افرا پالماتوم دیسکویو (بونسای)

دانستنیهای علمی

این افرا با نام علمی Acer Palmatum Diskoyio، از خانواده افرا، بومی چین و ژاپن می باشد. در اصل نام گیاه شناسی آن از برگهای آن گرفته شده است، که دارای 5 لوب یا بیشتر با برش های عمیق که شبیه دست انسان است.

این گیاه در ژاپن بسیار محبوب است و به صورت بونسای در خانه ها زیاد یافت میشود.

خصوصیات - معرفی

افرا پالماتوم دیسکویو، در زمستان ریزش برگ دارد و در فصل بهار مجدداً رویش برگ دارد

پوسته روی شاخه های جوان و تنه این درخت به رنگ سبز (و گاهاً قرمز در بعضی از واریته ها) می باشد که به مرور با بالا رفتن سن گیاه به قهوه ای یا خاکستری روشن تمایل پیدا میکند.

شرایط نگهداری افرا پالماتوم دیسکویو (بونسای)

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 22 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز آهكي ، هوموسي و مرطوب

درجه حرارت ایده آل برای این افرا 20 تا 24 درجه سانتیگراد (68-75 درجه فارنهایت) میباشد

خاک مطلوب آن، خاک آهكي ، هوموسي و مرطوب است.

دما و جابه‌جایی هوا

افرا پالماتوم دیسکویو بونسای در هوای خنک تا معتدل بهترین رشد را دارد؛ بازه‌ی مطلوب معمولاً حدود ۱۰ تا ۲۴°C است. در گرمای بالای ۳۰°C به‌ویژه همراه با خشکی هوا، نوک‌سوزی و ضعف عمومی رخ می‌دهد. زمستان‌گذرانی خنک (حدود ۰ تا ۱۰°C) برای حفظ چرخه طبیعی گیاه مفید است، اما باید از یخبندان شدید و بادهای خشک محافظت شود. جریان هوای ملایم بدون کوران مستقیم، خطر بیماری‌های قارچی را کاهش می‌دهد.

نور و سایه

نور زیادِ فیلترشده ایده‌آل است. آفتاب ملایم صبحگاهی مناسب بوده و آفتاب تند ظهر، به‌خصوص در تابستان، می‌تواند باعث سوختگی برگ‌ها شود. در بالکن یا حیاط، قرارگیری در نیم‌سایه با دریافت چند ساعت نور غیرمستقیم، رنگ‌پذیری و سلامت برگ را بهبود می‌دهد. در محیط داخلی، کنار پنجره بسیار روشن با پرده نازک توصیه می‌شود.

رطوبت و آب

این بونسای رطوبت متوسط رو به بالا را می‌پسندد؛ حدود ۵۰ تا ۷۰٪ مناسب است. سینی سنگ‌ریزه و آب (بدون تماس کف گلدان با آب) به پایداری رطوبت کمک می‌کند. خاک باید همواره اندکی مرطوب بماند، اما غرقابی نشود؛ خشک شدن کامل بستر به برگ‌ریزی و تنش شدید منجر می‌شود.

جنس خاک و زهکشی

زهکشی بسیار خوب همراه با نگهداری رطوبت، کلید موفقیت است. ترکیبی مانند آکاداما/پومیس/لاوا (یا جایگزین‌های سبک مثل پرلیت و پومیس با کمی مواد آلی) مناسب است. pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود ۵.۵ تا ۷) توصیه می‌شود و وجود سوراخ‌های کافی در گلدان برای جلوگیری از پوسیدگی ریشه ضروری است.

مقابله به آفات افرا پالماتوم دیسکویو (بونسای)

آفات رایج افرا پالماتوم دیسکویو بونسای

پشمک‌داران (شته‌های آردآلود)، شته‌ها و کنه‌های تارعنکبوتی مهم‌ترین آفات این بونسای هستند. این آفات با مکیدن شیره گیاهی، موجب زردی، پیچیدگی برگ و کاهش رشد می‌شوند. برای کنترل، ابتدا شست‌وشوی ملایم برگ‌ها با آب ولرم و صابون حشره‌کش توصیه می‌شود. در صورت آلودگی شدید، استفاده از روغن ولک یا حشره‌کش‌های سیستمیک مخصوص بونسای با دوز توصیه‌شده ضروری است.

بیماری‌های قارچی و باکتریایی

لکه برگی قارچی، پوسیدگی ریشه و شانکر ساقه از بیماری‌های شایع افرا پالماتوم دیسکویو هستند. آبیاری بیش از حد و زهکش نامناسب، مهم‌ترین عامل تشدید بیماری‌های قارچی در بونسای است. باید از خیس ماندن طولانی بستر و پاشیدن آب روی برگ‌ها خودداری شود. در صورت مشاهده لکه‌های قهوه‌ای یا نواحی فرورفته روی ساقه، قسمت‌های آلوده هرس و با محل برش ضدعفونی گردد.

پیشگیری و مدیریت تلفیقی

تهویه مناسب، نور فیلترشده، بستر سبک و استریل، اساس پیشگیری از آفات و امراض در این بونسای ظریف است. بازدید منظم برگ‌های زیرین، جداسازی گیاهان مشکوک، استفاده دوره‌ای از قارچ‌کش‌های مسی ملایم و پرهیز از کوددهی بیش از حد نیتروژن، مقاومت گیاه را افزایش می‌دهد.

نحوه تکثیر افرا پالماتوم دیسکویو (بونسای)

ازدیاد افرا پالماتوم توسط قلمه از شاخه هاي جوان يك ساله در ماه هاي فروردين تا خرداد صورت ميگيرد كه بايد در خاك مرطوب و سبك كاشته شود.

تولیدمثل Acer palmatum ‘Diskoyio’ در طبیعت

افرا پالماتوم در طبیعت عمدتاً از طریق تولیدمثل جنسی با بذر تکثیر می‌شود. گل‌های کوچک آن پس از گرده‌افشانی (اغلب توسط باد و گاهی حشرات) به میوه‌های بالدارِ دوتایی (سامارا) تبدیل می‌شوند که با باد پخش می‌گردند. بذرها معمولاً برای جوانه‌زنی به دوره سرمایی زمستان (سرمادهی طبیعی) نیاز دارند تا خواب بذر شکسته شود و در بهار، در خاک مرطوب و سبک جوانه بزنند.

تکثیر در خانه: بذر

برای تکثیر بذری، ساماراهای رسیده را جمع‌آوری کرده و بذر را ۸ تا ۱۲ هفته در محیط مرطوب و سرد (حدود ۱ تا ۵ درجه سانتی‌گراد) سرمادهی کنید. سپس در بستر سبک (پیت/کوکوپیت + پرلیت) در عمق کم بکارید و رطوبت یکنواخت و نور غیرمستقیم فراهم کنید. نهال‌ها از نظر رنگ و شکل برگ ممکن است مشابه رقم ‘Diskoyio’ نباشند.

تکثیر در خانه: قلمه و پیوند

برای حفظ ویژگی‌های رقم، روش‌های رویشی مناسب‌ترند. قلمه نیمه‌خشبی در اواخر بهار تا تابستان با هورمون ریشه‌زایی و مه‌پاشی/پوشش پلاستیکی شانس ریشه‌دهی را افزایش می‌دهد، هرچند ممکن است درصد موفقیت پایین باشد. روش حرفه‌ای‌تر، پیوند (مانند پیوند اسکنه یا جانبی) روی پایه افرا پالماتوم در اواخر زمستان یا اوایل بهار است که یکنواختی و پایداری رقم را بهتر حفظ می‌کند.

افرا قرمز افرا چناری افرا کره‌ای افرا پالماتوم شیشیگاشیرا (بونسای)

افرا پالماتوم شیشیگاشیرا (بونسای) افرای شبه چناری کرب افرای چناری