۱۴۰۴ ششم دی

بگونیا همیشه‌گل (بگونیا واکسی)

این گیاه با نام علمی Begonia semperfloren و نام مرسوم (Wax Begonia) که به فارسي بگونیا همیشه‌گل (بگونیا واکسی) ناميده ميشود، گياهي از خانواده Begoniaceae بومي بومی آمریکای جنوبی، به‌ویژه برزیل، در مناطق گرم و مرطوب جنگلی مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: متوسط رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 22 خاک: خاک سبک و لومی با زهکشی خوب، غنی از مواد آلی، مرطوب ولی نه غرقابی، با pH اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7)

دانستنیهای علمی

رده‌بندی و نام‌گذاری

Begonia semperflorens با نام فارسی «بگونیا همیشه‌گل» یا «بگونیا واکسی» گونه‌ای از تیره Begoniaceae است. این تیره تنها یک جنس اصلی به نام Begonia دارد که بیش از ۱۸۰۰ گونه را شامل می‌شود و از بزرگ‌ترین جنس‌های گیاهی گلدار به شمار می‌آید.

این گونه در برخی منابع به‌عنوان یک گروه کشت‌شده (Cultivar Group) از تلاقی چند گونه بگونیا، به‌ویژه B. cucullata، در نظر گرفته می‌شود و بنابراین ریشه‌ای پیچیده در اصلاح نباتات زینتی دارد.

منطقه بومی و پراکنش

خاستگاه اصلی بگونیا همیشه‌گل، جنگل‌های گرم و نیمه‌گرمسیری آمریکای جنوبی و مرکزی است. زیستگاه طبیعی آن شامل حاشیه جنگل‌ها، دامنه‌های نیمه‌سایه و مناطق با رطوبت نسبی بالاست. این گونه در طبیعت معمولاً به‌صورت گیاهی علفی با عمر چندساله رشد می‌کند، اما در اقلیم‌های سردتر اغلب به‌عنوان یک‌ساله کشت می‌شود.

با گسترش باغبانی زینتی، این گیاه به‌سرعت در اروپا، آسیا و آفریقا نیز رواج یافت و امروزه یکی از متداول‌ترین گیاهان فصل گرم برای فضاهای شهری، باغچه‌ها و گلدان‌ها در جهان است.

تاریخچه کشف و کشت زینتی

جنس بگونیا در سده هفدهم توسط گیاه‌شناسان فرانسوی معرفی شد و نام آن از «میشل بگون» حامی اکتشافات گیاه‌شناسی گرفته شده است. بگونیا همیشه‌گل در قرن نوزدهم میلادی وارد برنامه‌های اصلاحی شد و با تلاقی و گزینش، رقم‌های متعددی با رنگ‌های متفاوت گل و برگ به‌دست آمد.

در قرن بیستم با توسعه صنعت تولید نشا و بذر هیبرید، این گیاه به یکی از پایه‌های اصلی طراحی فضاهای سبز عمومی تبدیل شد. امروزه ارقام هیبریدی Begonia semperflorens به‌عنوان مدل مهمی برای مطالعه ژنتیک رنگ گل، سازگاری نوری و تحمل تنش شهری نیز استفاده می‌شوند.

خصوصیات - معرفی

معرفی کلی اندام‌های گیاه Begonia semperflorens

بگونیا گل‌افشان یا Begonia semperflorens گیاهی علفی، نسبتاً گوشتی و همواره‌گل‌ده است. ساختار کلی گیاه فشرده، بوته‌ای و کم‌قد با بافتی آبدار و نیمه‌گوشتی است که آن را برای کاشت در گلدان و فضای سبز شهری مناسب می‌سازد.

ساقه و فرم رشد

ساقه‌ها کوتاه، نرم، آبدار و شکننده‌اند و اغلب به رنگ سبز روشن تا سبز مایل به قرمز دیده می‌شوند. در برخی ارقام، ساقه‌ها کاملاً ارغوانی یا متمایل به قهوه‌ای هستند. ساقه‌ها گره‌های متراکم و میان‌گره‌های کوتاه دارند که باعث ایجاد بوته‌ای متراکم و پرشاخ‌وبرگ می‌شود. با افزایش سن، بخش‌های پایینی کمی چوبی‌تر و مقاوم‌تر می‌گردند.

برگ‌ها: شکل، اندازه و رنگ

برگ‌ها ساده، متناوب و غالباً قلبی تا بیضی‌شکل با نوک کمی تیز یا کند هستند. لبه برگ‌ها صاف تا کمی موج‌دار بوده و بافت آنها ضخیم، آبدار و مومی است. اندازه برگ‌ها معمولاً ۳ تا ۷ سانتی‌متر است. رنگ برگ‌ها از سبز روشن تا سبز تیره متغیر است و در بسیاری از واریته‌ها ته‌رنگ برنزی، مسی یا قرمز در سطح برگ دیده می‌شود. سطح برگ براق و در برابر تبخیر تا حدی مقاوم است.

گل‌ها: ساختار و رنگ‌بندی

گل‌ها کوچک، فراوان و در گل‌آذین‌های خوشه‌ای کوتاه بر بالای برگ‌ها ظاهر می‌شوند. هر گل از کاسبرگ‌های رنگین شبیه گلبرگ تشکیل شده که معمولاً ۴ قطعه دارند. رنگ گل‌ها در طیفی از سفید خالص، صورتی کم‌رنگ، صورتی پررنگ تا قرمز تند و گیلاسی مشاهده می‌شود. پرچم‌ها در گل‌های نر به‌صورت دسته‌ای زردرنگ در مرکز گل قرار دارند و تضاد رنگی جذابی با قطعات قرمزرنگ یا صورتی گل ایجاد می‌کنند.

اندام‌های زیرزمینی و عادت رشد

این گونه برخلاف برخی بگونیاهای دیگر، غده درشت و غده‌ای-دکمه‌ای مشخصی ندارد و ریشه‌ها الیافی، سطحی و ظریف‌اند. ریشه‌های سطحی و گسترده با ساقه‌های گوشتی کوتاه، گیاه را برای کشت در بسترهای کم‌عمق و گلدان‌های کوچک مناسب می‌سازد. عادت رشد متراکم و کوتاه، آن را به گیاهی ایده‌آل برای حاشیه‌کاری و گلکاری‌های فصلی تبدیل می‌کند.

شرایط نگهداری بگونیا همیشه‌گل (بگونیا واکسی)

نور مورد نياز متوسط آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 22 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک سبک و لومی با زهکشی خوب، غنی از مواد آلی، مرطوب ولی نه غرقابی، با pH اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7)

شرایط کلی محیط رشد بگونیا همیشه‌گل

بگونیا همیشه‌گل (Begonia semperflorens) گیاهی حساس اما سازگار برای فضای داخل و بیرون است. این گیاه در محیطی با دمای معتدل، نور فیلترشده و رطوبت یکنواخت بهترین رشد را دارد. پرهیز از نوسانات شدید دما، آبیاری افراطی و تابش مستقیم خورشید، شرط اصلی حفظ شادابی برگ‌ها و تداوم گلدهی است.

نور مناسب

نور زیاد ولی غیرمستقیم ایده‌آل است. پشت پنجره شرقی یا شمالی با نور فیلترشده برای محیط داخلی مناسب است. در فضای باز، محل نیم‌سایه تا آفتاب ملایم صبحگاهی توصیه می‌شود. تابش مستقیم و شدید ظهر باعث سوختگی برگ‌ها و کاهش گلدهی می‌شود، در حالی‌که سایهٔ عمیق، گیاه را کشیده و کم‌گل می‌کند.

دما و رطوبت

دمای مناسب برای بگونیا همیشه‌گل حدود ۱۸ تا ۲۴ درجه سانتی‌گراد است و در دماهای زیر ۱۲ درجه آسیب می‌بیند. از قرار دادن گیاه در مسیر باد سرد کولر یا کنار بخاری باید خودداری شود. رطوبت نسبی ۵۰ تا ۶۰ درصد مطلوب است؛ می‌توان با قرار دادن زیرگلدانی حاوی سنگریزه و آب (بدون تماس مستقیم ته گلدان با آب) رطوبت موضعی را افزایش داد.

خاک، آبیاری و زهکشی

خاک باید سبک، غنی و با زهکشی عالی باشد. ترکیبی از خاک‌برگ یا پیت‌ماس، پرلیت و مقدار کمی ماسه شسته انتخاب مناسبی است. آبیاری زمانی انجام شود که سطح خاک تا عمق ۲–۳ سانتی‌متری خشک شده باشد. آبیاری بیش از حد موجب پوسیدگی ریشه و ساقه‌های گوشتی می‌شود؛ در مقابل، خشکی طولانی‌مدت باعث ریزش گل‌ها و چروکیدگی برگ‌ها خواهد شد. وجود سوراخ‌های کافی در کف گلدان برای خروج آب اضافی ضروری است.

منابع :




ساير تصاوير :
 


 
 
 


گياهان ديگر از همين جنس :
 

بگونیای غده ای بگونیا کورالینا بگونیا همیشه گلدار بگونیا برگی (رکس)

گياهان ديگر از همين خانواده :
 

بگونیا همیشه گلدار بگونیای غده ای بگونیا برگی (رکس) بگونیا هیمالیس

  محسن شهاب الدین