گل یاقوتی

دانستنیهای علمی

گل یاقوت از جنس Browallia و خانواده Solanaceae می باشد. این جنس دارای شش گونه مختلف است كه تمامی آنها یكساله می باشند

رده‌بندی و جایگاه تبارشناختی

گونه Browallia speciosa با نام رایج «گل یاقوتی» در تیرهٔ Solanaceae (شب‌بویان/سیب‌زمینیان) قرار می‌گیرد؛ تیره‌ای که از نظر فرگشتی با گروه‌هایی چون فلفل و توتون خویشاوند است. جنس Browallia شامل چندین گونهٔ علفی یا نیمه‌بوته‌ای زینتی است که به دلیل گل‌های قیفی‌شکل و رنگ‌های آبی تا بنفش شناخته می‌شوند.

منطقهٔ بومی و زیستگاه

این گونه بومی آمریکای جنوبی است و گزارش‌های فلورستیکی آن را عمدتاً به نواحی آند نسبت می‌دهند. زیستگاه طبیعی آن معمولاً در حاشیهٔ جنگل‌ها، دامنه‌های مرطوب و مکان‌های نیم‌سایه با خاک‌های دارای زهکش مناسب شکل می‌گیرد. سازگاری با رطوبت هوا و نور فیلترشده از ویژگی‌های اکولوژیک مهم این گیاه به شمار می‌آید.

ویژگی‌های علمی برجسته

گل‌ها دارای ساختار قیفی و جامِ پنج‌لوبه هستند و از دیدگاه بوم‌شناسی گرده‌افشانی، رنگ آبی-بنفش در بسیاری از زیستگاه‌های نئوتروپیک می‌تواند در جلب گرده‌افشان‌ها نقش داشته باشد. برگ‌ها ساده و معمولاً بی‌لوب‌اند و بافت نرم آن‌ها نشان‌دهندهٔ گرایش به شرایط غیرخشک است. قرارگیری در تیرهٔ Solanaceae به معنی داشتن الگوهای مورفولوژیک مشترک مانند گل‌های هم‌جنس و تخمدان فوقانی است.

تاریخچه و گسترش

Browallia speciosa در سده‌های اخیر به‌عنوان گیاه زینتی از آمریکای جنوبی به سایر مناطق جهان معرفی شد و در باغبانی به‌ویژه برای کشت گلدانی و فضای نیم‌سایه محبوبیت یافت. انتخاب واریته‌ها با گل‌دهی طولانی‌تر و رنگ‌های پررنگ‌تر نتیجهٔ برنامه‌های تکثیر و گزینش باغبانی در خارج از زیستگاه بومی بوده است.

خصوصیات - معرفی

نور مورد نياز خیلی زیاد آبياري و رطوبت مرطوب دماي مورد نياز 35 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز مخلوطی از دو قسمت كود حیوانی و یك قسمت خاك برگ با كمی ماسه، برای رشد این گیاه، مناسب می باشد.

بلندی گل یاقوتی به ۳۰ سانتی متر میرسد و گستردگی آن 20 سانتی متر است.
برگ های برووالیا سبز، براق، نوك تیز و تخم مرغی شكل می باشند. گلها بنفش متمایل به آبی و عرض آنها در حدود 5 سانتی متر است كه در اواخر بهار تا اواخر تابستان ظاهر می شوند گل یاقوت واریته ای دارد كه در زمستان به گل می رسند و گلهای آن به رنگ آبی پر رنگ می باشد.

شرایط محیط رشد

گلها بخش زینتی گیاه را تشکیل میدهند ؛ هر 2 هفته یکبار با کود کامل تغذیه شود ؛ گل یاقوتی نسبت به سرما حساس است ؛ برای تراکم بهتر گیاه سر ساقه ها را یک بار بچینید ؛ اگر قبل از زمستان گیاه را از خاک درآورده و درون گلدان بکارید ، در طول زمستان نیز گل های شکوفا خواهید داشت ؛ مراقب باشید گل یاقوتی در مسیر باد شدید نباشد .

مقابله به آفات گل یاقوتی

آفاتی از قبیل کنه های عنکبوتی که باعث می شود گیاه زرد و لکه دار به نظر برسد و این کنه ها به سرعت تکثیر می کنند. (راه حل : حذف گیاهان آلوده و حذف علف های هرز)
مگس سفید: حشرات بالدار کهمانند پروانه های کوچک هستند.باعث تضعیف و در نهایت مرگ گیاه می شود و ماده ای به نام عسلک که می تواند منجر به رشد قارچ سفید به نام کپک دوده می شود . (راه حل :حذف گیاهان آلوده از گیاهان غیر آلوده و استفاده از آفت کش شته باعث کوتاه شدن گیاه و تغییر شکل برگ و جوانه با حذف علف های هرز و محصولات مختلف آلی و معدنی برای کنترل شته ها )
قارچ ها: ایجاد لکه روی برگ گیاه (راه حل : با جدا کردن برگ آلوده هنگامی که گیاه خشک است می توان ان را کنترل کرد و نیز استفاده از قارچ کش ها)

نحوه تکثیر گل یاقوتی

گل یاقوت را می توان به سادگی از طریق كاشت بذر تكثیر كرد. مشروط بر اینكه ، عمل كاشت ، به موقع و در اوایل سال، انجام شود. تا گیاه جدید رشد كرده و در همان سال گل دهد. اگربذرها در اوایل تا اواسط بهار كاشته شوند، در اواخر تابستان و یا اوایل پاییز همان سالها ظاهر شده و چند هفته دوام خواهند داشت. بذرها را به صورت پراكنده و نسبتا سطحی در سینی بذر یا گلدان كوچك و یا ظرف مسطح حاوی كمپوست مخصوص بذر وقلمه بكارید. خاك را مرطوب نگاه دارید و ظرف را با پلاستیك شفاف یا شیشه بپوشانید. گاهگاهی در پوش را بردارید تا از رطوبت بیش از اندازه كه باعث فساد گیاه می شود، جلوگیری كنید. بذر را در دمای حدود 18 تا 20 درجه سانتیگراد، نور مناسب و كافی، ولی دور از تابش مستقیم خورشید نگاه دارید. زمانی كه بلندی نشاء ها به 5/2 سانتیمتر رسید، آنها را بیرون بیاورید. در گلدانی با قطر دهانه 9 سانتیمتر، حاوی كمپوست گلدانی بكارید. زمانی كه نشاء ها رشد كرده و گلدان را پر كردند می توانید هر دو نشاء را در گلدان بزرگتری با قطر دهانه 11 تا 13 سانتیمتر قرار دهید تا گیاه بالغ و كاملی به دست اورید.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

کاربردهای آن در فضای سبز به صورت کاشت تجمعی و به صورت آبشاری در پایین دیوار میباشد. سرعت رشد و گستردگی این گیاه محدود است

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره بادنجانیان - سیب‌زمینیان و جنس های آن