معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی فضای باز - آمبروسیا معمولی

نویسنده: محبوبه آشناور

تاریخ انتشار: 1393/10/24

آمبروسیا معمولی (*Ambrosia artemisiifolia*) یک علف هرز یک‌ساله از تیره کاسنیان است که در دماهای معتدل تا گرم بهتر رشد می‌کند (تقریباً 20–30 درجهٔ سانتی‌گراد) و به رطوبت متوسط تا کم سازگار است؛ به‌طور کلی به خشکی نسبی مقاوم بوده و در خاک‌های نسبتاً فقیر نیز استقرار می‌یابد. برای رشد به نور زیاد و آفتاب کامل نیاز دارد و در سایه رشد ضعیف‌تری نشان می‌دهد. بومی آمریکای شمالی است و امروزه به‌صورت مهاجم در بسیاری از مناطق جهان گسترش یافته؛ زیستگاه‌های رایج آن زمین‌های بایر، حاشیهٔ جاده‌ها، اراضی کشاورزی، خاک‌های به‌هم‌خورده و مناطق شهری است. از نظر ظاهری ساقه راست و منشعب دارد و معمولاً 30 تا 150 سانتی‌متر ارتفاع می‌گیرد؛ برگ‌ها عمیقاً برید‌ه‌/پرمانند، سبز و اغلب کمی زبر هستند و به‌صورت متناوب قرار می‌گیرند. گل‌آذین‌ها کوچک و غیرنمایان‌اند؛ گل‌های نر معمولاً به شکل خوشه‌های سنبله‌مانند در انتهای ساقه دیده می‌شوند و گرده فراوان تولید می‌کنند. نام رایج آن در ایران «آمبروسیا معمولی» یا «راگ‌وید» (Ragweed) ذکر می‌شود و در منابع جهانی بیشتر با نام‌های Common ragweed و Annual ragweed شناخته می‌شود. این گیاه به‌ویژه به دلیل گردهٔ بسیار آلرژی‌زا و ایجاد تب یونجه و تشدید آسم شهرت دارد.

آمبروسیا معمولی

دانستنیهای علمی

نام علمي

Ambrosia Artemisiifolia

نام لاتين

common ragweed

خانواده (تيره)

Asteraceae

"آمبروسیا" گیاهی از خانواده کاسنی و بومی شمال آمریکا است. نام گونه ی این گیاه (A. artemisiifolia) به دلیل برگ های همانند آرتمیزیا به آن داده شده است.

این گیاه در برخی کشورهای اروپایی و همچنین در ژاپن به عنوان یک علف هرز شناخته می شود.

آمبروسیای معمولی یکی از گیاهان رقابتی مهم است که ممکن است سبب کاهش بیش از 30 درصد محصول سویا در مزرعه گردد. برای کنترل آن می توان از مدیریت صحیح مزرعه و یا علفکش ها استفاده کرد.

یکی از فواید این گیاه این است که عناصر سنگین را در خاک کاهش می دهد.

خصوصیات - معرفی

آمبروسیا گیاهی علفی، یکساله و با عادت رشد عمودی است که تا حدود 2 متر طول نیز رشد می کند. برگ ها در طول مراحل اولیه رشد بصورت رُزت می باشند.

برگ ها دارای تقسیمات زیاد و عمیق همانند سرخس می باشند. آرایش برگ ها متقابل تا متناوب بوده و 1 تا 16 سانتیمتر طول و 1 تا 7 سانتیمتر عرض دارند. همه برگ ها بخصوص در قسمت های پایینی دارای کرک های بلند یا کوتاه و زبر یا نرم هستند.

گل های نر و ماده به صورت مجزا روی گیاهان جدا قرار دارند. گل های نر به صورت خوشه ای (بیش از 20 سانتیمتر طول) در انتهای شاخه ها ظاهر می شوند و به رنگ سبز کمرنگ یا مایل به زرد دیده می شوند. ولی گل های ماده به صورت نامشخص و در انشعابات برگ ها پدیدار می گردند.

گلدهی این گیاه معمولاً در طول تابستان، پاییز و یا اوایل زمستان رخ می دهد.

ساقه ها به شکل استوانه ای و به رنگ قرمز یا سبز مایل به قهوه ای هستند. این ساقه ها دارای تعداد زیادی کرک ها نرم تا زبر می باشند.

میوه ها کوچک، فندقه و به رنگ قهوه ای یا مایل به مشکی هستند. هر میوه حاوی یک بذر می باشد. این میوه ها زمان بلوغشان سخت و چوبی می گردند.

شرایط نگهداری آمبروسیا معمولی

نور مورد نياز

زیاد

آبياري و رطوبت

کمی مرطوب

دماي مورد نياز

نواحی گرم و نیمه گرم

خاک مورد نياز

رشد در اکثر خاک ها

این گونه های گیاهی معمولاً در نواحی با آب و هوای گرم و نیمه گرم یافت می شوند.

مقابله به آفات آمبروسیا معمولی

آفات رایج آمبروسیا معمولی

آمبروسیا Artemisiifolia در بسیاری از زیستگاه‌ها به‌طور طبیعی آفت‌زدایی کمی نشان می‌دهد، اما در شرایط تنش (خشکی، تراکم بالا) می‌تواند میزبان شته‌ها، تریپس‌ها، کنه‌های تارتن و گاهی لارو برخی شب‌پره‌ها شود. تغذیه این آفات معمولاً با پیچیدگی برگ، لکه‌های نقره‌ای، زردی و کاهش رشد رویشی همراه است.

برای مدیریت، پایش هفتگی پشت‌وبرگ، حذف علف‌های هرز میزبان اطراف، و جلوگیری از مصرف بی‌رویه کود ازته توصیه می‌شود. در آلودگی‌های موضعی، شست‌وشوی بوته با آب پرفشار یا استفاده از صابون‌های حشره‌کش و روغن‌های معدنی/گیاهی می‌تواند مؤثر باشد. در صورت طغیان، کاربرد هدفمند حشره‌کش‌های کم‌خطر طبق برچسب و با رعایت دوره کارنس انجام شود.

امراض و مشکلات بیماری‌زا

مهم‌ترین بیماری‌های احتمالی شامل لکه‌برگی‌های قارچی، سفیدک‌ها و پوسیدگی ریشه در خاک‌های سنگین و آبیاری زیاد است. رطوبت ماندگار روی برگ و زهکش ضعیف، ریسک بیماری‌های قارچی و پوسیدگی را به‌طور معنی‌دار افزایش می‌دهد. علائم می‌تواند شامل لکه‌های قهوه‌ای/سیاه، پوشش سفید پودری، پژمردگی و سیاه‌شدن طوقه باشد.

کنترل بر پایه پیشگیری است: بهبود زهکشی، آبیاری در صبح و از پای بوته، کاهش تراکم، و حذف بقایای آلوده. در صورت مشاهده لکه‌برگی، هرس و معدوم‌سازی برگ‌های بیمار و در کانون‌های شدید، استفاده از قارچ‌کش‌های مناسب (مانند ترکیبات مسی یا قارچ‌کش‌های اختصاصی) طبق دستورالعمل توصیه می‌شود.