گل مروارید کاذب؛ گیاه دارویی شناخته‌شده برای تقویت و سلامت مو

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1393/12/18
گل مروارید کاذب؛ گیاه دارویی شناخته‌شده برای تقویت و سلامت مو
گل مروارید کاذب (Eclipta alba؛ نام پذیرفته‌شده در بسیاری منابع: *Eclipta prostrata*) گیاهی علفی و یک‌ساله تا چندساله از تیره کاسنیان است. **شرایط رشد**: دمای معتدل تا گرم را ترجیح می‌دهد (حدود ۲۰–۳۵°C)، به **رطوبت متوسط تا زیاد** و خاک مرطوب سازگار است و در **نور کامل آفتاب تا نیم‌سایه** بهترین رشد را دارد. **بومی و زیستگاه**: بومی مناطق گرمسیری و نیمه‌گرمسیری (به‌ویژه جنوب/جنوب‌شرق آسیا) و در بسیاری نواحی دنیا طبیعی‌شده؛ معمولاً در زمین‌های مرطوب، حاشیه آبراهه‌ها، شالیزارها و خاک‌های آشفته رشد می‌کند. **ویژگی‌های ظاهری**: ساقه‌ها خزنده تا نیمه‌راست، منشعب و غالباً کرکدار؛ برگ‌ها ساده، متقابل، باریک‌نیزه‌ای تا بیضوی-کشیده با حاشیه کم‌دندانه؛ گل‌آذین‌های کوچک کپه‌ای به رنگ سفید (شبیه «مروارید») در محور برگ‌ها؛ میوه فندقه‌های ریز تیره‌رنگ. **نام‌های رایج**: در ایران غالباً «گل مروارید کاذب» و گاهی «اکلیپتا»؛ در جهان “False daisy” و “Bhringraj/Bringraj”. **کاربرد شاخص**: در پزشکی سنتی آیورودا به‌طور مشهور برای فرآورده‌های مراقبت مو (تقویت و کاهش ریزش) و نیز کاربردهای کبدی شناخته می‌شود.

Nargil_Eclipta prostrata
نام علمي
Eclipta prostrata
نام لاتين
false daisy
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی


"گل مروارید کاذب" گیاهی علفی از خانواده کاسنی یا گل ستاره ای است. این گیاه در اغلب نقاط جهان پراکنده است.
این گیاه به دلیل گل های سفیدش به نام E. alba نامیده می شود و نام آن در نواحی هندوستان Bhangra است. گونه ی دارای گل های زرد آن نیز وجود دارد که نام علمی آن E. calendulacea می باشد و نام آن در نواحی هندوستان yellow bhangra است.
دارای ریشه ی استوانه ای و به رنگ مایل به خاکستری است. 
گل ها کوچک به قطر 6 تا 8 میلیمتر و دارای گلبرگ های سفید رنگ در انتهای شاخه های اصلی و فرعی ظاهر می شوند.
میوه به صورت فندقه و بالدار بوده است.

گل مروارید کاذب

خصوصیات - معرفی


ریخت‌شناسی کلی

Eclipta prostrata گیاهی علفی و معمولاً یک‌ساله تا چندسالهٔ کوتاه‌عمر است که غالباً به‌صورت خزنده یا نیمه‌خوابیده رشد می‌کند و در محل گره‌ها توانایی ریشه‌دهی دارد. قامت گیاه معمولاً کوتاه تا متوسط است و توده‌ای متراکم روی سطح خاک ایجاد می‌کند.


ساقه

ساقه‌ها باریک، منشعب و اغلب چهارگوش تا گرد هستند و بسته به شرایط می‌توانند ایستاده یا خوابیده باشند. سطح ساقه معمولاً دارای کرک‌های ظریف است و رنگ آن از سبز روشن تا سبز مایل به ارغوانی تغییر می‌کند، به‌ویژه در نور زیاد یا تنش محیطی.


برگ

برگ‌ها ساده، متقابل و معمولاً بدون دمبرگ یا با دمبرگ بسیار کوتاه‌اند. پهنک برگ عموماً نیزه‌ای تا بیضوی-کشیده است، با نوک تیز و حاشیهٔ کامل یا بسیار دندانه‌دارِ ریز. سطح برگ می‌تواند کم‌وبیش کرکدار باشد و رنگ آن سبز تیره تا سبز خاکستری است؛ رگبرگ میانی معمولاً برجسته‌تر دیده می‌شود.


گل‌آذین و گل

گل‌ها در کپه‌های کوچک (سرگل) تشکیل می‌شوند که منفرد یا چندتایی در محور برگ‌ها یا انتهای شاخه‌ها قرار می‌گیرند. سرگل‌ها معمولاً کوچک و فشرده‌اند و ظاهر سفید مشخصی دارند: گلچه‌های زبانه‌ای حاشیه‌ای سفید و گلچه‌های لوله‌ای مرکزی سفید تا کرم‌رنگ‌اند. براکته‌های سبزِ پیرامون سرگل، کپه را مانند یک جام کوچک احاطه می‌کنند.


میوه و بذر

پس از گلدهی، میوه‌ها به‌صورت فندقه‌های بسیار کوچک تشکیل می‌شوند. بذرها ریز و سبک‌اند و به پراکنش گیاه در بسترهای مرطوب کمک می‌کنند.

false daisy

شرایط محیط رشد

دمای مورد نیاز
دمای مورد نیاز گل مروارید کاذب
نواحی گرمسیری و مرطوب
آبیاری و رطوبت
رطوبت مورد نیاز گل مروارید کاذب
کمی مرطوب
نور مورد نیاز
نور مورد نیاز گیاه گل مروارید کاذب
زیاد
خاک مورد نیاز
خاک مورد نیاز گل مروارید کاذب
خاک های غنی از مواد آلی


این گونه گیاهی معمولاً در مکان های مرطوب با آب و هوای گرم در نواحی گرمسیری جهان رشد می کند.
این گیاه در هند، چین، تایلند و برزیل گسترش دارد.

Eclipta alba

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی


گل مروارید کاذب به طور سنتی در طب آیین هندو کاربرد دارد. و دارای مزه ای تلخ، گرم، تند و خشک است.
تحقیقات مختلف نشان داده که این گیاه رشد و رنگ مو را بهبود می بخشد.
یک مطالعه بر روی موش ها نشان داده که عصاره محلول در پترولیوم اتر این گیاه با عث افزایش سرعت رشد موها در موش های مورد مطالعه شده است.
همچنین حاوی تعدادی مواد مغذی و روغن است که به بهبود سلامتی کمک می کند.

مفید برای درمان اگزما و التهابات پوستی (درماتیت ها) است.
در درمان عقرب گزیدگی مؤثر است.
به عنوان ضد سم در مقابل مارگزیدگی در چین و برزیل کاربرد دارد.
ریشه های این گیاه استفراغ آور و مسهل است.
در تایوان تمام قسمت های گیاه برای درمان خونریزی، عفونت های خونی، سوزش ادرار، آماس کبدی و اسهال استفاده می شود.
در چین به عنوان گیاهی خنک کننده و نشاط آور کابرد دارد.
این گیاه عمدتاً در تهیه روغن های مو و به صورت عصاره ی الکلی تهیه می گردد.

ترکیبات شیمیایی:

این گیاه دارای وِدِلولاکتون، دی متیل وِدِلولاکتون، پلی پپتیدها، پلی استیلن ها، تیوفندریویتیوها، استروئیدها، تری ترپن ها و فلاونوئیدها است.

معرفی و راهنمای پرورش سبزی جات برگی - گل مروارید کاذب

نحوه تکثیر گل مروارید کاذب


تکثیر این گیاه از طریق کشت بذرهای آن صورت می گیرد.

تولیدمثل Eclipta alba در طبیعت

گیاه Eclipta alba (گل مروارید کاذب) در زیستگاه‌های مرطوب، حاشیه آبراهه‌ها و زمین‌های آشفته به‌طور عمده از طریق تولیدمثل جنسی با بذر گسترش می‌یابد. گل‌آذین‌های کوچک آن پس از گرده‌افشانی (اغلب با حشرات ریز و گاهی خودگشنی) دانه‌های سبک تولید می‌کنند که با آبِ روان، گل‌ولای و جابه‌جایی خاک پخش می‌شوند. جوانه‌زنی معمولاً در بسترهای مرطوب و نور کافی بهتر رخ می‌دهد و چرخه رشد سریع گیاه باعث می‌شود در یک فصل چندین بار بذر تولید کند.

تکثیر در خانه با بذر

برای تکثیر خانگی، بذرها را سطحی روی خاک سبک و مرطوب (ترکیب پیت/کوکوپیت با کمی پرلیت) بپاشید و روی بذرها را زیاد نپوشانید؛ نور به جوانه‌زنی کمک می‌کند. رطوبت یکنواخت، دمای ملایم و مه‌پاشی ملایم، استقرار نشاها را بهبود می‌دهد. پس از تشکیل چند برگ حقیقی، نشاها را به گلدان بزرگ‌تر منتقل کنید.

تکثیر رویشی با قلمه

روش سریع‌تر، قلمه ساقه است: از ساقه‌های سالم ۸ تا ۱۲ سانتی‌متری قلمه بگیرید، برگ‌های پایینی را حذف کنید و در آب یا بستر مرطوب بکارید. گرما و رطوبت بالا ریشه‌دهی را تسریع می‌کند و پس از ریشه‌دار شدن می‌توان گیاه را به خاک اصلی منتقل کرد.

false daisy

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره کاسنی - آستراسه و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 5 از ۵، بر اساس 9 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

مریم منصوریان 1394/10/07
سلام و تشکر از زحمات شما
کدام قسمت از گل مروارید کاذب مورد استفاده قرار می گیرد؟
تجمع ترپن ها در کدام قسمت این گل بیشتر است؟

ثبت پرسش یا نظر جدید