قارچ شیزوفیلوم

نام علمي

Schizophyllum commune

نام لاتين

Schizophyllum

خانواده (تيره)

Schizophyllaceae

دانستنیهای علمی

اسپورهای این قارچ به رنگ سفید می باشند. این اسپورها در زیر میکروسکوپ به ابعاد 3 تا 4 در 1 تا 1.5 میکرون (در برخی موارد در اندازه های بزرگتر 5.5 تا 7 در 2 تا 2.5 میکرون) دیده می شوند. اسپورها کشیده و بیضی شکل و صاف می باشند. فاقد سیستید هستند.

گزارشات حاکی از این است که این قارچ ها نیز مانند سایر انواع قارچ ها دارای خواص دارویی ارزشمندی از قبیل فعالیت های ضد تومور، ضد ویروسی و ضد میکروبی می باشند. همچنین مشخص شده که این گونه ها مفید برای درمان ورم سینوس ها (سینوزیت) می باشند. این قارچ می تواند کادمیوم موجود در محیط جذب و تغلیظ کند. شیزوفیلوم به عنوان یک قارچ مدل برای جذب مواد، در مطالعات بسیاری مورد استفاده قرار می گیرد.

خصوصیات - معرفی

نور مورد نياز کم آبياري و رطوبت مرطوب دماي مورد نياز گرم و مرطوب خاک مورد نياز رشد روی کنده های مرده درختان

ساختار کلی بدن بارده

Schizophyllum commune (قارچ شیزوفیلوم) بدن بارده‌ای کوچک، بادبزنی تا نیم‌دایره‌ای دارد که معمولاً به‌صورت جانبی روی چوب‌های مرده یا تضعیف‌شده می‌روید. اندازه کلاهک اغلب حدود ۱ تا ۵ سانتی‌متر است و بافت آن چرمی و نسبتاً سخت است.

کلاهک (معادل اندام برگ‌مانند)

سطح بیرونی کلاهک معمولاً سفید تا خاکستری روشن و اغلب با کرک‌های ظریف و فشرده پوشیده است؛ گاهی خطوط متحدالمرکز کم‌رنگ روی آن دیده می‌شود. حاشیه کلاهک نازک و موج‌دار است و در نمونه‌های خشک‌شده می‌تواند جمع‌شده و پیچ‌خورده به نظر برسد.

پایه (ساقه‌مانند)

این قارچ غالباً پایه مشخص ندارد یا پایه بسیار کوتاه و جانبی ایجاد می‌کند؛ اتصال آن به بستر معمولاً از یک نقطه کوچک و فشرده است. رنگ بخش اتصال معمولاً هم‌رنگ کلاهک یا اندکی تیره‌تر است.

سطح زیرین و تیغه‌ها

سطح زیرین کلاهک دارای تیغه‌هایی ویژه است که به‌صورت دو نیمه طولی شکافته دیده می‌شوند (ویژگی شاخص این گونه). رنگ تیغه‌ها معمولاً سفید تا کرم است و در شرایط خشک تیغه‌ها بسته و در رطوبت دوباره باز می‌شوند.

اندام‌های تولیدمثلی و ویژگی‌های بافتی

گل و برگ حقیقی در قارچ‌ها وجود ندارد؛ تولیدمثل از طریق اسپور انجام می‌شود. گوشت قارچ نازک، سفید و فیبری است و در لمس حالت لاستیکی-چرمی دارد. توانایی تحمل خشکی و بازگشت شکل با رطوبت از خصوصیات ساختمانی مهم این گونه است.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

کاربردهای دارویی شیزوفیلوم کمون

قارچ شیزوفیلوم کمون به‌عنوان منبع مهم پلی‌ساکاریدهای زیست‌فعال شناخته می‌شود. مهم‌ترین ترکیب آن «شیزوفیلان» است که از میسلیوم و اندام بارده برداشت می‌شود و در برخی کشورها به‌عنوان داروی کمکی در درمان سرطان، به‌ویژه سرطان معده و سر و گردن، استفاده می‌گردد. این پلی‌ساکارید با تقویت سیستم ایمنی، افزایش فعالیت ماکروفاژها و سلول‌های کشنده طبیعی، اثربخشی شیمی‌درمانی و پرتودرمانی را بالا می‌برد. عصاره‌های آبی این قارچ نیز در مطالعات آزمایشگاهی اثرات آنتی‌اکسیدانی، ضد‌التهابی و تعدیل‌کننده سیستم ایمنی نشان داده‌اند.

کاربردهای صنعتی و زیست‌فناورانه

از میسلیوم شیزوفیلوم کمون، آنزیم‌های لیگنینولیتیک و سلولولیتیک استخراج می‌شود که در صنایع خمیر و کاغذ، تصفیه پساب‌های رنگی و تجزیه زیستی ضایعات کشاورزی به‌کار می‌روند. پلی‌ساکاریدهای خارج‌سلولی این قارچ به‌عنوان قوام‌دهنده، پایدارکننده و عامل تشکیل ژل در فرمولاسیون دارویی و غذایی بررسی شده‌اند. توانایی رشد روی انواع ضایعات لیگنوسلولزی، این قارچ را به گزینه‌ای مناسب برای تولید زیست‌توده پروتئینی و بیومواد قابل‌تجزیه تبدیل کرده است. همچنین، الیاف میسلیومی به‌عنوان ماده پایه در ساخت بسته‌بندی‌های زیست‌تخریب‌پذیر و کامپوزیت‌های سبک در حال توسعه است.

عوارض جانبی - هشدار

عوارض شیزوفیلوم کومونه برای انسان

گزارش‌های علمی نشان می‌دهد قارچ Schizophyllum commune می‌تواند در شرایط خاص بیماری‌زا باشد. این قارچ به‌ویژه در افراد دارای نقص ایمنی می‌تواند سبب عفونت‌های ریه، سینوزیت آلرژیک قارچی و به‌ندرت عفونت‌های مغزی یا پوستی شود. واکنش‌های آلرژیک تنفسی، آسم و رینیت ناشی از اسپورهای این قارچ نیز گزارش شده است. تماس یا استنشاق مکرر در محیط‌های مرطوب و آلوده می‌تواند خطر را افزایش دهد.

خطرات برای حیوانات خانگی

درباره عوارض اختصاصی شیزوفیلوم کومونه در حیوانات خانگی شواهد مستقیم اندک است، اما مصرف قارچ‌های وحشی ناشناخته توسط سگ و گربه بالقوه خطر مسمومیت گوارشی و تنفسی دارد و باید از آن پیشگیری شود.

گياهان ديگر از همين جنس :

قارچ اسپلیت گیل

گياهان ديگر از همين خانواده :

قارچ اسپلیت گیل