نام علمي
Eclipta prostrata
دانستنیهای علمی
"گل مروارید کاذب" گیاهی علفی از خانواده کاسنی یا گل ستاره ای است. این گیاه در اغلب نقاط جهان پراکنده است.
این گیاه به دلیل گل های سفیدش به نام E. alba نامیده می شود و نام آن در نواحی هندوستان Bhangra است. گونه ی دارای گل های زرد آن نیز وجود دارد که نام علمی آن E. calendulacea می باشد و نام آن در نواحی هندوستان yellow bhangra است.
دارای ریشه ی استوانه ای و به رنگ مایل به خاکستری است.
گل ها کوچک به قطر 6 تا 8 میلیمتر و دارای گلبرگ های سفید رنگ در انتهای شاخه های اصلی و فرعی ظاهر می شوند.
میوه به صورت فندقه و بالدار بوده است.
خصوصیات - معرفی
ریختشناسی کلی
Eclipta prostrata گیاهی علفی و معمولاً یکساله تا چندسالهٔ کوتاهعمر است که غالباً بهصورت خزنده یا نیمهخوابیده رشد میکند و در محل گرهها توانایی ریشهدهی دارد. قامت گیاه معمولاً کوتاه تا متوسط است و تودهای متراکم روی سطح خاک ایجاد میکند.
ساقه
ساقهها باریک، منشعب و اغلب چهارگوش تا گرد هستند و بسته به شرایط میتوانند ایستاده یا خوابیده باشند. سطح ساقه معمولاً دارای کرکهای ظریف است و رنگ آن از سبز روشن تا سبز مایل به ارغوانی تغییر میکند، بهویژه در نور زیاد یا تنش محیطی.
برگ
برگها ساده، متقابل و معمولاً بدون دمبرگ یا با دمبرگ بسیار کوتاهاند. پهنک برگ عموماً نیزهای تا بیضوی-کشیده است، با نوک تیز و حاشیهٔ کامل یا بسیار دندانهدارِ ریز. سطح برگ میتواند کموبیش کرکدار باشد و رنگ آن سبز تیره تا سبز خاکستری است؛ رگبرگ میانی معمولاً برجستهتر دیده میشود.
گلآذین و گل
گلها در کپههای کوچک (سرگل) تشکیل میشوند که منفرد یا چندتایی در محور برگها یا انتهای شاخهها قرار میگیرند. سرگلها معمولاً کوچک و فشردهاند و ظاهر سفید مشخصی دارند: گلچههای زبانهای حاشیهای سفید و گلچههای لولهای مرکزی سفید تا کرمرنگاند. براکتههای سبزِ پیرامون سرگل، کپه را مانند یک جام کوچک احاطه میکنند.
میوه و بذر
پس از گلدهی، میوهها بهصورت فندقههای بسیار کوچک تشکیل میشوند. بذرها ریز و سبکاند و به پراکنش گیاه در بسترهای مرطوب کمک میکنند.
شرایط محیط رشد
دمای مورد نیاز
نواحی گرمسیری و مرطوب
خاک مورد نیاز
خاک های غنی از مواد آلی
این گونه گیاهی معمولاً در مکان های مرطوب با آب و هوای گرم در نواحی گرمسیری جهان رشد می کند.
این گیاه در هند، چین، تایلند و برزیل گسترش دارد.
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
گل مروارید کاذب به طور سنتی در طب آیین هندو کاربرد دارد. و دارای مزه ای تلخ، گرم، تند و خشک است.
تحقیقات مختلف نشان داده که این گیاه رشد و رنگ مو را بهبود می بخشد.
یک مطالعه بر روی موش ها نشان داده که عصاره محلول در پترولیوم اتر این گیاه با عث افزایش سرعت رشد موها در موش های مورد مطالعه شده است.
همچنین حاوی تعدادی مواد مغذی و روغن است که به بهبود سلامتی کمک می کند.
مفید برای درمان اگزما و التهابات پوستی (درماتیت ها) است.
در درمان عقرب گزیدگی مؤثر است.
به عنوان ضد سم در مقابل مارگزیدگی در چین و برزیل کاربرد دارد.
ریشه های این گیاه استفراغ آور و مسهل است.
در تایوان تمام قسمت های گیاه برای درمان خونریزی، عفونت های خونی، سوزش ادرار، آماس کبدی و اسهال استفاده می شود.
در چین به عنوان گیاهی خنک کننده و نشاط آور کابرد دارد.
این گیاه عمدتاً در تهیه روغن های مو و به صورت عصاره ی الکلی تهیه می گردد.
ترکیبات شیمیایی:
این گیاه دارای وِدِلولاکتون، دی متیل وِدِلولاکتون، پلی پپتیدها، پلی استیلن ها، تیوفندریویتیوها، استروئیدها، تری ترپن ها و فلاونوئیدها است.
نحوه تکثیر گل مروارید کاذب
تکثیر این گیاه از طریق کشت بذرهای آن صورت می گیرد.
برای تکثیر خانگی، بذرها را سطحی روی خاک سبک و مرطوب (ترکیب پیت/کوکوپیت با کمی پرلیت) بپاشید و روی بذرها را زیاد نپوشانید؛ نور به جوانهزنی کمک میکند. رطوبت یکنواخت، دمای ملایم و مهپاشی ملایم، استقرار نشاها را بهبود میدهد. پس از تشکیل چند برگ حقیقی، نشاها را به گلدان بزرگتر منتقل کنید.
روش سریعتر، قلمه ساقه است: از ساقههای سالم ۸ تا ۱۲ سانتیمتری قلمه بگیرید، برگهای پایینی را حذف کنید و در آب یا بستر مرطوب بکارید. گرما و رطوبت بالا ریشهدهی را تسریع میکند و پس از ریشهدار شدن میتوان گیاه را به خاک اصلی منتقل کرد.