سدر سفید؛ درختچه همیشه‌سبز و پرچین محبوب برای فضای سبز

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1391/07/23
سدر سفید؛ درختچه همیشه‌سبز و پرچین محبوب برای فضای سبز
سدر سفید (*Thuja occidentalis*) یک مخروطی همیشه‌سبز از تیرهٔ سرو (*Cupressaceae*) است. **شرایط رشد**: اقلیم خنک تا معتدل را می‌پسندد؛ به سرمای زمستان مقاوم است و در گرمای شدید و خشکی طولانی دچار ضعف می‌شود. رطوبت خاکِ یکنواخت و زهکشی مناسب برای آن مهم است. **نور**: آفتاب کامل تا نیم‌سایه را تحمل می‌کند (در آفتاب کامل متراکم‌تر می‌شود). **بومی و زیستگاه**: بومی شمال‌شرق آمریکای شمالی (کانادا و شمال ایالات متحده) و عمدتاً در جنگل‌های مرطوب، حاشیهٔ مرداب‌ها و خاک‌های آهکی/مرطوب دیده می‌شود. **ویژگی‌های ظاهری**: درختچه/درخت با تاج مخروطی یا ستونی، پوست قهوه‌ای-خاکستری و پوسته‌پوسته، برگ‌های فلس‌مانند معطر در شاخه‌های تخت، و مخروط‌های کوچک بیضی‌شکل. **نام‌های رایج**: در ایران «سدر سفید» یا گاهی «تویا/تویا غربی»؛ در جهان «Northern white cedar»، «Eastern arborvitae». **کاربرد شاخص**: اسانس و اندام‌های گیاه (حاوی توجون) در منابع دارویی سنتی مطرح‌اند، اما مصرف داخلی به‌علت سمیت بالقوه باید با احتیاط و تحت نظر متخصص باشد.

Nargil_Thuja Occidentalis
نام علمي
Thuja Occidentalis
نام لاتين
northern white-cedar
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

درخت همیشه سبز است، در خانواده سرو Cupressaceae است که بومی شمال شرق ایالات متحده آمریکا و جنوب شرق کانادا، اما به طور گسترده ای به عنوان یک گیاه زینتی کشت می شده است.

سدر سفید

خصوصیات - معرفی

پوست درخت خاکستری و به رنگ قهوه ای مایل به قرمز است. درختی همیشه سبز است و 10 تا 20 متر بلندی دارد و به شکل مخروطی و می تواند تک پایه یا دو پایه باشد.

برگ ها کوچک و دارای یک غده صمغی کوچک در پشت برگ و به رنگ سبز تیره. گل اهمیت زینتی ندارد و در نوک شاخه ها به تنهایی قرار گرفته است. میوه ان به شکل مخروط نازک کوچکی است به رنگ قهوه ای مایل به زرد

white cedar


بيشتر مطالعه کنيد :



شرایط محیط رشد

دمای مورد نیاز
دمای مورد نیاز سدر سفید
10 درجه سانتیگراد
آبیاری و رطوبت
رطوبت مورد نیاز سدر سفید
کمی مرطوب
نور مورد نیاز
نور مورد نیاز گیاه سدر سفید
زیاد
خاک مورد نیاز
خاک مورد نیاز سدر سفید
خاک های آلی نزدیک رودخانه ها، شنی


دما و تحمل سرما

Thuja occidentalis (سدر سفید) در اقلیم‌های معتدل بهترین عملکرد را دارد. دامنه دمایی ایده‌آل برای رشد فعال حدود ۱۰ تا ۲۵ درجه سانتی‌گراد است و در صورت استقرار، سرمای زمستان را به‌خوبی تحمل می‌کند. گرمای طولانی‌مدت بالای ۳۰ درجه، به‌ویژه همراه با خشکی، می‌تواند باعث قهوه‌ای شدن سرشاخه‌ها و کاهش رشد شود.


نور و محل کاشت

نور کامل تا نیم‌سایه مناسب است؛ آفتاب صبح و سایه سبک بعدازظهر در مناطق گرم‌تر به کاهش تنش کمک می‌کند. در سایه سنگین، تراکم شاخ‌وبرگ کم و رنگ گیاه کدر می‌شود. مکان کاشت باید از بادهای خشک و سردِ شدید تا حد امکان محافظت شود.


رطوبت و آبیاری

سدر سفید رطوبت یکنواخت را دوست دارد. خاک باید همواره کمی مرطوب بماند اما غرقاب نشود؛ آبیاری عمیق و منظم، به‌خصوص در سال‌های اول، ضروری است. در هوای خشک، افزایش رطوبت محیط (مثلاً با مالچ آلی و کاهش بازتاب گرما) به کاهش سوختگی برگ‌ها کمک می‌کند.


خاک، بافت، زهکشی و اسیدیته

خاک لومی یا لومی‌رسیِ غنی با زهکشی مناسب ایده‌آل است. این گیاه به خاک‌های خیلی سبک و خشک یا خاک‌های سنگین با ماندابی شدن حساس‌تر است. pH مناسب معمولاً کمی اسیدی تا خنثی (حدود ۶ تا ۷.۵) است؛ در قلیاییت بالا ممکن است رشد کند و رنگ‌پریدگی رخ دهد.


تغذیه و مدیریت بستر

افزودن کمپوست بالغ در زمان کاشت و استفاده از مالچ ۵ تا ۸ سانتی‌متری روی سطح خاک، به حفظ رطوبت و بهبود ساختمان خاک کمک می‌کند. از کوددهی سنگینِ نیتروژنی در گرمای تابستان یا اواخر فصل رشد پرهیز کنید تا شاخه‌های نرم و حساس به سرما تولید نشود.

Thuja Occidentalis

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

عصاره های سدر برای درمان تب ،‌سرماخوردگی ،‌سردرد و رماتیسم ، التهاب برونشیت و سنگ مثانه مورد استفاده قرار می گیرند . شاخه های جوان و تازه این گیاه در طب هوموئپاتی و برای تهیه داروهای مورد استفاده دردرمان زخم ، جوش های پوستی ،‌رماتیسم و سرماخوردگی عمومی کاربرد دارند.

سدر یا روغن آن نیز بصورت سنتی برای سقط جنین استفاده می شده اند که البته گاهی همراه با مرگ مادر بوده است.روغن یا عصاره های حاصل از این گیاه در صورت استعمال موضعی بروی پوست سبب کاهش تحریک شده و برای درمان رماتیسم ،‌زگیل ها ، گرفتن ماهیچه ،‌عفونت های پوستی و دردهای عصبی مورد استفاده قرار می گیرد.

اسانس روغنی سدر در محصولات دارویی ضدعفونی کننده ، مواد آرایشی مو ، صابون های مایع ، حشره کش ها و مواد بوبر بکار می شود. برگ های پودر شده این گیاه سبب از بین رفتن مگس ها و کنه ها می گردند.

معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی - سدر سفید

مقابله به آفات سدر سفید


آفات رایج سدر سفید (Thuja occidentalis)

از مهم‌ترین آفات این گیاه می‌توان به کنه‌های تارعنکبوتی (زردی و برنزه‌شدن فلس‌ها، ریزش تدریجی)، شته‌ها (تضعیف رشد و عسلک)، و کرم کیسه‌دار/کیسه‌ساز (Bagworm) اشاره کرد که با خوردن شاخساره‌ها باعث تنک‌شدن تاج می‌شود. برای کنترل، ابتدا پایش منظم و شست‌وشوی شاخساره با آب پرفشار در آلودگی‌های سبک مفید است. در آلودگی‌های شدید، حذف و نابودی شاخه‌های آلوده و در صورت نیاز استفاده هدفمند از صابون‌های حشره‌کش یا روغن‌های باغبانی در زمان مناسب توصیه می‌شود.


بیماری‌های قارچی و فیزیولوژیک

سدر سفید مستعد سوختگی سرشاخه و لکه‌برگی (مانند Pestalotiopsis/Kabatina) است که با قهوه‌ای‌شدن سرشاخه‌ها و مرگ انتهایی بروز می‌کند. همچنین پوسیدگی ریشه (به‌ویژه در خاک‌های سنگین و غرقابی؛ مانند Phytophthora) می‌تواند به زردی عمومی، ضعف و خشکیدگی تدریجی منجر شود. استرس خشکی و بادهای زمستانی نیز باعث قهوه‌ای‌شدن زمستانه می‌شود که گاهی با بیماری اشتباه گرفته می‌شود.


روش‌های پیشگیری و مقابله

بهترین راه کنترل، پیشگیری از تنش است: زهکشی مناسب، آبیاری عمیق و منظم بدون غرقاب، مالچ سبک برای حفظ رطوبت، و پرهیز از تراکم زیاد بوته‌ها برای افزایش جریان هوا. در سوختگی سرشاخه، هرس بخش‌های بیمار تا بافت سالم و ضدعفونی ابزار ضروری است. در پوسیدگی ریشه، اصلاح زهکشی و کاهش آبیاری اولویت دارد؛ در کشت‌های حساس، استفاده از قارچ‌کش‌های مناسب تنها با تشخیص دقیق و طبق برچسب توصیه می‌شود.

سدر سفید

نحوه تکثیر سدر سفید

برای کشت از قلمه ساقه می توان استفاده کرد و در فصل تابستان زمان مناسبی است با استفاده از هورمون ریشه IBA در ریشه زنی تسریع می شود و درجه دمای خاک 65_70 درجه فارنهایت است و طی 8_12 هفته ریشه می زند.توسط بذر نیز انتشار می یابد که زمان کاشت آن اوایل پاییز است دانه را در دمای 40 فارنهایت به مدت 2 ماه می گذاریم

white cedar

عوارض جانبی - هشدار

عوارض مصرف Thuja occidentalis برای انسان

مصرف داخلی سدر سفید به‌صورت خوراکی می‌تواند سمی باشد. این گیاه حاوی «توجون» است که در دوزهای بالا ممکن است باعث تهوع، استفراغ، اسهال، درد شکم، سرگیجه، تشنج و آسیب کلیوی شود. مصرف طولانی‌مدت یا دوز بالای فرآورده‌های حاوی سدر سفید برای زنان باردار و شیرده خطرناک است و می‌تواند احتمال سقط جنین را افزایش دهد.

خطرات برای حیوانات خانگی

جویدن یا خوردن برگ و شاخه‌های Thuja occidentalis توسط سگ و گربه می‌تواند منجر به مسمومیت شود. علائم گزارش‌شده شامل ضعف، لرزش، استفراغ، اسهال و در موارد شدید تشنج است. تماس مداوم با روغن اسانسی غلیظ نیز ممکن است باعث تحریک پوست و مخاط در حیوانات شود.

Yellow Cedar, Atlantic White Cedar, Eastern White Cedar, Swamp cedar, Cedrus Lycea, False White Ceda

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس سرو خمره‌ای و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره سرو و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 3.82 از ۵، بر اساس 11 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

مهدی ن 1394/07/02
سلام و روز بخیر2 هفته پیش 3عدد کاج تویا گرفتم که قدشون حدوده 80 سانته.متاسفانه به دلیله بی اطلاعی کاجا خیلی پر پشت و پر نبودن.بعد از تعویض گلدان و ریختن خاک برگ در داخل حیاط در گلدان نگه میدارم و هفته ای 2 بار آب میدم.آفتاب غیر مستقیم(شایدم روزی 2/3 ساعت مستقیم اما مالایم) باشه.دما هوای الان تهران در بازه 17 تا 30 هست.اما از روزه اول تا به حال از سبریش داره کم میشه و شاخه های پایینی نزدیکه خشک شدن هستن.لطفا راهنمایی بفرمایید جهت رشد و نگهداری مناسب، طبق شرایطی که عرض کردم.با تشکر فراوان

ثبت پرسش یا نظر جدید