۱۳۹۳ بیست و سوم دی

سوسن برگ پیازی

Asphodelus Fistulosusonion-leafed asphodel که به فارسی سوسن برگ پیازی نامیده میشود، گیاهی از خانواده زانتوروآسه بومی نواحی مدیترانه می باشد. نیاز های این گیاه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دمای محیط: آب و هوای مدیترانه ای خاک: خاک های غنی از مواد غذایی با بافت سبک تا متوسط

دانستنیهای علمی

نام علمي

Asphodelus Fistulosus

نام لاتين

onion-leafed asphodel

خانواده (تيره)

Xanthorrhoeaceae

"سوسن برگ پیازی" یا "علف پیاز" یکی از گیاهان بومی نواحی مدیترانه است. این گیاه به عنوان علف هرز در ایالت متحده و به عنوان گیاهی آسیب زننده و مضر در کالیفرنیا، آریزونا، نیومکزیک و تکزاس شناخته شده است. همچنین این گیاه در لیست علف هرزهای مضر در دپارتمان کشاورزی ایالات متحده قرار دارد. در استرالیا، نیوزیلند، مکزیک و نواحی دیگری با آب و هوای مدیترانه ای نیز به عنوان علف هرز معمول شناخته شده و وجود دارد.

خصوصیات - معرفی

سوسن برگ پیازی یا علف پیاز گیاهی علفی، یکساله یا چندساله با عمر کوتاه است. این گیاه دارای ساقه ی توخالی بوده که تا ارتفاع 70 سانتیمتر نیز رشد می کند.

سیستم ریشه ای این گیاه دارای یک سری بخش های شبه-غده ای است.

سوسن برگ پیازی همانطور که از اسمش پیداست، از یک دسته برگ های توخالی شبیه به برگ های پیاز و به طول 30 سانتیمتر تشکیل شده است.

گل آذین آن سنبله و با گل های پهن است. هر گل دارای شش گلبرگ سفید رنگ یا صورتی کمرنگ داشته و حدود 5 تا 12 میلیمتر نیز پهنا دارد. روی گلبرگ ها و در قسمت وسط، خطی در امتداد طولی به رنگ قهوه ای تا ارغوانی مایل به قرمز وجود دارد. این گل ها در روز باز می شوند و در طول شب یا در شرایط آب و هوای ابری یا کم نور بسته می شوند. گل ها هرمافرودیت (دارای اندام های نر و ماده روی یک گل) بوده و گرده افشانی توسط حشرات صورت می گیرد.

میوه های این گیاه کپسولی، گرد و هر میوه حاوی شش بذر می باشد.

شرایط نگهداری سوسن برگ پیازی

نور مورد نياز

زیاد

آبياري و رطوبت

کمی مرطوب

دماي مورد نياز

آب و هوای مدیترانه ای

خاک مورد نياز

خاک های غنی از مواد غذایی با بافت سبک تا متوسط

گیاه سوسن برگ پیازی، خاک هایی با بافت سبک و متوسط، به خوبی آبیاری شده و نیز غنی از مواد غذایی را ترجیح می دهد. این گیاه می تواند در شرایط نیمه سایه و آفتاب کامل رشد کند.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

برگ ها و ریشه های این گیاه مصرف خوراکی دارند. و بصورت پخته شده یا به عنوان سبزی استفاده می شوند.

بذرهای این گیاه ادرارآور هستند. همچنین برای درمان زخم ها و التهابات پوستی نیز به کار می رود. بذرها حاوی مقدار کمی روغن اولئیک اسید بوده که خاصیت پیشگیری از تصلب شرائین (گرفتگی رگها) به آن می دهد.

سوسن برگ پیازی همچنین به عنوان یک گیاه زینتی و مقاوم به شرایط سایه، در باغ ها کشت می گردد.

معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی فضای باز - سوسن برگ پیازی

مقابله به آفات سوسن برگ پیازی

آفات مهم سوسن برگ پیازی (Asphodelus fistulosus)

شایع‌ترین آفات سوسن برگ پیازی شامل شته‌ها، تریپس‌ها و کنه‌های تارعنکبوتی هستند. شته‌ها با مکیدن شیره گیاهی باعث پیچیدگی برگ و کاهش رشد می‌شوند. تریپس‌ها لکه‌های نقره‌ای و خشکی نوک برگ‌ها ایجاد می‌کنند. کنه‌های تارعنکبوتی در هوای گرم و خشک فعال شده و تارهای ریز و زردی تدریجی برگ‌ها را به‌وجود می‌آورند. در خاک‌های بسیار مرطوب، لارو برخی حشرات خاکزی نیز به ریشه‌های پیازی آسیب می‌زنند.

بیماری‌ها و علائم

بیماری‌های قارچی مانند پوسیدگی ریشه و طوقه، مهم‌ترین عامل ضعف این گیاه‌اند. آبیاری بیش از حد و زهکشی ضعیف، محیط مناسب برای قارچ‌های خاکزی ایجاد می‌کند و منجر به نرم شدن پیاز، تغییر رنگ قهوه‌ای و بوی بد آن می‌شود. در رطوبت بالای هوا، لکه‌های قهوه‌ای روی برگ و زردی تدریجی آن‌ها نیز مشاهده می‌شود که نشان‌دهنده آلودگی قارچی برگی است.

روش‌های مقابله و پیشگیری

مدیریت پیشگیرانه مهم‌ترین راه کنترل آفات و امراض سوسن برگ پیازی است. استفاده از خاک با زهکشی خوب، اجتناب از آبیاری غرقابی، فاصله‌کاشت مناسب و حذف بقایای گیاهی آلوده، خطر بیماری‌های قارچی را کاهش می‌دهد. برای کنترل شته و تریپس می‌توان از شست‌وشوی برگ‌ها با آب و صابون ملایم یا کاربرد صابون حشره‌کش و روغن‌های گیاهی استفاده کرد. در آلودگی شدید، به‌کارگیری حشره‌کش‌ها و قارچ‌کش‌های توصیه‌شده و ثبت‌شده، طبق نظر کارشناس گیاه‌پزشکی ضروری است.

نحوه تکثیر سوسن برگ پیازی

تکثیر این گیاه از طریق کشت بذرهای آن صورت می گیرد. این بذرها در طی ماه های مارچ تا آپریل در گلخانه کشت می شوند و یک تا دو ماه پس از کشت در دمای 15 درجه سانتیگراد جوانه می زنند. زمانی که گیاهان به مرحله ای از رشد رسیدند، می توان آنها را به گلدان های جدا در گلخانه منتقل کرد تا اولین زمستان را در گلخانه سپری کنند. وقتی که نشاها به اندازه کافی بزرگ و مقاوم شدند می توان در فصل بهار و تابستان آنها را به فضای باز و باغچه ها منتقل نمود.

روش دیگر تکثیر این گیاه از طریق تقسیم بوته است که در فصل بهار یا پاییز صورت می گیرد.