هویج وحشی

دانستنیهای علمی

هویج گیاهیست علفی و از خانواده ی آپیاسه و بومی اروپا و آسیاست. حدود 25 گونه در این جنس وجود دارد.

رده‌بندی علمی

Daucus carota (هویج وحشی) از تیرهٔ Apiaceae (چتریان) است؛ تیره‌ای شناخته‌شده با گل‌آذین‌های چتری و گیاهان معطر. این گونه در جنس Daucus قرار می‌گیرد که چندین گونهٔ نزدیک با تنوع ریختی بالا را دربر می‌گیرد.

منطقهٔ بومی و زیستگاه

خاستگاه اصلی هویج وحشی به‌طور کلاسیک اروپا و غرب آسیا (به‌همراه بخش‌هایی از شمال آفریقا) دانسته می‌شود. زیستگاه معمول آن چمنزارها، حاشیهٔ جاده‌ها، زمین‌های بایر، کشتزارهای رهاشده و شیب‌های آفتاب‌گیر است و اغلب در خاک‌های نسبتاً سبک و زهکش‌دار، از جلگه تا ارتفاعات میانی دیده می‌شود.

تاریخچهٔ شناخت و نام‌گذاری

این گیاه در سنت‌های گیاه‌شناسی اروپا از دیرباز شناخته شده بود، اما جایگاه رسمی آن در رده‌بندی نوین با نظام نام‌گذاری دودویی تثبیت شد؛ کارل لینه (Linnaeus) نام Daucus carota را در سال 1753 در اثر بنیادین خود Species Plantarum منتشر کرد. در مطالعات جدید، هویج اهلی به‌عنوان زیرگونه‌ای از همین گونه (معمولاً D. carota subsp. sativus) در نظر گرفته می‌شود که پیوند تکاملی آن با جمعیت‌های وحشی را نشان می‌دهد.

نام‌های رایج محلی و جهانی

نام‌های رایج انگلیسی آن شامل Wild carrot و Queen Anne’s lace است. در فارسی بیشتر با نام هویج وحشی شناخته می‌شود و در برخی منابع گیاه‌دارویی به نام‌های محلی متفاوت نیز اشاره می‌شود. نام علمی لاتین به‌عنوان شناسهٔ جهانی دقیق‌ترین راه ارجاع به این گونه در متون علمی است.

خصوصیات - معرفی

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 8 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک خنثی با زهکشی بالا حاوی رس و ماسه

این گیاه علفی دوساله و گلدار است و طول آن به یک متر می رسد. در سال دوم به گل می نشیند.
گل آذین آن چتری است و حدود 3 تا 7 سانتی متر عرض دارد. گل آذین پر از گل های صورتی رنگ قبل از باز شدن گل هاست. پس از اینکه گل ها باز شدند رنگ آنها به سفید تغییر می یابد. در زیر گل آذین برگچه هایی جود دارد. ظاهر گل آذین مشابه با لانه ی پرنده ی است. گل ها پس از خشک شدن بذرهای ریزی را آزاد می کنند.
برگ های این گیاه به صورت سوزنی و منشعب است و ظاهری شوید مانند دارد. ریشه ی این گیاه خوراکی است و خواص بسیاری دارد.

مقابله به آفات هویج وحشی

این گیاه معمولا نسبت به بیماری ها و آفات مقاوم است. اما می تواند به انواع لارو های چوب کبریتی و سوسک های ریز مبتلا شود. نوعی آفت به نام گل ستاره ای زرد که روی برگ های آن را می گیرد و از آن تغذیه می کند می تواند موجب کوچک و رشته ای شدن ریشه های هویج شود. می توان برای کنترل آفات از روش های بیولوپیک مانند رها سازی جیرجیرک ها در مزرعه استفاده نمود.

نحوه تکثیر هویج وحشی

برای کاشت این گیاه بایستی خاک عاری از سنگ باشد.
برای تکثیر این گیاه از روش کاشت بذر استفاده می شود و بذرها را باید در فاصله ی 5 تا 7 سانتی متری از یکدیگر کاشت. این گیاه نیازمند آفتاب فراوان و آبیاری متوسط است. علف های هرز بایستی از اطراف این گیاه حذف شوند. در صورتی که زهکشی خاک خوب نباشد ریشه ها چنگالی شکل خواهند شد.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

ریشه ی این گیاه ترد و شکننده و شیرین است و دارای منابع ویتامین بالایی است.

خواص دارویی هویج :
   1- برای درمان بیماریهايی كه مربوط به کمبود موادّ غذایی - به خصوص ویتامین‌ها - در بدن هستند ، می‌توان از هويج استفاده كرد.
   2- هويج مقدار زیادی ویتامین‌های C ، B ، A و D دارد و مخصوصا برای درمان اگزما بسیار مناسب است.
   3- هویج پخته به صورت استعمال خارجی ، برای رفع درد و خارش ، و درمان سوختگی‌ها و آکنه استعمال می‌شود.
   ۴- در هويج يک نوع انسولين گياهی وجود دارد كه اثر كم كنندگی قند خون را درا می‌باشد؛ بنابراين بيماران ديابتی و كسانی كه قند خون بالا دارند ، می‌توانند به مقدر كم از اين گياه استفاده كنند.
   ۵- خوردن هويج مقاومت بدن را در مقابل بيماری‌های عفونی افزايش می‌دهد.
   ۶- مصرف هويج در برطرف كردن سرفه‌های مقاوم ، آسم ، ‌خلط خونی و دفع كرم اثر معجزه‌آسايی دارد.

عوارض جانبی - هشدار

قسمت هایی از اندام هوایی این گیاه اگر بلعیده شوند سمی هستند. چیدن این گیاه می تواند موجب واکنش های آلرژیک و خارش شود.

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس Daucus و همه گونه های آن

گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره چتریان و جنس های آن