۱۴۰۴ ششم دی

ممرز آمریکایی

این گیاه با نام علمی Carpinus caroliniana و نام مرسوم (American Hornbeam) که به فارسي ممرز آمریکایی ناميده ميشود، گياهي از خانواده Betulaceae بومي بومی شرق آمریکای شمالی، در جنگل‌های مرطوب، حاشیه رودخانه‌ها و زمین‌های پست مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک لومی تا رسی، مرطوب با زهکشی متوسط، غنی از مواد آلی، با pH اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7)

دانستنیهای علمی

خانواده و رده‌بندی گیاهشناسی

Carpinus caroliniana که در فارسی با نام «ممرز آمریکایی» شناخته می‌شود، به خانواده Betulaceae (توسکاییان) تعلق دارد؛ همان خانواده‌ای که فندق (Corylus) و توسکا (Alnus) نیز در آن قرار دارند. این گونه در جنس Carpinus جای می‌گیرد که شامل ممرزهای اروپایی و آسیایی نیز هست. از دیدگاه گیاهشناسی، این درختچه یا درخت کوچک خزان‌کننده است و در ناحیه معتدل نیمکره شمالی طبقه‌بندی می‌شود.

منطقه بومی و گستره پراکنش

زادگاه اصلی Carpinus caroliniana شرق و مرکز آمریکای شمالی است. گستره آن از جنوب شرقی کانادا (انتاریو و کبک) تا جنوب ایالات متحده (فلوریدا، تگزاس و مناطق هم‌جوار) کشیده می‌شود. این گونه به ویژه در حاشیه رودخانه‌ها، جنگل‌های مرطوب و دره‌های سایه‌دار فراوان است و حضور آن نشانه‌ای از رطوبت نسبتاً بالا در خاک به شمار می‌رود.

زیستگاه و بوم‌شناسی

ممرز آمریکایی در خاک‌های عمیق، نسبتاً اسیدی تا خنثی، و مکان‌های نیم‌سایه تا سایه رشد مطلوب دارد. مقاومت آن به غرقاب موقت و سیلاب‌های فصلی، سبب حضور مکرر در جنگل‌های سیلابی و حاشیه نهرها شده است. تاج نسبتاً متراکم و ریشه‌بندی گسترده، ممرز آمریکایی را به گونه‌ای مهم در پایدارسازی کناره‌های رودخانه تبدیل می‌کند.

تاریخچه مطالعه و نام‌گذاری

Carpinus caroliniana نخستین بار در سده هجدهم توسط گیاه‌شناسان اروپایی که فلور آمریکای شمالی را بررسی می‌کردند توصیف شد. صفت گونه‌ای caroliniana به نواحی کارولینا در شرق ایالات متحده اشاره دارد که از نخستین محل‌های گزارش حضور این گونه بود. این درخت در متون قدیمی انگلیسی با نام‌های common hornbeam یا American hornbeam و گاهی blue-beech ثبت شده است که به سختی چوب و شباهت ظاهری آن به راش و ممرز اروپایی برمی‌گردد.

خصوصیات - معرفی

معرفی کلی اندام‌های گیاه کارپینوس کارولینیانا

کارپینوس کارولینیانا (Carpinus caroliniana) درختچه‌ای تا درختی کوچک از تیره فَندقیان است که به دلیل شکل تنه و بافت برگ‌ها شناخته می‌شود. این گیاه پوستی صاف، شیاردار و برگ‌هایی لطیف و تخم‌مرغی‌شکل دارد که آن را از بسیاری از گونه‌های جنگلی متمایز می‌کند.

ساقه، تنه و پوست

تنه این گیاه معمولاً باریک تا متوسط است و ارتفاع آن اغلب بین ۶ تا ۱۰ متر می‌رسد. پوست بیرونی درخت در سنین جوانی صاف و خاکستری مایل به آبی است و با افزایش سن به خاکستری تیره‌تر با شیارهای موج‌دار تبدیل می‌شود. ظاهر موج‌دار و عضلانی‌مانند تنه (مشابه عضلات بازو) از ویژگی‌های بارز این گونه است. شاخه‌ها نازک، انعطاف‌پذیر و اغلب زاویه‌دار بوده و رنگی بین قهوه‌ای روشن تا خاکستری دارند.

برگ‌ها

برگ‌ها ساده، متناوب و اغلب به طول ۵ تا ۱۰ سانتی‌متر هستند. شکل برگ تخم‌مرغی تا بیضوی با انتهای نوک‌تیز و قاعده‌ای کمی گرد است. حاشیه برگ‌ها مضرس و منظم بوده و رگبرگ میانی با رگبرگ‌های فرعی برجسته و موازی به سمت حاشیه کشیده شده است. سطح فوقانی برگ سبز تیره و نسبتاً براق و سطح زیرین سبز روشن‌تر است. در پاییز، برگ‌ها به رنگ‌های زرد، نارنجی و گاه متمایل به قرمز تغییر می‌کنند.

گل‌ها و میوه‌ها

گل‌ها کوچک، لوله‌ای و بدون زیبایی ظاهری خاص هستند و به صورت شاتون‌های آویزان ظاهر می‌شوند. گل‌آذین‌های نر باریک‌تر و بلندتر و گل‌آذین‌های ماده کوتاه‌تر و متراکم‌ترند. میوه فندقه‌ای کوچک است که هر کدام توسط براکته‌ای سبز، سه‌لوبه و بال‌دار احاطه شده‌اند. ترکیب فندقه کوچک با براکته‌های بال‌دار، ظاهری پردار و تزئینی به میوه‌ها می‌بخشد.

شرایط نگهداری ممرز آمریکایی

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 15 تا 25 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک لومی تا رسی، مرطوب با زهکشی متوسط، غنی از مواد آلی، با pH اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7)

دمای مناسب برای رشد ممرز آمریکایی

Carpinus caroliniana گیاهی خنک‌پسند از جنگل‌های معتدل شرق آمریکای شمالی است. بهترین رشد آن در بازه دمایی حدود ۱۰ تا ۲۵ درجه سانتی‌گراد اتفاق می‌افتد. گرمای شدید تابستانی در مناطق گرم و خشک می‌تواند سبب تنش، سوختگی برگ و کاهش رشد شود، به‌ویژه اگر با خشکی خاک همراه باشد. در مقابل، این گونه تا حد زیادی در برابر سرما مقاوم است و زمستان‌های سرد را در صورت استقرار کامل و زهکش مناسب خاک به‌خوبی تحمل می‌کند.

رطوبت هوا و خاک

ممرز آمریکایی در زیستگاه طبیعی خود در حاشیه نهرها و جنگل‌های نسبتاً مرطوب می‌روید. این گیاه خاک یکنواخت مرطوب را ترجیح می‌دهد، اما اشباع و ماندابی شدن را تحمل نمی‌کند. آبیاری منظم در تابستان، همراه با مالچ‌پاشی (پوسته چوب، برگ پوسیده) به حفظ رطوبت پایدار خاک کمک می‌کند. رطوبت نسبی ملایم تا نسبتاً بالا برای شادابی برگ‌ها مناسب است و از قهوه‌ای شدن حاشیه آن‌ها جلوگیری می‌کند.

نور و شدت تابش

این گونه به‌طور طبیعی در زیرسایه یا نیم‌سایه جنگل رشد می‌کند. نور فیلترشده یا نیم‌سایه روشن بهترین شرایط نوری برای جلوگیری از سوختگی برگ و حفظ رنگ سبز یکنواخت است. در اقلیم‌های خنک‌تر می‌توان آن را در آفتاب کامل کاشت، به شرط تأمین رطوبت کافی؛ اما در مناطق گرم، قرار دادن در معرض آفتاب مستقیم بعدازظهر توصیه نمی‌شود.

خاک و ویژگی‌های بستر کاشت

ممرز آمریکایی خاک‌های لومی تا لومی‌رسی با مقدار مناسبی مواد آلی را می‌پسندد. زهکش خوب برای جلوگیری از پوسیدگی ریشه ضروری است، اما خاک نباید بیش از حد سبک و شنی باشد. pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود ۵٫۵ تا ۷) برای جذب مناسب عناصر غذایی ایده‌آل است. افزودن کمپوست برگ، کود دامی کاملاً پوسیده و مالچ سالانه، ساختار خاک را بهبود داده و شرایطی مشابه بستر جنگل فراهم می‌کند.

منابع :




ساير تصاوير :
 


 
 
 


گياهان ديگر از همين جنس :
 

ممرز

گياهان ديگر از همين خانواده :
 

توس کاغذی توسکای سبز توس خاکستری توسکای ییلاقی

  محسن شهاب الدین