عروس سنگ طلایی - گیاهان بومی ایران

نویسنده: شیما حسن زاده
تاریخ انتشار: 1399/05/05
عروس سنگ طلایی - گیاهان بومی ایران
عروس‌سنگ طلایی (*Dionysia revoluta*) گونه‌ای زینتی و صخره‌زی از تیرهٔ پامچالیان (Primulaceae) است که برای رشد به نور زیاد و غیرمستقیم تا آفتاب ملایم نیاز دارد؛ بهترین عملکرد آن در محیط‌های خنک تا معتدل (تقریباً ۵–۲۰°C) و با تهویهٔ خوب است. این گیاه رطوبت ملایم را می‌پسندد، اما به‌دلیل حساسیت به ماندابی شدن، بستر بسیار سبک و با زهکشی عالی (شکاف سنگ‌ها/خاک‌های آهکی-ریگدار) ضروری است.

این گونه بومی ایران و به‌ویژه نواحی کوهستانی زاگرس است و در زیستگاه‌های صخره‌ای، دیواره‌ها و شکاف سنگ‌ها در ارتفاعات می‌روید. از نظر ظاهری، گیاهی کوچک و چندساله با رشد بالشتکی (کوسنی) است؛ برگ‌ها کوچک، متراکم و چرمی-نسبتاً ضخیم بوده و rosetteهای فشرده تشکیل می‌دهند. گل‌ها معمولاً زردِ طلایی، پنج‌لوبه و خوش‌نمای بهاری هستند که روی ساقه‌های کوتاه بالای تودهٔ برگ ظاهر می‌شوند.

نام رایج در ایران «عروس‌سنگ طلایی» و در منابع انگلیسی معمولاً در قالب نام‌های گروهی مانند **Dionysia / Rock primrose** (پامچالِ صخره‌ای) و گاه با اشاره به رنگ گل، **golden rock primrose** به‌کار می‌رود.

Nargil_Dionysia revoluta
نام علمي
Dionysia revoluta
نام لاتين
خانواده (تيره)


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه عروس سنگ طلایی
متوسط
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  عروس سنگ طلایی
خشک
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  عروس سنگ طلایی
18-20 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  عروس سنگ طلایی
مکان های صخره ای

دانستنیهای علمی



رده‌بندی علمی

Dionysia revoluta (عروس سنگ طلایی) یک گیاه گلدار از تیره Primulaceae (نخستین‌سانان) است؛ همان تیره‌ای که جنس‌هایی مانند Primula نیز در آن قرار می‌گیرند. این گونه در جنس Dionysia جای می‌گیرد؛ جنسی که با سازگاری‌های ویژه برای زیست در شکاف سنگ‌ها و صخره‌های آهکی شناخته می‌شود.


منطقه بومی و زیستگاه

این گونه بومی ایران است و در زیستگاه‌های کوهستانیِ خشک تا نیمه‌خشک یافت می‌شود. زیستگاه شاخص آن دیواره‌ها و پرتگاه‌های سنگی، شکاف صخره‌ها و برون‌زدهای آهکی است؛ جایی که خاک بسیار کم‌عمق بوده و گیاه با تکیه بر ریزمحیط‌های محافظت‌شده از فرسایش و تبخیر شدید، بقا می‌یابد. شکل رشد بالشتکی/کوسنی و تراکم برگ‌ها معمولاً به کاهش اتلاف آب و مقاومت در برابر باد و نوسان دما کمک می‌کند.


دانستنی‌های اکولوژیک و ریخت‌شناسی

رشد فشرده و چسبیده به سنگ در Dionysia revoluta یک راهبرد اکولوژیک برای بهره‌برداری از رطوبت اندک و محافظت از مریستم‌ها در شرایط سخت کوهستانی است. گل‌دهی معمولاً در فصل‌های خنک‌تر و مرطوب‌تر رخ می‌دهد و رنگ گل‌ها (اغلب زرد در این گروه) با نام رایج «طلایی» همخوانی دارد.


تاریخچه و جایگاه در گیاه‌شناسی

جنس Dionysia در گیاه‌شناسی به‌عنوان یکی از نمونه‌های برجسته اندِمیسم (بوم‌زادگی) در فلات ایران و پیرامون آن مطرح است. مطالعه این جنس برای فهم تکامل گیاهان صخره‌زی، سازگاری به خشکی و جدایی‌های زیستی در کوهستان‌های جنوب‌غرب آسیا اهمیت علمی دارد.



عروس سنگ طلایی

خصوصیات - معرفی


این گیاه متعلق به خانواده پامچالیان و این خانواده شامل بیش از 72 گونه خاص چندساله در ایران استکه در کوهستان های خشک به صورت محدود پراکنش دارد. این گیاه با نام عروس سنگ طلایی یا نام محلی اسفند مریم، یکی از گونه های بومی است که پراکنش گسترده ای در ایران دارد. 






ساير تصاوير :
 

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی


عصاره این گیاه حاوی مقادیری از ترکیبات فنلی از جمله گالیک اسید، کافئیک اسید، کلروژنیک اسید و کوئرستین است. عصاره این گیاه به عنوان یک آنتی اکسیدان توان بالقوه دارد و انجام تحقیقات بیشتر در این زمینه ضروری به نظر می رسد. 



عروس سنگ طلایی - گیاهان بومی ایران


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس دیونیزیا و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره پامچال - پريمولاسه و جنس های آن

سایر اطلاعات


یک گیاه دارویی در طب سنتی ایران می باشد که به منظور رفع مشکلات معده و ضدعفونی زخم ها به کار می رود. عصاره ها و اسانس این گیاه اثر بازداری بر رشد انواع میکروارگانیسم ها از جمله باکتری های استافیلوکوکوس اورئوس، اسنیتوباکتر، پروتئوس، سودوموناس، استاف کواگولاز منفی، انتروباکتر و سیتروباکتر نشان دادند. 



Dionysia revoluta

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.83 از ۵، بر اساس 12 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید