نام علمي
Bougainvillea spectabilis
نام لاتين
great bougainvillea
دانستنیهای علمی
ردهبندی و جایگاه تاکسونومیک
Bougainvillea spectabilis با نام فارسی «گل کاغذی کبیر» در تیرهٔ Nyctaginaceae (تیرهٔ گلِ ساعت/شببویان) قرار میگیرد. این گونه متعلق به جنس Bougainvillea است؛ جنسی از گیاهان چوبیِ رونده یا درختچهای که به داشتن براکتههای کاغذیرنگ (برگکهای رنگین اطراف گلهای کوچک) شناخته میشوند.
خاستگاه، پراکنش و زیستگاه طبیعی
خاستگاه طبیعی این گونه آمریکای جنوبی است و بیشترین پیوند زیستجغرافیایی آن با نواحی برزیل گزارش میشود. زیستگاههای بومی آن معمولاً در اقلیمهای گرم تا نیمهگرمسیری با تابش زیاد، فصلهای نسبتاً خشک، و خاکهای با زهکشی مناسب شکل میگیرد. در طبیعت اغلب به صورت درختچهای خاردار یا رونده، بر لبهٔ جنگلهای خشک، دامنههای باز و اراضی کمعمق مستقر میشود.
تاریخچه کشف و نامگذاری علمی
نام جنس Bougainvillea به افتخار دریانورد فرانسوی Louis Antoine de Bougainville (قرن هجدهم) انتخاب شد؛ در جریان سفرهای اکتشافی فرانسه، نمونههای این گیاه از آمریکای جنوبی به اروپا معرفی شدند. اپیتت گونهای spectabilis در لاتین به معنای «تماشایی/باشکوه» است و به جلوهٔ براکتههای رنگین اشاره دارد.
نامهای رایج و کاربرد در نامگذاری محلی
در فارسی نامهای «گل کاغذی» و «گل کاغذی کبیر» رایجاند. در انگلیسی معمولاً Great bougainvillea یا بهطور کلی Bougainvillea گفته میشود. در بسیاری از مناطق گرمسیری و مدیترانهای نیز نامهای محلی متنوعی بر پایهٔ تلفظ «بوگَنویلیا/بوگَنویلا» رواج دارد.
![گل کاغذی کبیر]()
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
خشک
دماي مورد نياز
نواحی گرمسیری و نیمه گرمسیری
خاک مورد نياز
خاک های خشک و دارای مواد غذایی کافی
|
گل کاغذی کبیر از خانواده گل کاغذی و بومی برزیل، بولیوی، پرو و آرژانتین می باشد ولی در بسیاری از نقاط گرمسیری و نیمه گرمسیری دنیا نیز تولید و کشت می شود.
این گیاه به صورت درختچه ای یا گیاهی چوبی و بالارونده که می تواند تا حدود 4.6 تا 12.2 متر ارتفاع داشته باشد، رشد کند.
دارای برگ های قلبی شکل با آرایش متناوب و ساقه هایی خاردار و کرک دار می باشد. این برگ ها حدود 4 تا 13 سانتیمتر طول و 2 تا 6 سانتیمتر نیز پهنا دارند.
گل ها دارای رنگ های متنوع از سفید، قرمز، بنفش، قرمز مایل به ارغوانی یا نارنجی است. این گل ها هرمافرودیت می باشند. هر گل دارای سه براکته ی رنگی است. در واقع آنچه که از گل ها نمایان و محسوس است، همان براکته های رنگی است.
میوه ها کوچک، نامشخص، خشک، فندقه ای و طویل هستند.
این گیاه در بندرعباس به صورت پیچ هایی بسیار بلند رشد و نمو می کنند.
![great bougainvillea]()
شرایط محیط رشد
گل کاغذی کبیر تقریباً در هر خاکی رشد و نمو می کند و بسیار مقاوم در مقابل بی آبی است.
مصرف کود دامی پوسیده در فصل رشد و نمو کاغذی و نگهداری آنها در آفتاب کامل توصیه می شود. خاک های خشک و دارای مواد غذایی کافی را ترجیح می دهد.
این گیاه می تواند در دمای 10 تا 11 درجه سانتیگراد نیز رشد کند.
گل کاغذی در نواحی پرباران به عنوان گیاهی همیشه سبز و در نواحی خشک به عنوان گیاهی خزاندار شناخته می شود.
![Bougainvillea spectabilis]()
مقابله به آفات گل کاغذی کبیر
آفات رایج گل کاغذی کبیر
شتهها، مگس سفید و شپشکهای آردآلود از مهمترین آفات Bougainvillea spectabilis هستند.
این حشرات با مکیدن شیره گیاه سبب زردی برگها، ریزش براکتهها و کاهش گلدهی میشوند.
کنههای ریز نیز در هوای گرم و خشک باعث بدشکلی و نقرهای شدن برگها میگردند.
برای کنترل آفات خفیف، شستوشوی منظم برگها با آب و صابون ملایم و حذف شاخههای شدیداً آلوده توصیه میشود.
در موارد آلودگی شدید، استفاده هدفمند از حشرهکشهای سیستمیک یا روغنهای باغبانی با رعایت دوز و زمانبندی ضروری است.
بیماریهای قارچی و باکتریایی
بوگینویلا در شرایط رطوبت بالا مستعد لکه برگی قارچی، پوسیدگی ریشه و طوقه است.
آبیاری بیش از حد و زهکشی ضعیف، بستر بروز این بیماریها را فراهم میکند.
علائم شامل پژمردگی پایدار، سیاه شدن ریشهها و لکههای قهوهای روی برگ است.
برای پیشگیری، استفاده از بستر با زهکشی عالی، پرهیز از آبیاری روی شاخ و برگ و بهبود تهویه هوا لازم است.
در صورت مشاهده علائم، حذف بخشهای آلوده و آبیاری کمتر همراه با مصرف قارچکشهای تماسی یا سیستمیک توصیه میشود.
ضدعفونی ابزار هرس، مهمترین اقدام برای جلوگیری از گسترش بیماریهای باکتریایی و قارچی است.
![گل کاغذی کبیر]()
نحوه تکثیر گل کاغذی کبیر
تکثیر گل کاغذی کبیر از طریق قلمه های چوبی و نیمه چوبی صورت می گیرد. قلمه های چوبی آن را در اسفند ماه در گلدان های ماسه می کارند و گلدان ها را در گلخانه نگهداری می کنند. این گیاه به آسانی ریشه دار می شود.
از گل کاغذی کبیر به دلیل تولید گل های فراوان و زیبا به عنوان گیاهی زینتی و بالارونده استفاده می شود.
علاوه بر استفاده های زینتی، از این گیاه به عنوان گیاهی دارویی نیز یاد شده که می تواند خواص ضدباکتریایی، ضد ویروسی، ضد تومور، کاهش کلسترول خون و کاهش چربی خون داشته باشد.
در برخی منابع از برگ های این گیاه به عنوان دارو برای درمان دیابت نیز یاد شده است.