Cucumis melo var.inodorusHoneydew melon که به فارسی خربزه عسلی نامیده میشود، گیاهی از خانواده کدوئیان بومی آسیا می باشد. نیاز های این گیاه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دمای محیط: 18 تا 24 درجه خاک: خاک حاصلخیز با مواد غذایی کافی
دانستنیهای علمی
نام علمي
Cucumis melo var.inodorus
ردهبندی و جایگاه سامانهای
خربزه عسلی با نام علمی Cucumis melo var. inodorus یکی از واریتههای گونه Cucumis melo از تیره Cucurbitaceae (کدوییان) است. این تیره با ساقههای رونده، پیچکها، گلهای تکجنسی و میوههای نوع پپونید (pepo) شناخته میشود. جنس Cucumis شامل خیار و انواع خربزه بوده و تنوع آن از نظر شکل و ترکیب قندی میوه بسیار بالاست.
منطقه بومی و زیستگاه
مرکز خاستگاه Cucumis melo بهطور کلی به نواحی خشک تا نیمهخشک آفریقا و بخشهایی از جنوبغرب آسیا نسبت داده میشود، اما گسترش و اهلیسازی آن در حوضه مدیترانه و خاورمیانه نقش مهمی داشته است. واریته inodorus بیشتر با اقلیمهای گرم و فصل رشد طولانی سازگار است و در زیستگاههای کشاورزیِ آفتابگیر با خاکهای سبک تا متوسط، زهکشدار و غنی از مواد آلی بهترین عملکرد را دارد.
ویژگیهای علمی متمایز واریته inodorus
نام inodorus به «کمبو یا بیبو» بودن نسبت داده میشود و از نظر فیزیولوژی پسرس، این گروه معمولاً کلایمکتریک ضعیفتری نسبت به برخی خربزههای معطر نشان میدهد؛ بنابراین رایحه کمتر و قابلیت نگهداری و حملونقل بالاتر از ویژگیهای شناختهشده آن است. افزایش قند محلول در مراحل پایانی رشد میوه، یکی از شاخصههای مهم کیفی در این واریته است.
تاریخچه اهلیسازی و انتشار
شواهد باستانشناختی و متون کهن نشان میدهد خربزهها از هزاران سال پیش در خاورمیانه و مدیترانه کشت میشدهاند. انتخاب انسانی برای شیرینی، اندازه میوه و دوام پس از برداشت به شکلگیری گروههای مختلف از جمله inodorus انجامید و سپس از طریق مسیرهای تجارت و کشاورزی سنتی به اروپا، و در دورههای بعد به قاره آمریکا و سایر مناطق گرمسیر منتقل شد.
خصوصیات - معرفی
خربزه عسلی یکی از گیاهان خانواده کدوئیان است که ارتباط خویشاوندی نزدیکی با طالبی (Cucumis melo var. reticulatus) دارد.
میوه های این گیاه تقریباً تخم مرغی شکل بوده و حدود 15 تا 22 سانتیمتر طول دارند. وزن آنها از 1.8 کیلوگرم تا 3.6 کیلوگرم متفاوت است. گوشت آن معمولاً به رنگ سبز کمرنگ بوده در حالی که پوست آن صاف و به رنگ های زرد تا زرد مایل به سبز دیده می شود. هر میوه دارای تعداد زیادی بذر می باشد. این میوه ها، آبدار و شیرین هستند و به عنوان دسر مورد استفاده بسیاری از مردم جهان قرار می گیرند.
بوته آن کوتاه و ساقه هایش روی زمین می خوابد. بوته های این گیاه، شباهت زیادی به خیار دارند. گل ها یک دوره و در صبح زود باز می شوند و گرده افشانی توسط حشرات انجام می گیرد.
شرایط نگهداری خربزه عسلی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
18 تا 24 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک حاصلخیز با مواد غذایی کافی
|
شرایط رشدی و آب و هوایی مطلوب برای این گیاه عبارتست از یک فصل نسبتاً طولانی و عاری از یخبندان که با میزان فراوانی نور خورشید و حرارت، هوای خشک و رطوبت کافی خاک همراه باشد.
چنانچه در دوره رسیدن میوه، شرایط آب و هوایی، ابری و بارانی باشد میوه کیفیت مناسبی پیدا نمی کند.
حد نصاب درجه حرارت از 18 تا 24 درجه است.
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
این گیاهان، علاوه بر بتاكاروتن، يكی از منابع مهم تأمين كننده پتاسيم برای بدن هستند. پتاسيم نقش بسيار مهمی در انتقال امواج عصبی از مغز به عضله دارد، بنابراين كمبود آن می تواند باعث اختلال در عملكرد صحيح سيستم عصبی بدن و ماهيچه ها شود. همچنين پتاسيم با مكانيسم های متفاوت سبب گشادی عروق و بهبود جريان خون می شود و كمبود آن می تواند با ايجاد انقباض در عروق زمينه بروز سكته های مغزی را فراهم آورد. معمولاً در آب و هوای گرم و در كسانی كه فعاليت بدنی شديد دارند مقدار زيادی پتاسيم همراه با سديم از بدن دفع می شود.
مصرف مقدار كافی از بتاكاروتن می تواند در پيشگيری از بروز كاتاراكت نيز مؤثر باشد. بروز آب مرواريد علل متفاوتی دارد. ديابت، اشعه ماوراءبنفش خورشيد و برخی بيماری ها از علل بروز كاتاراكت در سنين بالا هستند. به نظر می رسد تجمع راديكال های آزاد اكسيژن با تخريب لنز چشم و غشاء سلول ها به تدريج سبب تاری چشم و كاتاراكت می شود. بررسی های زيادی كه توسط دانشمندان انجام شده است نشان می دهند كه مصرف ميوه های غنی از آنتی اكسيدان ها در پيشگيری و تأخير بروز كاتاراكت مؤثر است.
خربزه ها و طالبی ها يكی از منابع غنی از بتاكاروتن و ويتامين A است. بتاكاروتن كه در گياهان وجود دارد، رنگدانه ای به رنگ نارنجی است كه پس از مصرف می تواند در دستگاه گوارش به ويتامين A تبديل شود. ويتامين A نقش های بسيار متعددی در بدن دارد كه از جمله آنها می توان به ارتقاء سيستم ايمنی بدن، توليدمثل و بينايی اشاره نمود. يكی از فوايد مصرف بتاكاروتن پيشگيری از بروز سرطان است. بررسی ها نشان می دهند كه مصرف زياد ميوه های حاوی بتاكاروتن شيوع تومورهای سرطاني را كاهش می دهد.
بتاكاروتن يك آنتی اكسيدان قوی محسوب می شود. آنتی اكسيدان ها به طور مؤثری از بروز بيماری های قلبی عروقی جلوگيری می كنند. نقش آنتی اكسيدان ها جمعآوری راديكال های آزاد اكسيژن از بدن است. در اثر افزايش راديكال های آزاد اكسيژن در بدن چربی های موجود در خون خصوصاً LDL اكسيده می شوند. اكسيده شدن LDL مرحله آغازين تشكيل پلاك در سطح عروق خونی است. چنانچه ميزان چربی های خون كنترل شده و مواد غذايی سرشار از آنتی اكسيدانی ها به ميزان كافی در رژيم غذايی وجود داشته باشد، از اكسيداسيون LDL و در نتيجه گرفتگی عروق جلوگيری می شود.
ارزش غذایی:
در هر صد گرم از میوه های این گیاه حدود 150 کیلوژول (36 کیلوکالری) انرژی، 0.09 گرم کربوهیدرات ها، 8.12 گرم قند، 0.8 گرم فیبر خام، 0.14 گرم چربی، 0.54 گرم پروتئین، 0.038 میلیگرم ویتامین ب1 (تیامین)، 0.012 میلیگرم ویتامین ب2 (ریبوفلاوین)، 0.418 میلیگرم ویتامین ب3 (نیاسین)، 0.155 میلیگرم ویتامین ب5 (پانتوتنیک اسید)، 0.088 میلیگرم ویتامین ب6، 19 میکروگرم ویتامین ب9 (فولات)، 18 میلیگرم ویتامین ث، 2.9 میکروگرم ویتامین کا، 6 میلیگرم کلسیم، 0.17 میلیگرم آهن، 10 میلیگرم منیزیم، 0.027 میلیگرم منگنز، 11 میلیگرم فسفر، 228 میلیگرم پتاسیم، 18 میلیگرم سدیم و 0.09 میلیگرم روی، وجود دارد.
نحوه تکثیر خربزه عسلی
تکثیر این گیاهان از طریق کشت بذرهای آنها صورت می گیرد. به این صورت که آنها را بر روی ردیف هایی از برآمدگی های خاکی و به صورت گروهی یا دسته ای می کارند.
معمولاً کشت خربزه عسلی در زمین اصلی صورت می گیرد. برای این کار باید زمین به خوبی آماده گردد. زمین را برای کشت، به صورت جوی و پشته در می آورند. در زراعت های سطوح کوچک در محل کاشت، گودالی حفر کرده و بذور را در آن می کارند. آبیاری گیاهان نیز باید به طور منظم انجام شود.
متأسفانه، گاهی برخی از افراد به خصوص آنهایی كه دچار اضافه وزن يا ديابت هستند، گمان می كنند اگر هندوانه يا خربزه ای، شيرين نباشد، بنابراين قند و كالری ندارد و آنها می توانند با خيال راحت از آن خوراكی به هر ميزان كه دلشان خواست، ميل كنند. در صورتی كه اصلاً اينطور نيست. اگر هر كدام از صيفی ها، شيرينی لازم را نداشته باشند به اين معناست كه شرايط آب و هوایی يا زراعی مناسب برای تبديل نشاسته به قند درون آنها وجود نداشته است، اما همين صيفی های كم شيرين هم دارای كالری هستند و مصرف بيش از اندازه آنها توصيه نمی شود.
خربزه همراه با عسل به شدت دیر هضم است، معده توان هضم این مواد را به طور کامل نداشته و رفلکس معده را بر هم می زند، در نتیجه دردهای شدید در معده احساس خواهد شد که در این صورت باید فوری به پزشک مراجعه گردد، زیرا این مشکل می تواند موجب مرگ افراد شود.