۱۴۰۴ ششم دی

روکت دریایی آمریکایی

این گیاه با نام علمی Cakile edentula و نام مرسوم (American Sea Rocket) که به فارسي روکت دریایی آمریکایی ناميده ميشود، گياهي از خانواده Brassicaceae بومي بومی سواحل آمریکای شمالی؛ از کانادا تا جنوب ایالات متحده، به‌ویژه در سواحل شنی و تپه‌های ماسه‌ای ساحلی مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک‌های بسیار سبک و شنی با زهکشی عالی؛ تحمل خاک‌های شور و فقیر؛ pH خنثی تا کمی قلیایی (حدود 6.5 تا 8)

دانستنیهای علمی

تاکسونومی و نام‌گذاری

Cakile edentula که در فارسی به «روکت دریایی آمریکایی» شناخته می‌شود، گونه‌ای از تیرهٔ Brasicaceae (شب‌بویان / خردل) است. این گیاه در جنس Cakile قرار دارد که شامل چندین گونهٔ ساحلی است. نام گونه‌ای edentula به‌معنای «بی‌دندان» است و به ظاهر میوه‌های آن اشاره دارد که فاقد دندانه‌های مشخص در محل جدا شدن بندها هستند. این گونه یکی از نمایندگان مهم فلور ساحلی در آمریکای شمالی است.

منطقه بومی و گسترش جغرافیایی

خاستگاه اصلی Cakile edentula سواحل اقیانوس اطلس و در برخی منابع سواحل اقیانوس منجمد شمالی در آمریکای شمالی ذکر می‌شود. این گیاه در ماسه‌زارهای ساحلی، تپه‌های شنی و نواحی فرسایشی نزدیک به خط جزر و مد رشد می‌کند. بذرهای سبک و شناور این گونه توانایی پراکنش توسط آب دریا را دارند و به همین دلیل، در برخی مناطق خارج از محدوده بومی نیز به‌عنوان گونهٔ مهاجر گزارش شده است.

زیستگاه و سازگاری‌های بوم‌شناختی

Cakile edentula یک گونهٔ یک‌ساله یا کم‌وبیش دو ساله است که به شرایط سخت ساحلی مانند شوری بالا، بادهای شدید و ناپایداری بستر شنی سازگار شده است. ریشه نسبتاً عمیق، برگ‌های ضخیم و اغلب کمی گوشتی به کاهش تبخیر کمک می‌کنند. این گیاه در توالی بوم‌شناختی تپه‌های شنی نقش پیشگام را دارد و با تثبیت نسبی ماسه، زمینه را برای استقرار گونه‌های دیگر فراهم می‌کند.

تاریخچه مطالعه و اهمیت علمی

مطالعه Cakile edentula از قرن نوزدهم توسط گیاه‌شناسان آمریکای شمالی آغاز شد و به‌تدریج به‌عنوان مدل مطالعهٔ سازگاری گیاهان به شوری و تلاطم محیط ساحلی مطرح گردید. بررسی تنوع ژنتیکی جمعیت‌های این گونه، اطلاعات ارزشمندی دربارهٔ جابه‌جایی بذرها از طریق جریان‌های اقیانوسی فراهم کرده است. همچنین، تاریخچه گسترش آن در سواحل مختلف به پژوهش در زمینهٔ تغییرات اقلیمی و پویایی زیستگاه‌های ساحلی کمک کرده است.

خصوصیات - معرفی

ویژگی‌های کلی ریخت‌شناسی

کاکیلِ دندانه (Cakile edentula) گیاهی یک‌ساله و گوشتیِ ساحلی از تیره شب‌بویان است که به صورت توده‌های پراکنده روی ماسه‌زارهای ساحلی می‌روید. تمام اندام‌های هوایی گیاه نسبتاً گوشتی، آبدار و سازگار با محیط‌های شنی و شور هستند. رنگ عمومی گیاه سبز مایل به آبی یا سبز خاکستری است.

ساقه

ساقه‌ها قائم تا نیمه‌خزنده، منشعب و نسبتاً ضخیم‌اند و معمولاً ارتفاع آن‌ها بین ۱۰ تا ۴۰ سانتی‌متر متغیر است. سطح ساقه صاف تا کمی شیار‌دار بوده و به دلیل شوری محیط، حالتی گوشتی و شکننده دارد. ساقه‌ها اغلب از قاعده چندشاخه و بوته‌ای کم‌پشت ولی گسترده ایجاد می‌کنند.

برگ‌ها

برگ‌ها متناوب و نسبتاً ضخیم، با بافت گوشتی و پرآب هستند. شکل برگ‌ها از کشیده و نیزه‌ای تا باریک و عمیقاً بریدگی‌دار متغیر است و حاشیه آن‌ها می‌تواند کامل یا دارای بریدگی‌های انگشتی‌شکل باشد. طول برگ‌ها معمولاً بین ۲ تا ۷ سانتی‌متر است و رنگ آن‌ها سبز مایل به آبی تا خاکستری است که گاهی پوششی مومی‌مانند دارد. این پوشش مومی و گوشت‌دار بودن برگ‌ها نقش مهمی در کاهش تبخیر و تحمل شوری ایفا می‌کند.

گل‌ها

گل‌ها کوچک، منظم و چهارتایی، به شکل خوشه‌های انتهایی یا جانبی ظاهر می‌شوند. هر گل دارای چهار گلبرگ واژتخم‌مرغی به رنگ سفید تا سفید مایل به بنفش کم‌رنگ است؛ طول گلبرگ‌ها معمولاً ۵ تا ۸ میلی‌متر است. گل‌ها به‌وضوح ویژگی خانواده شب‌بویان را با آرایش صلیبی‌شکل گلبرگ‌ها نشان می‌دهند.

میوه و بذر

میوه از نوع خورجینک گوشتی و استوانه‌ای تا بیضوی است که اغلب به دو بند مشخص تقسیم می‌شود. بخش انتهایی میوه معمولاً در پراکنش بذر توسط آب نقش دارد. بذرها کوچک، بیضوی و قهوه‌ای‌رنگ بوده و درون میوه‌ای نسبتاً ضخیم و سبک قرار گرفته‌اند که می‌تواند روی آب شناور شود.

شرایط نگهداری روکت دریایی آمریکایی

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 15 تا 25 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک‌های بسیار سبک و شنی با زهکشی عالی؛ تحمل خاک‌های شور و فقیر؛ pH خنثی تا کمی قلیایی (حدود 6.5 تا 8)

دمای مناسب برای رشد Cakile edentula

Cakile edentula گیاهی بومی سواحل شنی آمریکای شمالی است و به نوسانات دمایی مقاوم است. بهترین رشد آن در دمای معتدل ۱۵ تا ۲۵ درجه سانتی‌گراد رخ می‌دهد، اما می‌تواند دوره‌های کوتاه گرمای بالاتر تا حدود ۳۰ درجه را نیز تحمل کند. این گیاه نسبت به سرما کوتاه‌مدت مقاوم است، ولی یخبندان‌های طولانی‌مدت می‌توانند به بافت‌های جوان آسیب بزنند.

رطوبت و دسترسی به آب

این گونه در نواحی ساحلی با بادهای خشک و تبخیر بالا تکامل یافته است. رطوبت نسبی متوسط تا کم و آبیاری بسیار محدود برای آن مناسب است. سیستم ریشه‌ای عمیق به گیاه اجازه می‌دهد از رطوبت لایه‌های زیرین شن استفاده کند، بنابراین خاک همیشه خیس برای آن نامطلوب بوده و موجب پوسیدگی ریشه می‌شود.

نیاز نوری

Cakile edentula یک گیاه آفتاب‌پسند است. حداقل ۶ تا ۸ ساعت نور مستقیم خورشید در روز برای رشد بهینه لازم است. در شرایط سایه‌ـ‌روشن، گیاه باریک و ضعیف شده و تولید گل و بذر کاهش می‌یابد. نور شدید ساحلی با بازتاب از سطح شن برای این گونه طبیعی و مفید است.

خاک، شوری و تهویه

این گیاه به‌طور طبیعی روی تپه‌های شنی ساحلی می‌روید، بنابراین به خاک‌های سبک، شنی، با زهکشی بسیار بالا و مواد آلی کم سازگار است. PH خاک از کمی اسیدی تا کمی قلیایی را تحمل می‌کند، ولی خنثی تا کمی قلیایی بهترین است. تحمل شوری بالا از ویژگی‌های مهم آن است و می‌تواند با پاشش آب شور دریا و نمک خاک کنار بیاید. خاک‌های سنگین رسی یا متراکم به‌دلیل تهویه کم برای رشد این گیاه مناسب نیستند.

منابع :




ساير تصاوير :
 


 
 
 


گياهان ديگر از همين خانواده :
 

شلمبیک منداب مروارید(گل عسل) شب بوی معمولی

  محسن شهاب الدین