این گیاه با نام علمی Bismarckia nobilis و نام مرسوم (Bismarck Palm) که به فارسي نخل بیسمارک ناميده ميشود، گياهي از خانواده Arecaceae بومي بومی غرب ماداگاسکار؛ بهطور طبیعی در ساواناهای گرم و خشک و مناطق باز با تابش مستقیم آفتاب رشد میکند مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: متوسط رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 22 خاک: خاک شنی تا لومی با زهکشی بسیار خوب؛ تحملپذیر نسبت به خشکی؛ pH خنثی تا کمی قلیایی حدود 6.5 تا 8
دانستنیهای علمی
نام علمي
Bismarckia nobilis
ردهبندی گیاهشناسی
Bismarckia nobilis نخل تنومندی از خانواده Arecaceae (نخلها) است. این گونه تنها عضو پذیرفتهشدهٔ جنس Bismarckia بهشمار میآید و بنابراین از نظر تاکسونومیک یک «تیرهجنس» (monotypic genus) محسوب میشود. این نخل در ردهٔ تکلپهایها (Monocotyledonae) و راستهٔ Arecales قرار میگیرد.
منطقه بومی و پراکنش طبیعی
زیستگاه طبیعی بیسمارکیا نوبیلیس محدود به جزیرهٔ ماداگاسکار در اقیانوس هند است. رویشگاه اصلی آن دشتهای گرم، مناطق نیمهخشک و ساواناهای باز در غرب و شمالغرب ماداگاسکار است. این گونه بهطور طبیعی در خاکهای سبک تا نسبتاً فقیر، با فصل خشک مشخص، رشد میکند و نسبت به گرما و تابش مستقیم خورشید سازگاری زیادی دارد.
ویژگیهای زیستگاهی و بومشناسی
در زیستگاه طبیعی، بیسمارکیا بخشی از جوامع گیاهی خشکپسند است و اغلب همراه با درختچهها و علفهای ساوانایی دیده میشود. سیستم ریشهای عمیق آن امکان دسترسی به رطوبت لایههای زیرین خاک را فراهم میکند و برگهای بزرگ بادبزنی با پوشش مومی، تبخیر را کاهش میدهند. این گونه نقش مهمی در ایجاد سایه و ریززیستگاه خنکتر برای جانوران کوچک و نهالهای سایر گیاهان دارد.
تاریخچه کشف و نامگذاری
نام علمی این نخل در سدهٔ نوزدهم میلادی تثبیت شد و واژهٔ Bismarckia به افتخار صدراعظم آلمان، اتو فون بیسمارک، انتخاب گردید. صفت گونهای nobilis در لاتین به معنی «نجیب، باشکوه» است که به قامت تنومند و تاج برگهای بزرگ و نقرهایرنگ آن اشاره دارد. از اواخر قرن نوزدهم، بذر و نهال این نخل به باغهای گیاهشناسی اروپا و سپس مناطق گرمسیری و نیمهگرمسیری جهان منتقل شد و تدریجاً به یکی از نخلهای مهم زینتی در محوطهسازی تبدیل گردید.
خصوصیات - معرفی
ساقه و تنه
نخل بیسمارک دارای تنهای ستونی، مستقیم و بسیار محکم است که در محیط طبیعی میتواند تا حدود ۲۰ تا ۲۵ متر ارتفاع بگیرد. قطر تنه در گیاهان بالغ معمولاً بین ۳۰ تا ۴۵ سانتیمتر است. سطح تنه صاف تا کمی زبر بوده و اثر پایه برگهای قدیمی به صورت حلقههای منظم روی آن دیده میشود. رنگ تنه در سنین پایین خاکستری ـ نقرهای و در گیاهان مسنتر خاکستری روشن است که تضاد زیبایی با برگهای نقرهای ایجاد میکند.
برگها
برگهای نخل بیسمارک بادبزنی، بسیار پهن و چشمگیر هستند و قطر هر برگ در شرایط مناسب به ۲ تا ۳ متر میرسد. برگها از نوع پنچهای (پالماته) بوده و به چند ده قطعه نواریشکل تقسیم میشوند که از قاعده تا میانه متصل و در بخش انتهایی جدا از هم هستند. سطح برگها ضخیم، چرمی و مومی است که به کاهش تبخیر کمک میکند. رنگ برگ در واریته معروف نقرهای، خاکستری ـ نقرهای متمایل به آبی است و در برخی تیپها سبز مات مشاهده میشود. دمبرگها بلند، قوسی و تا حدود ۲ متر طول دارند و کناره آنها میتواند دارای دندانهها یا خارهای ریز باشد.
ریشه
سیستم ریشهای این نخل از نوع رشتهای و گسترده است و ریشههای فراوان، نسبتا ضخیم و عمودی–جانبی تولید میکند. ریشهها قدرت نفوذ بالایی در خاکهای عمیق و سبک دارند و به ثبات تنههای بلند کمک میکنند. رنگ ریشهها کرم تا قهوهای روشن است و سطحی فیبری دارند.
گلآذین و گلها
گلآذینها از میان برگها یا کمی پایینتر روی تنه خارج میشوند و به صورت خوشههای منشعب آویزان یا نیمهافراشته هستند. طول گلآذین میتواند به بیش از یک متر برسد. گلها کوچک، متعدد و غیرنمایاناند و رنگ آنها کرم تا زرد کمرنگ است. عموماً بو و جذابیت بصری کمی دارند و بیشتر از نظر تولید بذر اهمیت دارند.
میوه و بذر
میوهها تخممرغی تا بیضوی، به قطر حدود ۳ تا ۵ سانتیمتر و به صورت متراکم روی محور گلآذین تشکیل میشوند. در آغاز تشکیل، رنگ میوهها سبز و در زمان رسیدگی قهوهای تا ارغوانی تیره است. هر میوه معمولاً یک بذر سخت، قهوهای و نسبتاً درشت دارد. بذرها پوستهای ضخیم و چوبی دارند که به حفاظت از جنین در شرایط خشک کمک میکند.
شرایط نگهداری نخل بیسمارک
نور مورد نياز
متوسط
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
22 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک شنی تا لومی با زهکشی بسیار خوب؛ تحملپذیر نسبت به خشکی؛ pH خنثی تا کمی قلیایی حدود 6.5 تا 8
|
نور و دما
نخل بیسمارک گیاهی کاملاً آفتابدوست است. بهترین رشد آن در نور مستقیم و شدید خورشید، حداقل ۶ تا ۸ ساعت در روز است. در محیطهای خیلی سایه، برگها کشیده، رنگپریده و کمتراکم میشوند. دمای مناسب رشد این نخل بین ۲۰ تا ۳۵ درجه سانتیگراد است. دمای کمتر از ۵ درجه میتواند به برگها و جوانه رشد آسیب جدی وارد کند؛ بنابراین در مناطق سرد باید در فصل سرد محافظت یا گلدانی و قابلانتقال به محیط سرپوشیده گرم نگهداری شود.
رطوبت و آبیاری
نخل بیسمارک نسبتاً مقاوم به خشکی است، اما در سالهای ابتدایی استقرار، به آبیاری منظم نیاز دارد. خاک باید بین دو آبیاری تا حدی خشک شود؛ آبیاری بیشازحد باعث پوسیدگی ریشه میشود. رطوبت نسبی متوسط (۴۰ تا ۶۰٪) برای این گیاه کافی است و معمولاً نیاز به مهپاشی مداوم ندارد، مگر در فضاهای بسیار خشک و گرم داخلی.
خاک و زهکشی
مهمترین عامل موفقیت در پرورش نخل بیسمارک، زهکشی بسیار خوب خاک است. این گیاه خاکهای شنی، لومی و کمی آهکی را که سبک و هواگیر باشند ترجیح میدهد. ترکیبی از خاک باغچه سبک، ماسه شسته و مقدار کمی کمپوست برای گلدان مناسب است. خاکهای سنگین و رسی که آب را در خود نگه میدارند، احتمال بیماریهای ریشه و ضعف رشد را افزایش میدهند.
محیط کاشت و مراقبت تکمیلی
در فضای باز، محل کاشت باید کاملاً آفتابی، دور از بادهای بسیار سرد و دارای فضای کافی برای گسترش تاج بزرگ برگها باشد. در گلدان، استفاده از گلدان عمیق با سوراخهای متعدد زهکشی الزامی است. کوددهی سبک و منظم در فصل رشد (بهار و تابستان) با کود کامل حاوی ریزمغذیها، به حفظ رنگ نقرهای زیبا و رشد قوی کمک میکند.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين خانواده :