بهترین زمان برای تعویض گلدان یك گیاه، اوایل اردیبهشت ماه است، چون در این زمان شرایط هوا و دما امكان این را فراهم میكند كه گیاه مجدداً فعالیت خود را آغاز كند. البته با توجه به هوای مساعد این روزها، هنوز برای تعویض گلدان وقت هست. اما برای عوض كردن گلدان ، نكاتی هست كه دانستنش به شما كمك میكند.
اگر خاك و گلدان گیاه به موقع عوض نشوند، گیاه به تدریج زرد و ضعیف میشود، زیر علاوه بر اینكه كیفیت فیزیكی خاك تغییر میكند و قابلیت نفوذپذیریاش كم میشود، كیفیت شیمیاییاش هم تغییر میكند و مواد غذایی موجود در آن به مرور زمان جذب گیاه شده، از بین میرود.ضمن اینكه بعضی گیاهان برای رشد بهتر به این نیاز دارند كه جای بیشتر و گلدان بزرگتری داشته باشند.
هر وقت دیدید ریشه گیاه از زیر گلدان بیرون زده، وقت آن است كه گلدان بزرگتری برایش فراهم كنید. دهانه گلدان جدید به اندازه دو، سه سانتیمتر از گلدان قبلی بزرگتر باشد، اگر گلدان جدید بزرگ تر از حد معمول باشد، تمام نیروی گیاه صرف ریشه دهی بیشتر میشود و اندام هوایی گیاه خوب رشد نمیكند.
اگر مایل هستید خودتان در منزل گلدان گیاهتان را تعویض کنید ابتدا یک تکه پلاستیک یا روزنامه پهن کنید. سپس با دقت گلدان را برعکس کنید تا گیاه بیرون بیاید. اگر به آسانی خارج نشد می توانید چند ضربه به ته گلدان بزنید. و اگر باز هم جواب نداد می توانید با چاقو خاک را از لبه های اطراف گلدان جدا کنید و سپس گیاه را خارج کنید. اگر می خواهید گیاهتان را دوباره در همان گلدان قرار دهید ریشه هایش را هرس کنید. برای این کار می توانید از یک چاقوی تیز استفاده کنید و حدود چهار الی پنج سانتیمتر از ریشه ی گیاه را از سمت بیرون قیچی کنید و سپس دوباره گیاه را در گلدان قرار دهید.
دقت كنید موقع تعویض گلدان، خاك گلدان جدید كمی مرطوب باشد، زیرا هنگام خارج كردن گیاه از گلدان، خاك خشك خاصیت چسبندگی ندارد و از ریشه جدا میشود و به تارهای كشنده گیاه صدمه وارد میكند. پس از تعویض خاك گلدان بلافاصله به گلدان آب بدهید تا خاك جدید و قدیمی به هم بچسبند.در صورت بسته شدن احتمالی محل زهکشی و یا تلاقی شدن خاک یک مفتول یا میله را با احتیاط در محل سوراخ زهکشی به حرکت درآورید تا آب اضافی خارج شود. با قرار دادن زیرگلدانی، آب جمع شده را مرتب خالی کنید.