فندق لامبرت

دانستنیهای علمی

درخت فندق، درختچه ای برگریز از خانواده  Betulaceae ( بتولاسه) است که بومی جنوب شرقی اروپا و جنوب غربی آسیا ( از بالکان تا ترکیه )  میباشد.
این گیاه دارای برگهایی ارغوانی رنگ است که جاوه خاصی به این گیاه میبخشد از این رو گیاه زینتی محبوبی به شمار می آید.
Filbert  دارای میوه هایی مانند فندق میباشد از این رو در تجارت این درخت را به خاطر آجیلش میکارند.
میوه این گیاه ( فندق ) را هم به صورت خام و هم به صورت بوداده مصرف میکنند و بسیار محبوب است.

خصوصیات - معرفی

درخت فندق ، درختچه ای برگریز است که بین 6 تا 10 متر ارتفاع دارد و گستردگی آن بین 2.5 تا 4 متر میباشد .
این گیاه سرعت رشد آهسته ای دارد و بین 10 تا 20 سال زمان نیاز است تا به رشد کامل خود برسد.
هر شاخه 20 سانتیمتر ضخامت دارد.
برگها بنفش رنگ میباشند و گرد هستند بین 5 تا 12 سانتیمتر طول و بین 4 تا 10 سانتیمتر عرض دارند .
حاشیه این برگها دندانه دندانه میباشد.
گلها در اواخر زمستان شکوفا میشوند و جنبه زینتی ندارند .
گلهای نر و ماده به صورت جدا از هم قرار گرفته اند و گرده افشانی توسط باد صورت میگیرد.
گلهای نر به رنگ زرد کمرنگ بوده و بین 5 تا 10 سانتیمتر هستند.
گلهای ماده به رنگ قرمز روشن میباشند و بین 1 تا 3 میلیمتر طول دارند.
میوه این گیاه فندق است ، هر فندق بین 1.5 تا 2.5 سانتیمتر طول دارد و در یک پوشش غشایی فراتر از خودش احاطه شده است .(این پوشش بین 3 تا 5 سانتیمتر طول دارد).
سنجاب ها از میوه این گیاه تغذیه میکنند و منبع تغذیه مهمی برای آنها به شمار می آید.

میوه این درختچه ( فندق) خوراکی بوده و محبوب میباشد ولی کمتر از فندق معروف (hazel) رایج است.

شرایط محیط رشد

شرایط نگهداری گیاه  corylus maxima به شرح زیر میباشد:

خاک: خاک شنی،ماسه ای ، لومی ، مرطوب و خوب زهکشی شده ،برای رشد این گیاه مناسب است.
نور: آفتابی- نیمسایه
دما : دمای بین -3 تا 16 درجه مناسب است.
به طور کلی این گیاه در برابر سرما مقاوم است.
آبیاری: به طور متوسط صورت گیرد.
هرس: بهتر است سالیانه تا 1/3 شاخه های قدیمی حذف شوند.

مقابله به آفات فندق لامبرت

آفات و امراض:
در مورد این گیاه مراقب بیماری های لکه برگی و سوختگی باشید.
از درخت فندق در برابر شته ها و کرم ها محافظت کنید.

آفات مهم Corylus maxima و کنترل

شته فندق (Myzocallis coryli) با مکیدن شیره، باعث پیچیدگی برگ و کاهش رشد می‌شود. کنترل: هرس شاخه‌های آلوده، حفظ دشمنان طبیعی (کفشدوزک‌ها)، و در طغیان استفاده هدفمند از صابون حشره‌کش یا روغن‌های معدنی در زمان مناسب.

سوسک فندق (Curculio nucum) با سوراخ‌کردن میوه، موجب ریزش و کرم‌خوردگی مغز می‌شود. کنترل: جمع‌آوری و امحای میوه‌های ریخته، شخم سطحی پاییزه برای کاهش شفیره‌ها، و نصب تله/پایش؛ در صورت نیاز، سمپاشی زمان‌بندی‌شده بر اساس پایش بالغ‌ها.

بیماری‌های رایج و روش‌های پیشگیری

بلایت/شانکر باکتریایی (Xanthomonas arboricola pv. corylina) سبب لکه‌های آبسوخته روی برگ و زخم روی شاخه‌ها می‌شود. کنترل: هرس در هوای خشک، ضدعفونی ابزار، حذف شاخه‌های بیمار، و استفاده از ترکیبات مسی به‌صورت پیشگیرانه (با رعایت برچسب و محدودیت‌های محلی).

سفیدک پودری روی برگ‌ها پوشش سفید ایجاد کرده و فتوسنتز را کاهش می‌دهد. کنترل: افزایش تهویه تاج با هرس، جلوگیری از آبیاری بارانی، و در صورت شدت، گوگرد یا قارچ‌کش‌های مجاز.

اصول مدیریت تلفیقی (IPM)

پایش منظم، بهداشت باغ، انتخاب نهال سالم و تغذیه متعادل مهم‌ترین راه کاهش خسارت آفات و بیماری‌ها در فندق لامبرت هستند.

نحوه تکثیر فندق لامبرت

تکثیر این گیاه به روش  قلمه زدن و در فصل بهار صورت میگیرد.

مروری بر تولیدمثل Corylus maxima (فندق لامبرت)

فندق لامبرت در باغ‌ها عمدتاً برای تولید مغز فندق و گاهی به‌عنوان پرچین/زینتی کاشته می‌شود؛ بنابراین تکثیر آن بیشتر به روش‌های رویشی انجام می‌گیرد تا صفات رقم (کیفیت مغز، زمان رسیدگی و یکنواختی محصول) حفظ شود. در تکثیر بذر، گیاهان حاصل معمولاً از نظر صفات میوه و باردهی یکنواخت نیستند.

تولیدمثل طبیعی: گرده‌افشانی و بذر

این گونه تک‌پایه است: گل‌های نر به‌صورت شاتون و گل‌های ماده کوچک و نامحسوس‌اند و گرده‌افشانی عمدتاً با باد انجام می‌شود. پس از تشکیل میوه، بذرها درون فندق قرار می‌گیرند و در طبیعت با کمک جوندگان و پرندگان پراکنده می‌شوند. بذر برای جوانه‌زنی معمولاً به یک دوره سرمادهی (stratification) نیاز دارد.

تکثیر در خانه و باغ: پاجوش و خوابانیدن

رایج‌ترین روش برای باغداران، استفاده از پاجوش‌های پایه است که از طوقه یا ریشه‌ها ظاهر می‌شوند؛ پاجوش‌های قوی را در فصل خواب با بخشی از ریشه جدا و منتقل می‌کنند. خوابانیدن شاخه (خوابانیدن ساده یا خوابانیدن پشته‌ای/کپه‌ای) نیز بسیار موفق است: شاخه‌های انعطاف‌پذیر را خم کرده، بخشی را زیر خاک ثابت می‌کنند تا ریشه‌دار شود و سپس از گیاه مادری جدا می‌گردد. این روش‌ها کم‌هزینه و مناسب باغ‌های کوچک‌اند.

تکثیر حرفه‌ای: پیوند

برای تکثیر ارقام مرغوب، پیوند (مانند پیوند شکمی یا اسکنه بسته به منطقه) روی پایه‌های سازگار یا نهال‌های فندق به‌کار می‌رود. پیوند امکان حفظ دقیق رقم و بهبود یکنواختی باغ را فراهم می‌کند.

قلمه و کشت بافت

ریشه‌دهی قلمه در فندق لامبرت معمولاً دشوارتر و وابسته به سن شاخه و کاربرد هورمون‌های ریشه‌زا است، لذا کمتر از خوابانیدن استفاده می‌شود. در مقیاس تجاری، کشت بافت می‌تواند نهال‌های یکنواخت و عاری از بیماری تولید کند، اما نیازمند امکانات تخصصی است.

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس فندق و همه گونه های آن