آلوی کاکائو؛ درختچه همیشه‌سبز ساحلی با میوه خوراکی و مقاوم به شوری

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1393/10/19
آلوی کاکائو؛ درختچه همیشه‌سبز ساحلی با میوه خوراکی و مقاوم به شوری
Chrysobalanus icaco (آلوی کاکائو) که در منابع جهانی با نام‌های Coco plum و Icaco شناخته می‌شود، در ایران عمدتاً با نام آلوی کاکائو یا کوکو پلام معرفی می‌گردد. این گونه درختچه یا درخت کوچک همیشه‌سبز از خانواده Chrysobalanaceae است و معمولاً 1 تا 6 متر ارتفاع دارد. برگ‌ها ساده، متناوب، چرمی و بیضی تا گرد با حاشیه کامل و سطح براق‌اند؛ گل‌ها کوچک، سفید تا سبزفام و خوشه‌ای بوده و میوه شفت گوشتی، گرد تا بیضی به رنگ سفید کرم تا صورتی یا بنفش تیره با یک هسته سخت است. این گیاه به گرما، نور کامل تا نیم‌سایه، خاک‌های سبک تا شنی و زهکشی مناسب سازگار بوده و تحمل نسبی به شوری و بادهای ساحلی دارد. بومی مناطق ساحلی گرمسیری قاره آمریکا و کارائیب است و در زیستگاه‌های مانگرو حاشیه‌ای، تپه‌های شنی و بیشه‌زارهای ساحلی رشد می‌کند. میوه خوراکی آن در برخی مناطق به‌طور محلی مصرف می‌شود.

Nargil_Chrysobalanus icaco
نام علمي
Chrysobalanus icaco
نام لاتين
coco plum
خانواده (تيره)

خصوصیات - معرفی

"آلوی کاکائو" بصورت درختچه ای به ارتفاع یک تا سه متر و یا درختی انبوه به ارتفاع دو تا شش متر دیده می شود که به ندرت به 10 متر نیز می رسد.
پوست تنه به رنگ خاکستری یا قهوه ای مایل به قرمز بوده که روی آن نقاط سفید رنگی نیز دیده می شود.
برگ ها همیشه سبز، پهن و تخم مرغی شکل تا تقریباً گرد؛ گاهی چرمی، به طول 3 تا 10 سانتیمتر و عرض 2.5 تا 7 سانتیمتر، به رنگ سبز تا قرمز روشن می باشند.
گل ها کوچک، سفید رنگ و خوشه ای بوده که در فصل بهار ظاهر می شوند. این گل ها کمی معطر نیز می باشند.
میوه ها گرد یا تخم مرغی شکل، خوشه ای و به قطر پنج سانتیمتر هستند که در فصل تابستان تشکیل می گردند. این میوه ها به رنگ زرد کم رنگ یا قرمز یا ارغوانی تیره می باشند.

coco plum

شرایط محیط رشد

دمای مورد نیاز
دمای مورد نیاز آلوی کاکائو
حساس به سرمای کمتر از صفر
آبیاری و رطوبت
رطوبت مورد نیاز آلوی کاکائو
کمی خشک
نور مورد نیاز
نور مورد نیاز گیاه آلوی کاکائو
زیاد
خاک مورد نیاز
خاک مورد نیاز آلوی کاکائو
خاک های وسیع با مواد غذایی کم

کولتیوارهای هوریزونتال از این گیاه مقاومت زیادی به املاح موجود در خاک داشته در حالی که کولتیوار میوه قرمز آن تحمل کمتری نسبت به املاح دارد.
این گیاهان تحمل متوسطی در مقابل خشکی خاک دارند.
مقاوت آنها در برابر باد بسیار بالا است. 
معمولاً در خاک های پهناور با مواد غذایی بسیار کم، به خوبی رشد خواهند کرد. مناسب ترین pH برای رشد نیز بین 6.6 تا 8.4 است.
برگ ها در دمای 32 درجه فارنهایت (صفر درجه سانتیگراد) از بین می روند.
این گیاه می تواند در شرایط آفتاب کامل تا نیمه سایه رشد کند و از نظر میزان رطوبت، نیاز به آبیاری کم دارد.

Chrysobalanus icaco

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

"آلوی کاکائو" به عنوان درختچه ای زینتی کشت می شود. اگر این درختچه را بصورت انبوه کشت کنیم، می توان از آن به عنوان پرچین استفاده کرد. همچنین به دلیل گل های معطر، گیاهی عسل آور نیز می باشد.
میوه ی این گیاه خوراکی است و دارای مزه ی کمی شیرینی است. که در ساخت مربا نیز از آن استفاده می شود.

معرفی و راهنمای پرورش درختان میوه - آلوی کاکائو

مقابله به آفات آلوی کاکائو

از آفات این گیاه می توان به شپشک سریلانکا و نیز پروانه سفید اشاره کرد.


آفات رایج

در Chrysobalanus icaco (آلوی کاکائو) آفات مکنده مانند شته‌ها، شپشک‌های آردآلود و سپردار می‌توانند با تغذیه از شیره گیاهی موجب ضعف، زردی برگ و ترشح عسلک و رشد کپک دوده‌ای شوند. کنه‌های تارتن نیز در هوای گرم و خشک باعث لکه‌های ریز، رنگ‌پریدگی و تار روی برگ‌ها می‌شوند. کنترل: بازرسی منظم زیرِ برگ‌ها، حذف شاخه‌های شدیداً آلوده، شست‌وشوی گیاه با آب پرفشار، و استفاده هدفمند از صابون حشره‌کش یا روغن‌های باغبانی. در صورت طغیان، به‌کارگیری حشره‌کش‌های انتخابی با رعایت برچسب و تناوب ماده مؤثر توصیه می‌شود.


بیماری‌های قارچی و پوسیدگی‌ها

در شرایط رطوبت بالا، لکه‌برگی و شانکرهای قارچی می‌توانند ایجاد لکه‌های قهوه‌ای/سیاه، ریزش برگ و خشکیدگی سرشاخه کنند. همچنین زهکشی ضعیف و آبیاری بیش از حد خطر پوسیدگی ریشه را افزایش می‌دهد که با پژمردگی، توقف رشد و سیاه شدن ریشه‌ها همراه است. کنترل: بهبود گردش هوا با هرس سبک، آبیاری فقط پس از خشک شدن سطح خاک، استفاده از بستر با زهکشی مناسب، جمع‌آوری و نابودی برگ‌های آلوده، و در صورت نیاز کاربرد قارچ‌کش‌های مسی یا قارچ‌کش‌های مناسب لکه‌برگی طبق دستور.


پیشگیری یکپارچه

بهترین راهکار، مدیریت تلفیقی است: تغذیه متعادل، پرهیز از کوددهی نیتروژنه زیاد، ضدعفونی ابزار هرس، قرنطینه نهال‌های جدید، و حمایت از دشمنان طبیعی (کفشدوزک‌ها و زنبورهای پارازیتوئید). این اقدامات شدت آلودگی را کاهش داده و نیاز به سمپاشی را کم می‌کند.

آلوی کاکائو

نحوه تکثیر آلوی کاکائو

تکثیر این گیاه به سه روش: ریشه دار کردن قلمه ها، کشت بذر و خوابانیدن هوایی امکان پذیر می باشد.


تولید مثل Chrysobalanus icaco در طبیعت

Chrysobalanus icaco (آلوی کاکائو) در زیستگاه‌های ساحلی و جنگل‌های حاشیه‌ای عمدتاً با تولید بذر پس از گرده‌افشانی گل‌ها تکثیر می‌شود. گرده‌افشانی معمولاً به‌وسیله حشرات انجام می‌گیرد و پس از تشکیل میوه شفت‌دار، دانه‌ها توسط پرندگان و پستانداران میوه‌خوار جابه‌جا می‌شوند. پخش بذر از راه جانوران و گاهی آب به استقرار گیاه در نواحی جدید کمک می‌کند؛ بذرها پس از قرار گرفتن در بستر مناسب و رطوبت کافی جوانه می‌زنند.


تکثیر در خانه: بذر

برای تکثیر خانگی از بذر، هسته را از میوه رسیده جدا کرده و گوشت میوه را کاملاً پاک کنید. سپس بذر را در بستری سبک و زهکش‌دار (مانند ترکیب کوکوپیت و پرلیت) در عمق کم بکارید و رطوبت یکنواخت فراهم کنید. گرمای ملایم و نور زیادِ غیرمستقیم موفقیت جوانه‌زنی را افزایش می‌دهد، اما از غرقابی شدن بستر باید پرهیز کرد.


تکثیر در خانه: قلمه و خوابانیدن

روش سریع‌تر، قلمه نیمه‌خشبی از شاخه‌های سالم در فصل رشد است؛ برگ‌های پایینی حذف و انتهای قلمه در هورمون ریشه‌زایی قرار داده شود و در محیط مرطوب و گرم ریشه‌دار گردد. همچنین می‌توان با خوابانیدن شاخه انعطاف‌پذیر روی خاک و ثابت کردن آن، پس از ریشه‌دهی بخش خوابانده‌شده را جدا کرد. رطوبت پایدار و تهویه مناسب در هر دو روش ضروری است.

coco plum

ساير تصاوير :  

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.54 از ۵، بر اساس 13 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید