۱۴۰۴ ششم دی

گل کاغذی درشت

این گیاه با نام علمی Bougainvillea specta و نام مرسوم (Great Bougainvillea) که به فارسي گل کاغذی درشت ناميده ميشود، گياهي از خانواده Nyctaginaceae بومي بومی مناطق گرمسیری آمریکای جنوبی، به‌ویژه برزیل مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک‌های سبک، شنی تا لومی با زهکشی بسیار خوب؛ تحمل خاک‌های نسبتاً فقیر؛ pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7)

دانستنیهای علمی

رده‌بندی و خانواده گیاه‌شناسی

Bougainvillea spectabilis از خانواده Nyctaginaceae (شب‌بوئیان) و از جنس Bougainvillea است. این جنس حدود 18 گونه درختچه‌ای، بالارونده و همیشه‌سبز گرمسیری را در بر می‌گیرد. Bougainvillea spectabilis از گونه‌های درشت‌برگ و قوی‌ رشد این جنس به شمار می‌آید و به دلیل براکته‌های رنگین و کاغذی‌شکل به نام فارسی «گل کاغذی درشت» شناخته می‌شود.

منطقه بومی و زیستگاه طبیعی

زیستگاه طبیعی Bougainvillea spectabilis در مناطق گرمسیری و نیمه‌گرمسیری آمریکای جنوبی، به‌ویژه برزیل، پرو و بولیوی قرار دارد. در طبیعت، این گونه به صورت درختچه یا پیچک چوبی روی صخره‌ها، حاشیه جنگل‌های گرم، حاشیه جاده‌ها و نواحی کم‌ارتفاع می‌روید. این گیاه به نور فراوان، فصل خشک مشخص و خاک نسبتاً فقیر اما با زهکش خوب سازگار است و همین ویژگی باعث موفقیت آن در شهرها و مناطق ساحلی گرم جهان شده است.

ساختار مورفولوژیک و ویژگی‌های متمایز

گل‌های حقیقی Bougainvillea spectabilis کوچک، لوله‌ای و معمولاً سفید یا کرم هستند، اما آنچه گیاه را زینتی کرده، براکته‌های رنگی و کاغذی‌شکل پیرامون گل است که در رنگ‌های ارغوانی، صورتی، قرمز و گاه نارنجی دیده می‌شوند. شاخه‌ها چوبی، خاردار و بسیار انعطاف‌پذیرند و امکان هدایت گیاه به صورت داربستی، پرچینی یا گلدانی را فراهم می‌کنند. برگ‌ها تخم‌مرغی تا بیضی، سبز تیره و چرمی‌اند که به کاهش تعرق در اقلیم‌های گرم کمک می‌کند.

تاریخچه کشف و گسترش کشت

جنس Bougainvillea در اواخر قرن هجدهم توسط گیاه‌شناسان هم‌زمان با سفرهای دریانورد فرانسوی لوئی آنتوان دو بوگنویل به اروپا معرفی شد و به افتخار او نام‌گذاری گردید. Bougainvillea spectabilis به سرعت به‌عنوان یک گیاه زینتی در باغ‌های استوایی و مدیترانه‌ای گسترش یافت. امروزه این گونه در بسیاری از کشورها، از جمله در سواحل جنوبی ایران، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین درختچه‌های زینتی مقاوم به گرما و خشکی کشت می‌شود و در اصلاح نژاد برای به‌دست‌آوردن رنگ‌ها و فرم‌های متنوع نقش پایه‌ای داشته است.

خصوصیات - معرفی

ویژگی‌های کلی گیاه گل کاغذی سپکتا

گل کاغذی سپکتا (Bougainvillea spectabilis) بوته‌ای چوبی، بالارونده و همیشه‌سبز است. این گیاه به کمک ساقه‌های خم‌شونده و خارهای خود روی داربست‌ها و دیوارها می‌پیچد و می‌تواند چند متر طول پیدا کند. ساختار گیاه متراکم و پرشاخه است و ظاهر پرحجم و تزئینی ایجاد می‌کند.

ساقه و خارها

ساقه‌ها در ابتدا سبز و نسبتاً نرم‌اند اما با افزایش سن چوبی، قهوه‌ای و ضخیم می‌شوند. ساقه‌ها دارای خارهای کوتاه، تیز و خمیده هستند که نقش تکیه‌گاه در بالاروی گیاه دارند. قطر ساقه‌ها در گیاهان مسن بیشتر شده و بافتی فیبری و سخت پیدا می‌کند.

برگ‌ها

برگ‌ها ساده، تخم‌مرغی تا بیضوی، با انتهای نوک‌تیز و حاشیه‌ی صاف هستند. طول برگ‌ها معمولاً بین ۴ تا ۸ سانتی‌متر و عرض آن‌ها ۲ تا ۴ سانتی‌متر است. رنگ برگ‌ها سبز تیره تا سبز متوسط بوده و سطح آن‌ها کمی براق یا مات با رگبرگ میانی برجسته است. برگ‌ها به صورت متناوب روی ساقه قرار می‌گیرند و نقش مهمی در تراکم تاج گیاه دارند.

براکته‌ها و گل‌ها

آنچه به‌عنوان «گل» دیده می‌شود در واقع براکته‌های کاغذی، نازک و رنگین است. این براکته‌ها مثلثی تا بیضوی، کمی چین‌خورده و به طول حدود ۲ تا ۴ سانتی‌متر هستند. رنگ براکته‌ها بسته به رقم از ارغوانی تند، صورتی، قرمز، نارنجی تا سفید متغیر است و بافتی خشک و کاغذمانند دارند. گل‌های حقیقی کوچک، لوله‌ای و معمولا سفید یا کرم‌رنگ‌اند که در مرکز هر دسته‌ی سه‌تایی براکته‌ها قرار می‌گیرند.

ریشه و سایر اندام‌ها

ریشه‌ها فیبری، گسترده و سطحی تا نیمه‌عمیق‌اند و توان بالایی در استقرار در خاک‌های مختلف دارند. سیستم ریشه قوی، به گیاه امکان تحمل شرایط خشک را می‌دهد. در برخی شرایط، از ساقه‌های مجاور خاک، ریشه‌های کمکی نیز برای تثبیت بیشتر گیاه ایجاد می‌شود.

شرایط نگهداری گل کاغذی درشت

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 15 تا 25 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک‌های سبک، شنی تا لومی با زهکشی بسیار خوب؛ تحمل خاک‌های نسبتاً فقیر؛ pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7)

نور مناسب برای گل کاغذی درشت

گل کاغذی درشت (Bougainvillea spectabilis) برای گل‌دهی مطلوب به نور بسیار زیاد نیاز دارد. حداقل ۶ ساعت آفتاب مستقیم روزانه برای تشکیل براکته‌های رنگین ضروری است. در محیط‌های نیم‌سایه، گیاه بیشتر رشد رویشی کرده و گل‌دهی کاهش می‌یابد. بهترین مکان، بالکن‌های آفتاب‌گیر، حیاط جنوبی یا پشت‌پنجره‌های نورگیر است.

دما و تحمل سرمای Bougainvillea spectabilis

این گیاه گرمادوست است و دمای ایده‌آل رشد آن بین ۲۰ تا ۳۰ درجه سانتی‌گراد است. در دماهای زیر ۱۰ درجه رشد کند شده و در نزدیکی صفر درجه دچار سرمازدگی می‌شود. در مناطق سرد، نگهداری در گلدان و انتقال به محیط سرپوشیده و پرنور در زمستان توصیه می‌شود. از جریان مستقیم باد سرد و شوک ناگهانی دمایی باید جلوگیری کرد.

رطوبت هوا و آبیاری

گل کاغذی درشت نسبتاً مقاوم به خشکی است، اما برای رشد یکنواخت به آبیاری منظم نیاز دارد. خاک باید بین دو آبیاری کمی خشک شود و از غرقابی شدن دائمی بستر باید اجتناب کرد. رطوبت نسبی متوسط (۴۰–۶۰٪) مناسب است؛ رطوبت بسیار بالا همراه با تهویه ضعیف خطر بروز بیماری‌های قارچی را افزایش می‌دهد.

خاک و زهکشی

مهم‌ترین شرط موفقیت در پرورش این گیاه، خاک با زهکشی عالی است. مخلوطی از خاک باغچه سبک، ماسه شسته و مقدار کمی کمپوست یا خاک برگ، بستر مناسبی فراهم می‌کند. pH نزدیک به خنثی تا کمی اسیدی (حدود ۶ تا ۷) مطلوب است. گلدان باید دارای سوراخ‌های کافی خروج آب باشد تا از پوسیدگی ریشه جلوگیری شود.

تغذیه و شرایط عمومی محیط

در فصل رشد، کوددهی سبک با کود کامل متعادل هر ۴–۶ هفته توصیه می‌شود؛ افراط در نیتروژن باعث رشد برگ زیاد و کاهش گل‌دهی می‌شود. محیط باید پرنور، گرم، با تهویه مناسب و بدون نوسانات شدید دمایی باشد تا گیاه حداکثر توان گل‌دهی خود را نشان دهد.

منابع :




ساير تصاوير :
 


 
 
 


گياهان ديگر از همين جنس :
 

گل کاغذی مصری گل کاغذی کبیر بونسای گل کاغذی

گياهان ديگر از همين خانواده :
 

لاله شبِ کالیفرنیایی لاله عباسی گل کاغذی کبیر پونارناوا

  محسن شهاب الدین