifolia با نام فارسی «چلیپای مرتفع» در خانوادهٔ Brassicaceae (شببویان/کلمیان) قرار میگیرد؛ خانوادهای که با گلهای چهارگلبرگی صلیبیشکل و میوههای خورجینمانند (سیلیک/سیلیکول) شناخته میشود.
این گونه متعلق به سردهٔ Matthiola است؛ سردهای شامل گیاهان علفی یکساله تا چندساله که در بسیاری از اعضای آن، ترکیبات گوگرددار موجب بوی ویژه و نقش دفاع شیمیایی در برابر گیاهخواران میشود.
منطقهٔ بومی و پراکنش
چلیپای مرتفع بهطور کلی به ناحیهٔ مدیترانهای و جنوبغرب آسیا وابسته دانسته میشود و پراکنش طبیعی آن در بخشهایی از خاورمیانه و پیرامون مدیترانه گزارش شده است. الگوی پراکنش آن با اقلیمهای دارای زمستانهای ملایم و دورههای خشکی تابستانه همخوانی دارد.
زیستگاه و بومشناسی
این گیاه معمولاً در دامنههای سنگلاخی، خاکهای سبک و آهکی، بسترهای کمعمق و زیستگاههای باز و آفتابگیر یافت میشود؛ مکانهایی که رقابت گیاهی کمتر است و زهکشی بالا به استقرار آن کمک میکند.
گردهافشانی در Matthiola غالباً توسط حشرات انجام میشود و ساختار گلها با جذب گردهافشانها سازگار است. همچنین شکل میوه و دانهها با پراکنش تدریجی در زیستگاههای باز و بادگیر تناسب دارد.
تاریخچهٔ نامگذاری و اهمیت علمی
نام سردهٔ Matthiola به افتخار پزشک و گیاهشناس رنسانسی، «پیترو آندرئا ماتیولی» (Pietro Andrea Mattioli) برگزیده شده است. مطالعهٔ این گونه از دیدگاه سازگاری با تنش خشکی و خاکهای آهکی، برای بومشناسی مناطق نیمهخشک ارزشمند است.
![چلیپای مرتفع]()
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
متوسط
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
15-20 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
در دشت ها و کوهپایه ها
|
گیاه چلیپای مرتفع، گیاهی است معطر با برگ های زبر و کرک دار،به ارتفاع 35 سانتیمتر، که در دامنه های کوهستانی و مناطق مرتفع اغلب نقاط کشور می روید.
![]()
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
آشنایی با جنس شببوی و همه گونه های آن گياهان ديگر از همين خانواده :
آشنایی با تیره شب بوها یا چلیپائیان و جنس های آن