این مقاله به تبیین انتقال و تبدیل انرژی در اکوسیستمها بر پایه قوانین ترمودینامیک میپردازد. انرژی بهعنوان نیروی محرک فرایندهای اکولوژیک، عمدتاً از خورشید منشأ میگیرد و طبق قانون اول تنها از شکلی به شکل دیگر تبدیل میشود. بر اساس قانون دوم، هر تبدیل با افزایش آنتروپی و پراکندگی انرژی، عمدتاً به صورت گرما، همراه است؛ بنابراین بازده انتقال بین سطوح غذایی کامل نیست و معمولاً درصد کمی (حدود ۶–۱۰٪) به سطح بعدی میرسد. همچنین نقش تنفس کل جامعه در حفظ نظم بیوماس اکوسیستم بررسی میشود.
انتقال انرژی در اکوسیستم :
از قوانین مربوط به انرژی که در فیزیک مطرح می شود تبعیت می کنند.
نیروی پیش برنده در همه سیستم های اکولوژیک انرژی است . انرژی توانایی انجام کار است. بر طبق قانون اول ترمودینامیک ، انرژی بوجود نمی آید و از بین هم نمی رود بلکه از حالتی به حالت دیگر تبدیل می شود
مثلاً می توانیم انرژی نورانی را بصورت شیمیایی در آوریم که در این اکوسیستم اعمال شود و تمام تغییر حالات که در طبیعت انجام می شود و لزومش جریان انرژی است که منشأ آن هم از خورشید است.
بر اساس قانون دوم آن پدیده ها و تغییر حالاتی که انجام آن ها مستلزم صرف انرژی است همیشه مقداری از انرژی را از حالت متمرکز به حالت پراکنده در می آورد که این پراکندگی بصور مختلف بروز می کند که عمده آن بصورت گرماست.
بنابراین در تغییر حالات ( انجام کار ) بازده 100% نیست ( 40-50 % مفید است ).در پدیده تولید و تبدیل هم این پراکنده شدن انرژی ( از دست رفتن انرژی )واقع می شود. مثلاً وقتی انرژی موجود در گیاه را در اختیار گیاهخوار قرار می دهیم حدود 10% قابلیت انتقال مفید را دارد و بقیه بصورت حرارت از دسترس سیستم خارج می شود.
راندمان تبدیل به نوع سیستم بستگی دارد مثلاً در مثال بالا درصد تبدیل انرژی و تثبیت آن به مرحله بعد را بین 6 – 8 % می دانند که بیشترین تبدیل را می توان انرژی موجود در گیاه توسط خوک دانست.
این پراکندگی انرژی را آنتروپی گوییم بنابراین آنتروپی میزان انرژی است که در تبدیل در اختیار سیستم قرار نمی گیرد و به صور مختلف از دسترس سیستم خارج می شود. بدون تبدیل و تغییر انرژی ، نه زندگی امکانپذیر می شود و نه اکوسیستمی بوجود می آید.
هر اکوسیستمی ساختمان پیچیده بیوماس خود را منظم می کند و مسئولیت نگهداری نظم مزبور بر عهده تنفس کلی جامعه است .