قانون بردباری  ( Shelford ) :

افزایش یک ماده غذایی با یک عامل محیطی هم می تواند عامل محدود کننده باشد مثلاً اگر میزان کلسیم در محلول خاک زیاد باشد فسفر رسوب کرده گیاه نمی تواند خوب استفاده کند.

فاصله Min و Max را میدان بردباری گوئیم که هرچقدر این فاصله بیشتر باشد انتشار گیاه ( دامنه کشت ) بیشتر است مثلاً گندم بین 4 - 38 درجه می تواند رشد کند پس میدان بردباری آن 34 درجه است.

پنبه بین 14-38 درجه رشد می کند و میدان بردباری آن 24 درجه است ( 14 درجه ، صفر بیولوژیکی پنبه ) اگر شرایط محیطی طوری باشد که فقط یکی از فعالیتهای گیاه به حداکثر برسد ، اپتیمم مطلق گوئیم که مثلاً گیاه خوب تنفس می کند ولی فتوسنتز خوب نمی کند ( برای سیب زمینی در 48 درجه ).

اگر شرایط طوری باشد که دو فعالیت گیاه به حداکثر برسد را اپتیمم هارمونیک گوئیم.

اگر شرایط طوری شود که کلیه فعالیتهای گیاه به حداکثر برسد را اپتیمم اکولوژیک گوئیم که این برای زراعت مفید است.

  shahab