معرفی و راهنمای پرورش درختان زینتی - ماهونیا،توت آبی

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1393/03/03
معرفی و راهنمای پرورش درختان زینتی - ماهونیا،توت آبی
ماهونیـا خزنده (*Mahonia repens*) درختچه‌ای همیشه‌سبز از تیره زرشکیان (Berberidaceae) است که بومی غرب آمریکای شمالی بوده و عمدتاً در جنگل‌های باز، دامنه‌های کوهستانی، حاشیه بیشه‌زارها و خاک‌های سبک با زهکشی خوب می‌روید. این گیاه به دماهای معتدل تا سردسیر مقاوم است و معمولاً سرمای زمستان را به‌خوبی تحمل می‌کند؛ در فصل رشد، رطوبت یکنواختِ خاک (بدون ماندابی شدن) برای استقرار بهتر توصیه می‌شود. از نظر نور، نیم‌سایه تا آفتاب ملایم را می‌پسندد و در مناطق گرم، نیم‌سایه عملکرد بهتری دارد.

از نظر ریخت‌شناسی، بوته‌ای کوتاه‌قد و خزنده با ریزوم‌های گسترده‌کننده است. برگ‌ها شانه‌ای و چرمی، سبز تیره و دندانه‌دار (گاهی با ته‌رنگ متمایل به قرمز در سرما) هستند. گل‌ها کوچک و زرد، خوشه‌ای و معمولاً در بهار ظاهر می‌شوند. میوه‌ها سته‌های آبی-بنفش با پوشش مومی بوده و ظاهری شبیه «توت آبی» دارند (اما از نظر گیاه‌شناسی با بلوبریِ واقعی متفاوت‌اند).

نام رایج جهانی آن *Creeping Oregon grape* یا *Oregon grape* است. در ایران بیشتر با نام «ماهونیـا خزنده» شناخته می‌شود و گاهی به‌صورت غیررسمی به دلیل رنگ میوه «توت آبی» نیز گفته می‌شود. این گونه به‌طور ویژه به کاربرد دارویی یا صنعتیِ مشهورِ جهانی نسبت داده نمی‌شود.

Nargil_mahonia repens
نام علمي
mahonia repens
نام لاتين
creeping mahonia
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

گیاه Mahonia repens  ( ماهونیا) ، گیاهی زینتی از خانواده  Berberidaceae  ( زرشک) بوده که بومی شمال آمریکا میباشد.
این گیاه به وفور در آریزونا ، کالیفرنیا ، نوادا و مکزیکو میروید.

ماهونیا از آنجایی که دارای گلهای زیبا و زرق و برق دار است ، گیاه زینتی محبوبی بشمار می آید و دارای میوه هایی توت مانند نیز میباشد .
این گیاه در برابر بی آبی مقاوم است و به راحتی رشد میکند و مناسب برای کاشت در باغها ، محوطه سازی و کاشت به عنوان گیاه پوششی میباشد.
ماهونیا به صورت خودرو در ارتفاعی بین 300 تا 2200 متر میروید.

گیاه ماهونیا ، درختچه ای همیشه سبز بوده که تا 30 سانتیمتر رشد میکند و گستردگی در همین حدود دارد
سرعت رشد این گیاه بسیار آهسته است.
برگها بیضی شکل و دندانه دندانه هستند و بین 3 تا 7 سانتیمتر طول دارند ، رنگ برگها آبی مایل به سبز است و در پاییز به رنگ برنز در می آیند.
گل های این گیاه کوچک ، زرد رنگ ، معطر و زرق و برق دار بوده و در اواسط بهار ظاهر میشوند و ظاهری بسیار زیبا به گیاه میبخشند.
گل ها همزمان نر و ماده بوده و گرده افشانی توسط باد صورت میگیرد.
این گلها جای خود را به میوه میدهند ، میوه این گیاه توت مانند به رنگ آبی مایل به بنفش میباشد و در اواسط تابستان میرسد.
میوه ها قابل خوردن بوده و ترش مزه میباشند و آب آنها طعمی شبیه آب انگور دارد.
از میوه ماهونیا برای تهیه لیموناد، ژله ، مربا و آب میوه های مختلف استفاده میشود.
توت های آبی رنگ باعث جذب پرندگان ، به این گیاه میشود.

ماهونیا،توت آبی

نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه ماهونیا،توت آبی
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  ماهونیا،توت آبی
مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  ماهونیا،توت آبی
دمای بین 1 تا 16 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  ماهونیا،توت آبی
خاک شنی، ماسه ای، لومی اسیدی، مرطوب و خوب زهکشی شده

شرایط محیط رشد

شرایط نگهداری از گیاه ماهونیا به شرح زیر میباشد:

خاک: خاک شنی، ماسه ای ، لومی ، مرطوب و خوب زهکشی شده.
بهتر است خاک این گیاه اسیدی باشد.
نور : آفتاب کامل - نیمسایه.
در صورت قرارگیری در معرض آفتاب کامل ، این گیاه رشد بهتری خواهد داشت.
دما: دمای بین 1 تا 16 درجه برای رشد این گیاه مناسب میباشد.
ماهونیا تحمل گرما و سرمای شدید را نداشته و از بین خواهد رفت.
آبیاری : به صورت متوسط انجام شود.
این گیاه بیشتر در تابستان نیاز به آبیاری دارد و تا حدود زیادی در برابر کم آبی و خشکی مقاوم است.
کوددهی: برای رشد بهتر ، سالی یکبار صورت گیرد.
هرس: 2 بار در طول سال انجام شود.

گیاه ماهونیا در برابر گوزن ها مقاوم بوده و گیاهی مفید برای جلوگیری از فرسایش خاک در دامنه ها محسوب میشود.

mahonia repens

مقابله به آفات ماهونیا،توت آبی

آفات و امراض :در مورد این گیاه مراقب شته ها باشید.
ماهونیا در معرض بیماری لکه برگی میباشد.
کاشت گیاه در خاکهای قلیایی برای گیاه بیماری هایی ایجاد میکند.

ماهونیا،توت آبی

نحوه تکثیر ماهونیا،توت آبی

تکثیر این گیاه به 3 روش امکان پذیر است :
1- کاشت دانه :
دانه ها را در جای خشک نگهداری کنید .
درجایی بسته و مرطوب با دمایی درحدود 34 درجه بکارید ، جوانه زنی 30 روز زمان میبرد ، زمانی که گیاه به اندازه کافی بزرگ شد آن را به بیرون منتقل کنید.
بهتر است برای سال های اول، گیاه در زمستان به فضای بسته منتقل شود.
2- تقسیم ریشه ( برای این منظور بهار پاییز اقدام کنید.)
این روش آسانترین روش برای تکثیر گیاه ماهونیا است.
3- قلمه چوب نرم ( برای این منظور فصل بهار اقدام شود .)

creeping mahonia

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

خواص دارویی : ماهونیا دارای خاصیت دارویی نیز میباشد :

ریشه و پوست ریشه این گیاه ضدعفونی کننده ، ملین ، تب بر بوده و برای جلوگیری از خونریزی نیزمفید میباشد .
سرخپوستان شمال غربی کالیفرنیا از ریشه این گیاه ، شربتی ضد سرفه تهیه میکنند.
( ریشه گیاه را در اواخر پاییز و یا اوایل بهار برداشت کرده ، خشک میکنند و سپس مورد استفاده قرار میدهند.)

بومیان آمریکا از ساقه گیاه ماهونیا برای تولید رنگ زرد استفاده میکنند.

معرفی و راهنمای پرورش درختان زینتی - ماهونیا،توت آبی

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس ماهونیـا و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره زرشک - و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.25 از ۵، بر اساس 24 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید